නළකපාන සුත්තවණ්ණනා
එවං මෙ සුතන්ති නළකපානසුත්තං. තත්ථ නළකපානෙති එවංනාමකෙ ගාමෙ. පුබ්බෙ කිර අම්හාකං බොධිසත්තො වානරයොනියං නිබ්බත්තො, මහාකායො කපිරාජා අනෙකවානරසහස්සපරිවුතො පබ්බතපාදෙ විචරති. පඤ්ඤවා ඛො පන හොති මහාපුඤ්ඤො. සො පරිසං එවං ඔවදති – “ඉමස්මිං පබ්බතපාදෙ තාතා, විසඵලානි නාම හොන්ති, අමනුස්සපරිග්ගහිතා පොක්ඛරණියො නාම හොන්ති, තුම්හෙ පුබ්බෙ ඛාදිතපුබ්බානෙව ඵලානි ඛාදථ, පීතපුබ්බානෙව පානීයානි ච පිවථ, එත්ථ වො මං පටිපුච්ඡිතබ්බකිච්චං නත්ථි, අඛාදිතපුබ්බානි පන ඵලානි අපීතපුබ්බානි ච පානීයානි මං අපුච්ඡිත්වා මා ඛාදිත්ථ මා පිවිත්ථා”ති.
තෙ එකදිවසං චරමානා අඤ්ඤං පබ්බතපාදං ගන්ත්වා ගොචරං ගහෙත්වා පානීයං ඔලොකෙන්තා එකං අමනුස්සපරිග්ගහිතං පොක්ඛරණිං දිස්වා සහසා අපිවිත්වා සමන්තා පරිවාරෙත්වා මහාසත්තස්ස ආගමනං ඔලොකයමානා නිසීදිංසු. මහාසත්තො ආගන්ත්වා “කිං තාතා පානීයං න පිවථා”ති ආහ. තුම්හාකං ආගමනං ඔලොකෙමාති. සාධු තාතාති සමන්තා පදං පරියෙසමානො ඔතිණ්ණපදංයෙව අද්දස, න උත්තිණ්ණපදං, දිස්වා සපරිස්සයාති අඤ්ඤාසි. තාවදෙව ච තත්ථ අභිනිබ්බත්තඅමනුස්සො උදකං ද්වෙධා කත්වා උට්ඨාසි සෙතමුඛො නීලකුච්ඡි රත්තහත්ථපාදො මහාදාඨිකො වඞ්කදාඨො විරූපො බීභච්ඡො උදකරක්ඛසො. සො එවමාහ – “කස්මා පානීයං න පිවථ, මධුරං උදකං පිවථ, කිං තුම්හෙ එතස්ස වචනං සුණාථා”ති? මහාසත්තො ආහ – “ත්වං ඉධ අධිවත්ථො අමනුස්සො”ති? ආමාහන්ති. ත්වං ඉධ ඔතිණ්ණෙ ලභසීති? ආම ලභාමි, තුම්හෙ පන සබ්බෙ ඛාදිස්සාමීති. න සක්ඛිස්සසි, යක්ඛාති. පානීයං පන පිවිස්සථාති? ආම පිවිස්සාමාති. එවං සන්තෙ එකොපි වො න මුච්චිස්සතීති. පානීයඤ්ච පිවිස්සාම, න ච තෙ වසං ගමිස්සාමාති එකනළං ආහරාපෙත්වා කොටියං ගහෙත්වා ධමි, සබ්බො එකච්ඡිද්දො අහොසි, තීරෙ නිසීදිත්වාව පානීයං පිවි, සෙසවානරානං පාටියෙක්කෙ නළෙ ආහරාපෙත්වා ධමිත්වා අදාසි. සබ්බෙ යක්ඛස්ස පස්සන්තස්සෙව පානීයං පිවිංසු. වුත්තම්පි චෙතං –
“දිස්වා පදමනුත්තිණ්ණං, දිස්වානො’ තරිතං පදං;
නළෙන වාරිං පිස්සාම, නෙව මං ත්වං වධිස්සසී”ති. (ජා· 1.1.20);
නළෙන වාරිං පිස්සාම, නෙව මං ත්වං වධිස්සසී”ති. (ජා· 1.1.20);
තතො පට්ඨාය යාව අජ්ජදිවසා තස්මිං ඨානෙ නළා එකච්ඡිද්දාව හොන්ති. ඉමිනා හි සද්ධිං ඉමස්මිං කප්පෙ චත්තාරි කප්පට්ඨියපාටිහාරියානි නාම – චන්දෙ සසබිම්බං, වට්ටකජාතකම්හි සච්චකිරියට්ඨානෙ අග්ගිස්ස ගමනුපච්ඡෙදො, ඝටිකාරකුම්භකාරස්ස මාතාපිතූනං වසනට්ඨානෙ දෙවස්ස අවස්සනං, තස්සා පොක්ඛරණියා තීරෙ නළානං එකච්ඡිද්දභාවොති. ඉති සා පොක්ඛරණී නළෙන පානීයස්ස පීතත්තා නළකපානාති නාමං ලභි. අපරභාගෙ තං පොක්ඛරණිං නිස්සාය ගාමො පතිට්ඨාසි, තස්සාපි නළකපානන්තෙව නාමං ජාතං. තං සන්ධාය වුත්තං “නළකපානෙ”ති. පලාසවනෙති කිංසුකවනෙ.
තග්ඝ මයං, භන්තෙති එකංසෙනෙව මයං, භන්තෙ, අභිරතා. අඤ්ඤෙපි යෙ තුම්හාකං සාසනෙ අභිරමන්ති, තෙ අම්හෙහි සදිසාව හුත්වා අභිරමන්තීති දීපෙන්ති.