8. තතියනාවා විමානවණ්ණනා
සුවණ්ණච්ඡදනං නාවන්ති තතියනාවාවිමානං. තස්ස කා උප්පත්ති? භගවා ජනපදචාරිකං චරන්තො මහතා භික්ඛුසඞ්ඝෙන සද්ධිං කොසලජනපදෙ යෙන ථූණං නාම බ්රාහ්මණගාමො තදවසරි. අස්සොසුං ඛො ථූණෙය්යකා බ්රාහ්මණගහපතිකා “සමණො කිර ගොතමො අම්හාකං ගාමඛෙත්තං අනුප්පත්තො”ති . අථ ථූණෙය්යකා බ්රාහ්මණගහපතිකා අප්පසන්නා මිච්ඡාදිට්ඨිකා මච්ඡෙරපකතා “සචෙ සමණො ගොතමො ඉමං ගාමං පවිසිත්වා ද්වීහතීහං වසෙය්ය, සබ්බං ඉමං ජනං අත්තනො වචනෙ පතිට්ඨපෙය්ය, තතො බ්රාහ්මණධම්මො පතිට්ඨං න ලභෙය්යා”ති තත්ථ භගවතො අවාසාය පරිසක්කන්තා නදීතිත්ථෙසු ඨපිතනාවායො අපනෙසුං, සෙතුසඞ්කමනානි ච අවලඤ්ජෙ අකංසු, තථා පපාමණ්ඩපාදීනි, එකං උදපානං ඨපෙත්වා ඉතරානි උදපානානි තිණාදීහි පූරෙත්වා පිදහිංසු. තෙන වුත්තං උදානෙ (උදා· 69) “අථ ඛො ථූණෙය්යකා බ්රාහ්මණගහපතිකා උදපානං තිණස්ස ච භුසස්ස ච යාව මුඛතො පූරෙසුං ‘මා තෙ මුණ්ඩකා සමණකා පානීයං අපංසූ’”ති.
භගවා තෙසං තං විප්පකාරං ඤත්වා තෙ අනුකම්පන්තො සද්ධිං භික්ඛුසඞ්ඝෙන ආකාසෙන නදිං අතික්කමිත්වා ගන්ත්වා අනුක්කමෙන ථූණං බ්රාහ්මණගාමං පත්වා මග්ගා ඔක්කම්ම අඤ්ඤතරස්මිං රුක්ඛමූලෙ පඤ්ඤත්තෙ ආසනෙ නිසීදි. තෙන ච සමයෙන සම්බහුලා උදකහාරිනියො භගවතො අවිදූරෙන අතික්කමන්ති. තස්මිඤ්ච ගාමෙ “සචෙ සමණො ගොතමො ඉධාගමිස්සති, න තස්ස පච්චුග්ගමනාදිකං කාතබ්බං, ගෙහං ආගතස්ස චස්ස සාවකානඤ්ච භික්ඛාපි න දාතබ්බා”ති කතිකා කතා හොති.
තත්ථ අඤ්ඤතරස්ස බ්රාහ්මණස්ස දාසී ඝටෙන පානීයං ගහෙත්වා ගච්ඡන්තී භගවන්තං භික්ඛුසඞ්ඝපරිවුතං නිසින්නං දිස්වා භික්ඛූ ච මග්ගපරිස්සමෙන කිලන්තෙ තසිතෙ ඤත්වා පසන්නචිත්තා පානීයං දාතුකාමා හුත්වා “යදිපි මෙ ගාමවාසිනො ‘සමණස්ස ගොතමස්ස න කිඤ්චි දාතබ්බං, සාමීචිකම්මම්පි න කාතබ්බ’න්ති කතිකං කත්වා ඨිතා, එවං සන්තෙපි යදි අහං ඊදිසෙ පුඤ්ඤක්ඛෙත්තෙ දක්ඛිණෙය්යෙ ලභිත්වා පානීයදානමත්තෙනාපි අත්තනො පතිට්ඨං න කරෙය්යං, කදාහං ඉතො දුක්ඛජීවිතතො මුච්චිස්සාමි, කාමං මෙ අය්යකො සබ්බෙපිමෙ ගාමවාසිනො මං හනන්තු වා බන්ධන්තු වා, ඊදිසෙ පුඤ්ඤක්ඛෙත්තෙ පානීයදානං දස්සාමි එවා”ති සන්නිට්ඨානං කත්වා අඤ්ඤාහි උදකහාරිනීහි වාරියමානාපි ජීවිතෙ නිරපෙක්ඛා සීසතො පානීයඝටං ඔතාරෙත්වා උභොහි හත්ථෙහි පරිග්ගහෙත්වා එකමන්තෙ ඨපෙත්වා සඤ්ජාතපීතිසොමනස්සා භගවන්තං උපසඞ්කමිත්වා පඤ්චපතිට්ඨිතෙන වන්දිත්වා පානීයෙන නිමන්තෙසි. භගවා තස්සා චිත්තප්පසාදං ඔලොකෙත්වා තං අනුග්ගණ්හන්තො පානීයං පරිස්සාවෙත්වා හත්ථපාදෙ ධොවිත්වා පානීයං පිවි, ඝටෙ උදකං පරික්ඛයං න ගච්ඡති. සා තං දිස්වා පුන පසන්නචිත්තා එකස්ස භික්ඛුස්ස අදාසි, තථා අපරස්ස අපරස්සාති සබ්බෙසම්පි අදාසි, උදකං න ඛීයතෙව. සා හට්ඨතුට්ඨා යථාපුණ්ණෙන ඝටෙන ගෙහාභිමුඛී අගමාසි. තස්සා සාමිකො බ්රාහ්මණො පානීයස්ස දින්නභාවං සුත්වා “ඉමාය ගාමවත්තං භින්නං, අහඤ්ච ගාරය්හො කතො”ති කොධෙන පජ්ජලන්තො තටතටායමානො තං භූමියං පාතෙත්වා හත්ථෙහි ච පාදෙහි ච පහරි. සා තෙන උපක්කමෙන ජීවිතක්ඛයං පත්වා තාවතිංසභවනෙ නිබ්බති, විමානං චස්සා පඨමනාවාවිමානෙ වුත්තසදිසං උප්පජ්ජි.
අථ ඛො භගවා ආයස්මන්තං ආනන්දං ආමන්තෙසි “ඉඞ්ඝ මෙ ත්වං, ආනන්ද, උදපානතො පානීයං ආහරා”ති. ථෙරො “ඉදානි, භන්තෙ, උදපානො ථූණෙය්යකෙහි දූසිතො, න සක්කා පානීයං ආහරිතු”න්ති ආහ. භගවා දුතියම්පි තතියම්පි ආණාපෙසි. තතියවාරෙ ථෙරො භගවතො පත්තං ආදාය උදපානාභිමුඛො අගමාසි. ගච්ඡන්තෙ ථෙරෙ උදපානෙ උදකං පරිපුණ්ණං හුත්වා උත්තරිත්වා සමන්තතො සන්දති, සබ්බං තිණභුසං උපලවිත්වා සයමෙව අපගච්ඡති. තෙන සන්දමානෙන සලිලෙන උපරූපරි වඩ්ඪන්තෙන අඤ්ඤෙ ජලාසයෙ පූරෙත්වා තං ගාමං පරික්ඛිපන්තෙන ගාමප්පදෙසො අජ්ඣොත්ථරීයති. තං පාටිහාරියං දිස්වා බ්රාහ්මණා අච්ඡරියබ්භුතචිත්තජාතා භගවන්තං ඛමාපෙසුං, තඞ්ඛණඤ්ඤෙව උදකොඝො අන්තරධායි. තෙ භගවතො ච භික්ඛුසඞ්ඝස්ස ච නිවාසට්ඨානං සංවිධාය ස්වාතනාය නිමන්තෙත්වා දුතියදිවසෙ මහාදානං සජ්ජෙත්වා බුද්ධප්පමුඛං භික්ඛුසඞ්ඝං පණීතෙන ඛාදනීයෙන භොජනීයෙන පරිවිසිත්වා සබ්බෙ ථූණෙය්යකා බ්රාහ්මණගහපතිකා භගවන්තං භුත්තාවිං ඔනීතපත්තපාණිං පයිරුපාසන්තා නිසීදිංසු.