චාතුම සුත්තවණ්ණනා
එවං මෙ සුතන්ති චාතුමසුත්තං. තත්ථ චාතුමායන්ති එවංනාමකෙ ගාමෙ. පඤ්චමත්තානි භික්ඛුසතානීති අධුනා පබ්බජිතානං භික්ඛූනං පඤ්ච සතානි. ථෙරා කිර චින්තෙසුං – “ඉමෙ කුලපුත්තා දසබලං අදිස්වාව පබ්බජිතා, එතෙසං භගවන්තං දස්සෙස්සාම, භගවතො සන්තිකෙ ධම්මං සුත්වා අත්තනො අත්තනො යථාඋපනිස්සයෙන පතිට්ඨහිස්සන්තී”ති. තස්මා තෙ භික්ඛූ ගහෙත්වා ආගතා. පටිසම්මොදමානාති “කච්චාවුසො, ඛමනීය”න්තිආදිං පටිසන්ථාරකථං කුරුමානා. සෙනාසනානි පඤ්ඤාපයමානාති අත්තනො අත්තනො ආචරියුපජ්ඣායානං වසනට්ඨානානි පුච්ඡිත්වා ද්වාරවාතපානානි විවරිත්වා මඤ්චපීඨකටසාරකාදීනි නීහරිත්වා පප්ඵොටෙත්වා යථාට්ඨානෙ සණ්ඨාපයමානා. පත්තචීවරානි පටිසාමයමානාති, භන්තෙ, ඉදං මෙ පත්තං ඨපෙථ, ඉදං චීවරං, ඉදං ථාලකං, ඉදං උදකතුම්බං, ඉමං කත්තරයට්ඨින්ති එවං සමණපරික්ඛාරෙ සඞ්ගොපයමානා.
උච්චාසද්දා මහාසද්දාති උද්ධං උග්ගතත්තා උච්චං, පත්ථටත්තා මහන්තං අවිනිබ්භොගසද්දං කරොන්තා. කෙවට්ටා මඤ්ඤෙ මච්ඡවිලොපෙති කෙවට්ටානං මච්ඡපච්ඡිඨපිතට්ඨානෙ මහාජනො සන්නිපතිත්වා – “ඉධ අඤ්ඤං එකං මච්ඡං දෙහි, එකං මච්ඡඵාලං දෙහි, එතස්ස තෙ මහා දින්නො, මය්හං ඛුද්දකො”ති එවං උච්චාසද්දං මහාසද්දං කරොන්ති. තං සන්ධායෙතං වුත්තං. මච්ඡගහණත්ථං ජාලෙ පක්ඛිත්තෙපි තස්මිං ඨානෙ කෙවට්ටා චෙව අඤ්ඤෙ ච “පවිට්ඨො න පවිට්ඨො, ගහිතො න ගහිතො”ති මහාසද්දං කරොන්ති. තම්පි සන්ධායෙතං වුත්තං. පණාමෙමීති නීහරාමි. න වො මම සන්තිකෙ වත්ථබ්බන්ති තුම්හෙ මාදිසස්ස බුද්ධස්ස වසනට්ඨානං ආගන්ත්වා එවං මහාසද්දං කරොථ, අත්තනො ධම්මතාය වසන්තා කිං නාම සාරුප්පං කරිස්සථ, තුම්හාදිසානං මම සන්තිකෙ වසනකිච්චං නත්ථීති දීපෙති. තෙසු එකභික්ඛුපි “භගවා තුම්හෙ මහාසද්දමත්තකෙන අම්හෙ පණාමෙථා”ති වා අඤ්ඤං වා කිඤ්චි වත්තුං නාසක්ඛි, සබ්බෙ භගවතො වචනං සම්පටිච්ඡන්තා “එවං, භන්තෙ,”ති වත්වා නික්ඛමිංසු. එවං පන තෙසං අහොසි “මයං සත්ථාරං පස්සිස්සාම, ධම්මකථං සොස්සාම, සත්ථු සන්තිකෙ වසිස්සාමාති ආගතා. එවරූපස්ස පන ගරුනො සත්ථු සන්තිකං ආගන්ත්වා මහාසද්දං කරිම්හා, අම්හාකමෙව දොසොයං, පණාමිතම්හා, න නො ලද්ධං භගවතො සන්තිකෙ වත්ථුං, න සුවණ්ණවණ්ණසරීරං ඔලොකෙතුං, න මධුරස්සරෙන ධම්මං සොතු”න්ති. තෙ බලවදොමනස්සජාතා හුත්වා පක්කමිංසු.
තෙනුපසඞ්කමිංසූති තෙ කිර සක්යා ආගමනසමයෙපි තෙ භික්ඛූ තත්ථෙව නිසින්නා පස්සිංසු. අථ නෙසං එතදහොසි – “කිං නු ඛො එතෙ භික්ඛූ පවිසිත්වාව පටිනිවත්තා, ජානිස්සාම තං කාරණ”න්ති චින්තෙත්වා යෙන තෙ භික්ඛූ තෙනුපසඞ්කමිංසු. හන්දාති වවස්සග්ගත්ථෙ නිපාතො. කහං පන තුම්හෙති තුම්හෙ ඉදානෙව ආගන්ත්වා කහං ගච්ඡථ, කිං තුම්හාකං කොචි උපද්දවො, උදාහු දසබලස්සාති? තෙසං පන භික්ඛූනං, – “ආවුසො, මයං භගවන්තං දස්සනාය ආගතා, දිට්ඨො නො භගවා, ඉදානි අත්තනො වසනට්ඨානං ගච්ඡාමා”ති කිඤ්චාපි එවං වචනපරිහාරො අත්ථි, එවරූපං පන ලෙසකප්පං අකත්වා යථාභූතමෙව ආරොචෙත්වා භගවතා ඛො, ආවුසො, භික්ඛුසඞ්ඝො පණාමිතොති ආහංසු. තෙ පන රාජානො සාසනෙ ධුරවහා, තස්මා චින්තෙසුං – “ද්වීහි අග්ගසාවකෙහි සද්ධිං පඤ්චසු භික්ඛුසතෙසු ගච්ඡන්තෙසු භගවතො පාදමූලං විගච්ඡිස්සති, ඉමෙසං නිවත්තනාකාරං කරිස්සාමා”ති. එවං චින්තෙත්වා තෙන හායස්මන්තොතිආදිමාහංසු. තෙසුපි භික්ඛූසු “මයං මහාසද්දමත්තකෙන පණාමිතා, න මයං ජීවිතුං අසක්කොන්තා පබ්බජිතා”ති එකභික්ඛුපි පටිප්ඵරිතො නාම නාහොසි, සබ්බෙ පන සමකංයෙව, “එවමාවුසො,”ති සම්පටිච්ඡිංසු.