මාගන්දිය සුත්තවණ්ණනා
එවං මෙ සුතන්ති මාගණ්ඩියසුත්තං. තත්ථ අග්යාගාරෙති අග්ගිහොමසාලයං. තිණසන්ථාරකෙති ද්වෙ මාගණ්ඩියා මාතුලො ච භාගිනෙය්යො ච. තෙසු මාතුලො පබ්බජිත්වා අරහත්තං පත්තො, භාගිනෙය්යොපි සඋපනිස්සයො නචිරස්සෙව පබ්බජිත්වා අරහත්තං පාපුණිස්සති. අථස්ස භගවා උපනිස්සයං දිස්වා රමණීයං දෙවගබ්භසදිසං ගන්ධකුටිං පහාය තත්ථ ඡාරිකතිණකචවරාදීහි උක්ලාපෙ අග්යාගාරෙ තිණසන්ථාරකං පඤ්ඤාපෙත්වා පරසඞ්ගහකරණත්ථං කතිපාහං වසිත්ථ. තං සන්ධායෙතං වුත්තං. තෙනුපසඞ්කමීති න කෙවලං තංදිවසමෙව, යස්මා පන තං අග්යාගාරං ගාමූපචාරෙ දාරකදාරිකාහි ඔකිණ්ණං අවිවිත්තං, තස්මා භගවා නිච්චකාලම්පි දිවසභාගං තස්මිං වනසණ්ඩෙ වීතිනාමෙත්වා සායං වාසත්ථාය තත්ථ උපගච්ඡති.
අද්දසා ඛො…පෙ… තිණසන්ථාරකං පඤ්ඤත්තන්ති භගවා අඤ්ඤෙසු දිවසෙසු තිණසන්ථාරකං සඞ්ඝරිත්වා සඤ්ඤාණං කත්වා ගච්ඡති, තංදිවසං පන පඤ්ඤපෙත්වාව අගමාසි. කස්මා? තදා හි පච්චූසසමයෙ ලොකං ඔලොකෙත්වාව අද්දස – “අජ්ජ මාගණ්ඩියො ඉධාගන්ත්වා ඉමං තිණසන්ථාරකං දිස්වා භාරද්වාජෙන සද්ධිං තිණසන්ථාරකං ආරබ්භ කථාසල්ලාපං කරිස්සති, අථාහං ආගන්ත්වා ධම්මං දෙසෙස්සාමි, සො ධම්මං සුත්වා මම සන්තිකෙ පබ්බජිත්වා අරහත්තං පාපුණිස්සති. පරෙසං සඞ්ගහකරණත්ථමෙව හි මයා පාරමියො පූරිතා”ති තිණසන්ථාරකං පඤ්ඤපෙත්වාව අගමාසි.
සමණසෙය්යානුරූපං මඤ්ඤෙති ඉමං තිණසන්ථාරකං “සමණස්ස අනුච්ඡවිකා සෙය්යා”ති මඤ්ඤාමි. න ච අසඤ්ඤතසමණස්ස නිවුත්ථට්ඨානමෙතං. තථාහෙත්ථ හත්ථෙන ආකඩ්ඪිතට්ඨානං වා පාදෙන ආකඩ්ඪිතට්ඨානං වා සීසෙන පහටට්ඨානං වා න පඤ්ඤායති, අනාකුලො අනාකිණ්ණො අභින්නො ඡෙකෙන චිත්තකාරෙන තූලිකාය පරිච්ඡින්දිත්වා පඤ්ඤත්තො විය. සඤ්ඤතසමණස්ස වසිතට්ඨානං, කස්ස භො වසිතට්ඨානන්ති පුච්ඡති. භූනහුනොති හතවඩ්ඪිනො මරියාදකාරකස්ස. කස්මා එවමාහ? ඡසු ද්වාරෙසු වඩ්ඪිපඤ්ඤාපනලද්ධිකත්තා. අයඤ්හි තස්ස ලද්ධි – චක්ඛු බ්රූහෙතබ්බං වඩ්ඪෙතබ්බං, අදිට්ඨං දක්ඛිතබ්බං, දිට්ඨං සමතික්කමිතබ්බං. සොතං බ්රූහෙතබ්බං වඩ්ඪෙතබ්බං, අසුතං සොතබ්බං, සුතං සමතික්කමිතබ්බං. ඝානං බ්රූහෙතබ්බං වඩ්ඪෙතබ්බං, අඝායිතං ඝායිතබ්බං, ඝායිතං සමතික්කමිතබ්බං. ජිව්හා බ්රූහෙතබ්බා වඩ්ඪෙතබ්බා, අස්සායිතං සායිතබ්බං, සායිතං සමතික්කමිතබ්බං. කායො බ්රූහෙතබ්බො වඩ්ඪෙතබ්බො, අඵුට්ඨං ඵුසිතබ්බං, ඵුට්ඨං සමතික්කමිතබ්බං. මනො බ්රූහෙතබ්බො වඩ්ඪෙතබ්බො, අවිඤ්ඤාතං විජානිතබ්බං, විඤ්ඤාතං සමතික්කමිතබ්බං. එවං සො ඡසු ද්වාරෙසු වඩ්ඪිං පඤ්ඤපෙති. භගවා පන –
“චක්ඛුනා සංවරො සාධු, සාධු සොතෙන සංවරො;
ඝානෙන සංවරො සාධු, සාධු ජිව්හාය සංවරො.
ඝානෙන සංවරො සාධු, සාධු ජිව්හාය සංවරො.
කායෙන සංවරො සාධු, සාධු වාචාය සංවරො;
මනසා සංවරො සාධු, සාධු සබ්බත්ථ සංවරො;
සබ්බත්ථ සංවුතො භික්ඛු, සබ්බදුක්ඛා පමුච්චතී”ති. (ධ· ප· 360-361) –
මනසා සංවරො සාධු, සාධු සබ්බත්ථ සංවරො;
සබ්බත්ථ සංවුතො භික්ඛු, සබ්බදුක්ඛා පමුච්චතී”ති. (ධ· ප· 360-361) –
ඡසු ද්වාරෙසු සංවරං පඤ්ඤපෙති. තස්මා සො “වඩ්ඪිහතො සමණො ගොතමො මරියාදකාරකො”ති මඤ්ඤමානො “භූනහුනො”ති ආහ.