අභික්කන්තෙන වණ්ණෙනාති ලඛුමාවිමානං. තස්ස කා උප්පත්ති? භගවති බාරාණසියං විහරන්තෙ කෙවට්ටද්වාරං නාම බාරාණසිනගරස්ස එකං ද්වාරං, තස්ස අවිදූරෙ නිවිට්ඨගාමොපි “කෙවට්ටද්වාර”න්ත්වෙව පඤ්ඤායිත්ථ. තත්ථ ලඛුමා නාම එකා ඉත්ථී සද්ධා පසන්නා බුද්ධිසම්පන්නා තෙන ද්වාරෙන පවිසන්තෙ භික්ඛූ දිස්වා වන්දිත්වා අත්තනො ගෙහං නෙත්වා කටච්ඡුභික්ඛං දත්වා තෙනෙව පරිචයෙන සද්ධාය වඩ්ඪමානාය ආසනසාලං කාරෙත්වා තත්ථ පවිට්ඨානං භික්ඛූනං ආසනං උපනෙති, පානීයං පරිභොජනීයං උපට්ඨපෙති. යඤ්ච ඔදනකුම්මාසඩාකාදි අත්තනො ගෙහෙ විජ්ජති, තං භික්ඛූනං දෙති. සා භික්ඛූනං සන්තිකෙ ධම්මං සුත්වා සරණෙසු ච සීලෙසු ච පතිට්ඨාය සමාහිතා හුත්වා විපස්සනාකම්මට්ඨානං උග්ගහෙත්වා විපස්සනං උස්සුක්කාපෙන්තී උපනිස්සයසම්පන්නතාය න චිරස්සෙව සොතාපත්තිඵලෙ පතිට්ඨහි. සා අපරභාගෙ කාලං කත්වා තාවතිංසභවනෙ මහති විමානෙ නිබ්බත්ති, අච්ඡරාසහස්සඤ්චස්සා පරිවාරො අහොසි. සා තත්ථ දිබ්බසම්පත්තිං අනුභවන්තී පමොදමානා විචරති. තං ආයස්මා මහාමොග්ගල්ලානො දෙවචාරිකං චරන්තො “අභික්කන්තෙන වණ්ණෙනා”තිආදිගාථාහි පුච්ඡීති සබ්බං වුත්තනයමෙව. තෙන වුත්තං –

මම ච, භන්තෙ, වචනෙන භගවතො පාදෙ සිරසා වන්දෙය්යාසි “ලඛුමා නාම, භන්තෙ, උපාසිකා භගවතො පාදෙ සිරසා වන්දතී”ති. අනච්ඡරියං ඛො පනෙතං, භන්තෙ, යං මං භගවා අඤ්ඤතරස්මිං සාමඤ්ඤඵලෙ බ්යාකරෙය්ය. තං භගවා සකදාගාමිඵලෙ බ්යාකාසීති.

තත්ථ කෙවට්ටද්වාරා නික්ඛම්මාති කෙවට්ටද්වාරතො නික්ඛමනට්ඨානෙ.

ඩාකන්ති තණ්ඩුලෙය්යකාදිසාකබ්යඤ්ජනං. ලොණසොවීරකන්ති ධඤ්ඤරසාදීහි බහූහි සම්භාරෙහි සම්පාදෙතබ්බං එකං පානකං. “ආචාමකඤ්ජිකලොණූදක”න්තිපි වදන්ති.

පුච්ඡාවිස්සජ්ජනාවසානෙ සා ථෙරස්ස ධම්මදෙසනාය සකදාගාමිඵලං පාපුණි. සෙසං උත්තරාවිධානෙ වුත්තනයානුසාරෙන එව වෙදිතබ්බං.

පිණ්ඩාය තෙ චරන්තස්සාති ආචාමදායිකාවිමානං. තස්ස කා උප්පත්ති? භගවා රාජගහෙ විහරති වෙළුවනෙ කලන්දකනිවාපෙ. තෙන ඛො පන සමයෙන රාජගහෙ අඤ්ඤතරං කුලං අහිවාතරොගෙන උපද්දුතං අහොසි. තත්ථ සබ්බෙ ජනා මතා ඨපෙත්වා එකං ඉත්ථිං. සා ගෙහං ගෙහගතඤ්ච සබ්බං ධනධඤ්ඤං ඡඩ්ඩෙත්වා මරණභයභීතා භිත්තිඡිද්දෙන පලාතා අනාථා හුත්වා පරගෙහං ගන්ත්වා තස්ස පිට්ඨිපස්සෙ වසති. තස්මිං ගෙහෙ මනුස්සා කරුණායන්තා උක්ඛලිආදීසු අවසිට්ඨං යාගුභත්තආචාමාදිං තස්සා දෙන්ති. සා තං භුඤ්ජිත්වා ජීවිකං කප්පෙති.

තෙන ච සමයෙන ආයස්මා මහාකස්සපො සත්තාහං නිරොධසමාපත්තිං සමාපජ්ජිත්වා තතො වුට්ඨිතො “කං නු ඛො අහං අජ්ජ ආහාරපටිග්ගහණෙන අනුග්ගහෙස්සාමි, දුග්ගතිතො ච දුක්ඛතො ච මොචෙස්සාමී”ති චින්තෙන්තො තං ඉත්ථිං ආසන්නමරණං නිරයසංවත්තනිකඤ්චස්සා කම්මං කතොකාසං දිස්වා “අයං මයි ගතෙ අත්තනා ලද්ධං ආචාමං දස්සති, තෙනෙව නිම්මානරතිදෙවලොකෙ උප්පජ්ජිස්සති, එවං නිරයූපපත්තිතො මොචෙත්වා හන්දාහං ඉමිස්සා සග්ගසම්පත්තිං නිප්ඵාදෙස්සාමී”ති පුබ්බණ්හසමයං නිවාසෙත්වා පත්තචීවරං ආදාය තස්සා නිවෙසනට්ඨානාභිමුඛො ගච්ඡති. අථ සක්කො දෙවානමින්දො අඤ්ඤාතකවෙසෙන අනෙකරසං අනෙකසූපබ්යඤ්ජනං දිබ්බාහාරං උපනෙසි. තං ඤත්වා ථෙරො “කොසිය, ත්වං කතකුසලො, කස්මා එවං කරොසි, මා දුග්ගතානං කපණානං සම්පත්තිං විලුම්පී”ති පටික්ඛිපිත්වා තස්සා ඉත්ථියා පුරතො අට්ඨාසි.