එවං මෙ සුතන්ති වාසෙට්ඨසුත්තං. තත්ථ ඉච්ඡානඞ්ගලවනසණ්ඩෙති ඉච්ඡානඞ්ගලගාමස්ස අවිදූරෙ වනසණ්ඩෙ. චඞ්කීති ආදයො පඤ්චපි ජනා රඤ්ඤො පසෙනදිස්ස කොසලස්ස පුරොහිතා එව. අඤ්ඤෙ ච අභිඤ්ඤාතාති අඤ්ඤෙ ච බහූ අභිඤ්ඤාතා බ්රාහ්මණා. තෙ කිර ඡට්ඨෙ ඡට්ඨෙ මාසෙ ද්වීසු ඨානෙසු සන්නිපතන්ති. යදා ජාතිං සොධෙතුකාමා හොන්ති, තදා පොක්ඛරසාතිස්ස සන්තිකෙ ජාතිසොධනත්ථං උක්කට්ඨාය සන්නිපතන්ති. යදා මන්තෙ සොධෙතුකාමා හොන්ති, තදා ඉච්ඡානඞ්ගලෙ සන්නිපතන්ති. ඉමස්මිං කාලෙ මන්තසොධනත්ථං සන්නිපතිංසු. අයමන්තරා කථාති යං අත්තනො සහායකභාවානුරූපං කථං කථෙන්තා අනුවිචරිංසු, තස්සා කථාය අන්තරා අයමඤ්ඤා කථා උදපාදි. සීලවාති ගුණවා. වත්තසම්පන්නොති ආචාරසම්පන්නො.

අනුඤ්ඤාතපටිඤ්ඤාතාති සික්ඛිතා තුම්හෙති එවං ආචරියෙහි අනුඤ්ඤාතා, ආම ආචරිය සික්ඛිතම්හාති එවං සයඤ්ච පටිඤ්ඤාතා. අස්මාති භවාම. අහං පොක්ඛරසාතිස්ස, තාරුක්ඛස්සායං මාණවොති අහං පොක්ඛරසාතිස්ස ජෙට්ඨන්තෙවාසී අග්ගසිස්සො, අයං තාරුක්ඛස්සාති දීපෙති.

තෙවිජ්ජානන්ති තිවෙදානං බ්රාහ්මණානං. යදක්ඛාතන්ති යං අත්ථතො ච බ්යඤ්ජනතො ච එකං පදම්පි අක්ඛාතං. තත්ර කෙවලිනොස්මසෙති තං සකලං ජානනතො තත්ථ නිට්ඨාගතම්හාති අත්ථො. ඉදානි තං කෙවලිභාවං ආවිකරොන්තො පදකස්මාතිආදිමාහ. තත්ථ ජප්පෙ ආචරියසාදිසාති කථනට්ඨානෙ මයං ආචරියසදිසායෙව.

කම්මුනාති දසකුසලකම්මපථකම්මුනා. අයඤ්හි පුබ්බෙ සත්තවිධං කායවචීකම්මං සන්ධාය “යතො ඛො, භො, සීලවා හොතී”ති ආහ, තිවිධං මනොකම්මං සන්ධාය “වත්තසම්පන්නො”ති. තෙන සමන්නාගතො හි ආචාරසම්පන්නො හොති. චක්ඛුමාති පඤ්චහි චක්ඛූහි චක්ඛුමන්තභාවෙන භගවන්තං ආලපති.

ඛයාතීතන්ති ඌනභාවං අතීතං, පරිපුණ්ණන්ති අත්ථො. පෙච්චාති උපගන්ත්වා. නමස්සන්තීති නමො කරොන්ති.

චක්ඛුං ලොකෙ සමුප්පන්නන්ති අවිජ්ජන්ධකාරෙ ලොකෙ තං අන්ධකාරං විධමිත්වා ලොකස්ස දිට්ඨධම්මිකාදිඅත්ථදස්සනෙන චක්ඛු හුත්වා සමුප්පන්නං.

එවං වාසෙට්ඨෙන ථොමෙත්වා යාචිතො භගවා ද්වෙපි ජනෙ සඞ්ගණ්හන්තො තෙසං වො අහං බ්යක්ඛිස්සන්තිආදිමාහ. තත්ථ බ්යක්ඛිස්සන්ති බ්යාකරිස්සාමි. අනුපුබ්බන්ති තිට්ඨතු තාව බ්රාහ්මණචින්තා, තිණරුක්ඛකීටපටඞ්ගතො පට්ඨාය අනුපටිපාටියා ආචික්ඛිස්සාමීති අත්ථො. ජාතිවිභඞ්ගන්ති ජාතිවිත්ථාරං. අඤ්ඤමඤ්ඤා හි ජාතියොති තෙසං තෙසඤ්හි පාණානං ජාතියො අඤ්ඤමඤ්ඤා නානප්පකාරාති අත්ථො.

තිණරුක්ඛෙති අනුපාදින්නකජාතිං කත්වා පච්ඡා උපාදින්නකජාතිං කථෙස්සාමි, එවං තස්ස ජාතිභෙදො පාකටො භවිස්සතීති ඉමං දෙසනං ආරභි. මහාසීවත්ථෙරො පන “කිං, භන්තෙ, අනුපාදින්නකං බීජනානතාය නානං, උපාදින්නං කම්මනානතායාති? එවං වත්තුං න වට්ටතී”ති පුච්ඡිතො ආම න වට්ටති. කම්මඤ්හි යොනියං ඛිපති. යොනිසිද්ධා ඉමෙ සත්තා නානාවණ්ණා හොන්තීති. තිණරුක්ඛෙති එත්ථ අන්තොඵෙග්ගූ බහිසාරා අන්තමසො තාලනාළිකෙරාදයොපි තිණානෙව, අන්තොසාරා පන බහිඵෙග්ගූ සබ්බෙ රුක්ඛා නාම. න චාපි පටිජානරෙති මයං තිණා මයං රුක්ඛාති වා, අහං තිණං, අහං රුක්ඛොති වා එවං න ජානන්ති. ලිඞ්ගං ජාතිමයන්ති අජානන්තානම්පි ච තෙසං ජාතිමයමෙව සණ්ඨානං අත්තනො මූලභූතතිණාදිසදිසමෙව හොති. කිං කාරණා? අඤ්ඤමඤ්ඤා හි ජාතියො. යස්මා අඤ්ඤා තිණජාති, අඤ්ඤා රුක්ඛජාති. තිණෙසුපි අඤ්ඤා තාලජාති, අඤ්ඤා නාළිකෙරජාති, එවං විත්ථාරෙතබ්බං. ඉමිනා ඉදං දස්සෙති – යං ජාතිවසෙන නානා හොති, තං අත්තනො පටිඤ්ඤං පරෙසං වා උපදෙසං විනාපි අඤ්ඤජාතිතො විසෙසෙන ගය්හති. යදි ච ජාතියා බ්රාහ්මණො භවෙය්ය, සොපි අත්තනො පටිඤ්ඤං පරෙසං වා උපදෙසං විනා ඛත්තියතො වෙස්සතො සුද්දතො වා විසෙසෙන ගය්හෙය්ය, න ච ගය්හති. තස්මා න ජාතියා බ්රාහ්මණොති. පරතො පන “යථා එතාසු ජාතීසූ”ති ගාථාය එතමත්ථං වචීභෙදෙනෙව ආවිකරිස්සති.