6. විහාරවිමාන වර්ණනා
අභික්කන්තෙන වණ්ණෙන යනුවෙන් විහාර විමාන වස්තුව ආරම්භ වේ. මේ එහි උත්පත්ති කථාවයි. භාග්‍යවතුන් වහන්සේ සැවැත්නුවර ජේතවන විහාරයේ වාසය කරන සේක. ඒ දවස්වල විශාඛා මහා උපාසිකා තොමෝ එක්තරා උත්සව දිනයක උයනෙහි සංචාරය සඳහා සහායිකාවන් හා සේවකයන් විසින් උනන්දු කරන ලදුව මනාව ජලස්නානය කොට, සුවඳ විලවුන් ගල්වා, රජ බොජුන් වළඳා නවකෝටියක් අගනා මේ පළඳනාව පැළඳ පන්සියයක් පමණ සහායිකාවන් විසින් පිරිවරන ලදුව මහා සම්පත්තීන්ගෙන් යුක්තව ගෙයින් නික්ම උයන දෙසට යන්නී මෙසේ සිතුවාය. බාල දැරියන්ට සුදුසු වූ මේ නිෂ්ඵල ක්‍රියාවෙන් මා වැන්නන්ට කවර ඵලයක්ද, මා විහාරයට ගොස් භාග්‍යවතුන් වහන්සේ මුණගැසී, ආර්ය ශ්‍රාවකයන් වහන්සේලා දැක, උන්වහන්සේලා වඳින්නෙම් දහම් අසන්නෙම්, නම් වඩාත් සුදුසු නොවන්නේද? මෙසේ සිතා විහාරයට ගොස් මහාලතා පළඳනාව ගලවා දාසියකගේ අතට දී භාග්‍යවතුන් වහන්සේ වැඳ එකත්පස්ව හුන්නීය. භාග්‍යවතුන් වහන්සේ ඇයට දහම් දෙසූහ.
ඕ තොමෝ බණ අසා භාග්‍යවතුන් වැඳ පැදකුණු කොට, මන වඩන භික්‍ෂූන් ද වැඳ විහාරයෙන් නික්ම මදක් දුර ගොස් ‘දාසිය ආභරණ පළඳින්නෙම්, එම ආභරණ ගෙනෙව’යි කීවාය. ඒ දාසිය එය පොදියක් කොට බැඳ විහාරයෙහි තබා ඒ ඒ තැන්වල ඇවිද ආපසු යන කල්හි එය (මහලිය පළඳනාව) විහාරයේ අමතකව දමා ගිය බැවින්, උත්තමාවියනි, මට එය අමතකව විහාරයේ ආවෙමි. මා දුවගොස් ගෙන එන තෙක් නවතිනු මැනවිය කීවාය. එසේ කියා නවත්වාලනු කැමති වූවාය. විශාඛා තොමෝ දාසියෙනි, එයම විහාරයේ අමතකව ආයේ නම් එය විහාරයේම ප්‍රයෝජනය සඳහා පරිත්‍යාග කරන්නෙමියි විහාරයට ගොස් භාග්‍යවතුන් වහන්සේ හමුවී තම අදහස පැවසුවාය. ස්වාමීනි, මෙය විකුණා විහාරයක් තනවන්නෙම් අනුකම්පා කොට පිළිගනු මැනැවියි ඉල්ලා සිටියාය. භාග්‍යවතුන් වහන්සේ තුෂ්ණිම්භාවයෙන් ඉවසූ සේක.
විශාඛාවෝ ඒ පළඳනාව සඳහා නවකෝටි එක් ලක්‍ෂයක් වැයකොට මුගලන් තෙරුන් වහන්සේ මගින් කර්මාන්ත පාලකයකු මෙහෙයවා ඔහු ලවා මනාව බෙදන ලද බිත්ති, කණු, දෙපස සමවන සේ යොදා නොනැස් නම් යට ලී, පරාල, යොදා කර්ණිකාව සහිත මුදුනක් ඇතිවැ දොර කවුළු තරප්පු පේළි ආදියෙන් සමන්විතවැ මනහර ලෙස කාමර බෙදා රමණීය වූ දැව කර්මාන්ත මනාව නිමකොට, සුදුහුණු පිරියම්කොට, ශෝභන ලෙස කරන ලතා ලතා කර්ම මාලා කර්මයන්ගෙන් සරසා, සිනිඳු ලෙස මැණික්මය ලෑලි වැනි ප්‍රවර බිමට අල්ලා, දෙව් විමනක් වැනි බිම් මහළෙහි පන්සියයක් කාමර ඇතිව, උඩුමහලේ හිස පන්සියයක් කාමර ඇතිව, කාමර දහසකින් යුත් ආවාසයක් කරවා භාග්‍යවතුන් වහන්සේට පූජා කළහ. භික්‍ෂු සංඝයාගේ වාසය සඳහා සුදුසු මහත් ප්‍රාසාදයක් ද කරවා එයට පිරිවර ප්‍රාසාද දාහක් කරවා, අමතරව කුටි සක්මන්මළු, මණ්ඩප ආදියද කරවා නව මාසයකින් විහාර කර්මාන්තය නිමා කරවීය. එසේ නිමා කරවා විහාර පූජාව කරවා තම සහායිකාවන් සමග විහාරයේ උඩු මහලට නැග එහි ඓශ්වර්යය දැක හටගත් සොම්නසින් සහායිකාවන් කැඳවා ‘මෙබඳු ප්‍රාසාදයක් කරවන්නා වූ මා විසින් යම් පිනක් ලබන ලද්දේ නම් ඒ පින ඔබලා අනුමෝදන් වන්න. ඔබලාට ප්‍රාප්ති දානය ලබාදෙන්නෙමි’යි කීවාය. ප්‍රසන්න වූ සිත් ඇති සියල්ලෝම අනේ සාධු අනේ සාධු යි කියා අනුමෝදන් වූහ.
එහි එක්තරා ස්ත්‍රී උපාසිකාවක් ඒ ප්‍රාප්ති දානය විශේෂ වශයෙන් මෙනෙහි කළාය. ඕ තොමෝ නොබෝ කලකින් කළුරිය කොට තව්තිසාවෙහි උපන්නාය. ඇගේ පුණ්‍යානුභාවයෙන් බොහෝ වූ කුටාගාර, උයන්වතු, පොකුණු ආදියෙන් යුතු සොළොස් යොදුන් දිග පළල ඇති උස ඇති යොදුන් සියයක් පැතිරෙන තමන්ගේ ප්‍රභාවයෙන් යුත් අහසෙහි හැසිරෙන මහත් වූ විමානයක් පහළ විය. ඇය යන්නේ නම් අප්සරාවන් දහසක් පිරිවරාගෙන විමානයත් සමගම යන්නීය. ඒ විශාඛා මහෝපාසිකා තොමෝ නිර්මාණරතී දෙව්ලොව ඉපිද සුනිර්මිත දිව්‍යරාජයන්ගේ අගමෙහෙසිය බවට පත්වූවාය. එකල්හි ආයුෂ්මත් අනුරුද්ධ තෙරණුවෝ දිව්‍යලෝක චාරිකාවේ යෙදෙන්නේ විශාඛාවගේ සහායිකාව තව්තිසාවේ දී සමුවී ගාථා මගින් ඇගෙන් පහත සඳහන් ප්‍රශ්න ඇසීය.