පිණ්ඩාය තෙ චරන්තස්සාති ආචාමදායිකාවිමානං. තස්ස කා උප්පත්ති? භගවා රාජගහෙ විහරති වෙළුවනෙ කලන්දකනිවාපෙ. තෙන ඛො පන සමයෙන රාජගහෙ අඤ්ඤතරං කුලං අහිවාතරොගෙන උපද්දුතං අහොසි. තත්ථ සබ්බෙ ජනා මතා ඨපෙත්වා එකං ඉත්ථිං. සා ගෙහං ගෙහගතඤ්ච සබ්බං ධනධඤ්ඤං ඡඩ්ඩෙත්වා මරණභයභීතා භිත්තිඡිද්දෙන පලාතා අනාථා හුත්වා පරගෙහං ගන්ත්වා තස්ස පිට්ඨිපස්සෙ වසති. තස්මිං ගෙහෙ මනුස්සා කරුණායන්තා උක්ඛලිආදීසු අවසිට්ඨං යාගුභත්තආචාමාදිං තස්සා දෙන්ති. සා තං භුඤ්ජිත්වා ජීවිකං කප්පෙති.

තෙන ච සමයෙන ආයස්මා මහාකස්සපො සත්තාහං නිරොධසමාපත්තිං සමාපජ්ජිත්වා තතො වුට්ඨිතො “කං නු ඛො අහං අජ්ජ ආහාරපටිග්ගහණෙන අනුග්ගහෙස්සාමි, දුග්ගතිතො ච දුක්ඛතො ච මොචෙස්සාමී”ති චින්තෙන්තො තං ඉත්ථිං ආසන්නමරණං නිරයසංවත්තනිකඤ්චස්සා කම්මං කතොකාසං දිස්වා “අයං මයි ගතෙ අත්තනා ලද්ධං ආචාමං දස්සති, තෙනෙව නිම්මානරතිදෙවලොකෙ උප්පජ්ජිස්සති, එවං නිරයූපපත්තිතො මොචෙත්වා හන්දාහං ඉමිස්සා සග්ගසම්පත්තිං නිප්ඵාදෙස්සාමී”ති පුබ්බණ්හසමයං නිවාසෙත්වා පත්තචීවරං ආදාය තස්සා නිවෙසනට්ඨානාභිමුඛො ගච්ඡති. අථ සක්කො දෙවානමින්දො අඤ්ඤාතකවෙසෙන අනෙකරසං අනෙකසූපබ්යඤ්ජනං දිබ්බාහාරං උපනෙසි. තං ඤත්වා ථෙරො “කොසිය, ත්වං කතකුසලො, කස්මා එවං කරොසි, මා දුග්ගතානං කපණානං සම්පත්තිං විලුම්පී”ති පටික්ඛිපිත්වා තස්සා ඉත්ථියා පුරතො අට්ඨාසි.

සා ථෙරං දිස්වා “අයං මහානුභාවො ථෙරො, ඉමස්ස දාතබ්බයුත්තකං ඛාදනීයං වා භොජනීයං වා ඉධ නත්ථි, ඉදඤ්ච කිලිට්ඨභාජනගතං තිණචුණ්ණරජානුකිණ්ණං අලොණං සීතලං අප්පරසං ආචාමකඤ්ජියමත්තං එදිසස්ස දාතුං න උස්සහාමී”ති චින්තෙත්වා “අතිච්ඡථා”ති ආහ. ථෙරො එකපදනික්ඛෙපමත්තං අපසක්කිත්වා අට්ඨාසි. ගෙහවාසිනො මනුස්සා භික්ඛං උපනෙසුං, ථෙරො න සම්පටිච්ඡති. සා දුග්ගතිත්ථී “මමෙව අනුග්ගහත්ථාය ඉධාගතො, මම සන්තකමෙව පටිග්ගහෙතුකාමො”ති ඤත්වා පසන්නමානසා ආදරජාතා තං ආචාමං ථෙරස්ස පත්තෙ ආකිරි. ථෙරො තස්සා පසාදසංවද්ධනත්ථං භුඤ්ජනාකාරං දස්සෙසි, මනුස්සා ආසනං පඤ්ඤාපෙසුං. ථෙරො තත්ථ නිසීදිත්වා තං ආචාමං භුඤ්ජිත්වා පිවිත්වා ඔනීතපත්තපාණී අනුමොදනං කත්වා තං දුග්ගතිත්ථිං “ත්වං ඉතො තතියෙ අත්තභාවෙ මම මාතා අහොසී”ති වත්වා ගතො. සා තෙන ථෙරෙ අතිපසාදඤ්ච උප්පාදෙත්වා තස්සා රත්තියා පඨමයාමෙ කාලං කත්වා නිම්මානරතීනං දෙවානං සහබ්යතං උපපජ්ජි. අථ සක්කො දෙවරාජා තස්සා කාලකතභාවං ඤත්වා “කත්ථ නු ඛො උප්පන්නා”ති ආවජ්ජෙන්තො තාවතිංසෙසු අදිස්වා රත්තියා මජ්ඣිමයාමෙ ආයස්මන්තං මහාකස්සපං උපසඞ්කමිත්වා තස්සා නිබ්බත්තට්ඨානං පුච්ඡන්තො –

තත්ථ පිණ්ඩායාති පිණ්ඩපාතත්ථාය. තුණ්හීභූතස්ස තිට්ඨතොති ඉදං පිණ්ඩාය චරණාකාරදස්සනං, උද්දිස්ස තිට්ඨතොති අත්ථො. දලිද්දාති දුග්ගතා. කපණාති වරාකී. “දලිද්දා”ති ඉමිනා තස්සා භොගපාරිජුඤ්ඤං දස්සෙති, “කපණා”ති ඉමිනා ඤාතිපාරිජුඤ්ඤං. පරාගාරං අපස්සිතාති පරගෙහං නිස්සිතා, පරෙසං ඝරෙ බහිපිට්ඨිඡදනං නිස්සාය වසන්තී.

කං නු සා දිසතං ගතාති ඡසු කාමදෙවලොකෙසු උප්පජ්ජනවසෙන කං නාම දිසං ගතා. ඉති සක්කො “ථෙරෙන තථා කතානුග්ගහා උළාරාය දිබ්බසම්පත්තියා භාගිනී, න ච දිස්සතී”ති හෙට්ඨා ද්වීසු දෙවලොකෙසු අපස්සන්තො සංසයාපන්නො පුච්ඡති.

අථස්ස ථෙරො –