5. චුන්දසුත්තවණ්ණනා
පඤ්චමෙ මල්ලෙසූති එවංනාමකෙ ජනපදෙ. මහතා භික්ඛුසඞ්ඝෙනාති ගුණමහත්තසඞ්ඛ්යාමහත්තෙහි මහතා. සො හි භික්ඛුසඞ්ඝො සීලාදිගුණවිසෙසයොගෙනපි මහා තත්ථ සබ්බපච්ඡිමකස්ස සොතාපන්නභාවතො, සඞ්ඛ්යාමහත්තෙනපි මහා අපරිච්ඡින්නගණනත්තා. ආයුසඞ්ඛාරොස්සජ්ජනතො පට්ඨාය හි ආගතාගතා භික්ඛූ න පක්කමිංසු. චුන්දස්සාති එවංනාමකස්ස. කම්මාරපුත්තස්සාති සුවණ්ණකාරපුත්තස්ස. සො කිර අඩ්ඪො මහාකුටුම්බිකො භගවතො පඨමදස්සනෙනෙව සොතාපන්නො හුත්වා අත්තනො අම්බවනෙ සත්ථුවසනානුච්ඡවිකං ගන්ධකුටිං, භික්ඛුසඞ්ඝස්ස ච රත්තිට්ඨානදිවාට්ඨානඋපට්ඨානසාලාකුටිමණ්ඩපචඞ්කමනාදිකෙ ච සම්පාදෙත්වා පාකාරපරික්ඛිත්තං ද්වාරකොට්ඨකයුත්තං විහාරං කත්වා බුද්ධප්පමුඛස්ස සඞ්ඝස්ස නිය්යාදෙසි. තං සන්ධාය වුත්තං – “තත්ර සුදං භගවා පාවායං විහරති චුන්දස්ස කම්මාරපුත්තස්ස අම්බවනෙ”ති.
පටියාදාපෙත්වාති සම්පාදෙත්වා. “සූකරමද්දවන්ති සූකරස්ස මුදුසිනිද්ධං පවත්තමංස”න්ති මහාඅට්ඨකථායං වුත්තං. කෙචි පන “සූකරමද්දවන්ති න සූකරමංසං, සූකරෙහි මද්දිතවංසකළීරො”ති වදන්ති. අඤ්ඤෙ “සූකරෙහි මද්දිතප්පදෙසෙ ජාතං අහිඡත්තක”න්ති. අපරෙ පන “සූකරමද්දවං නාම එකං රසායන”න්ති භණිංසු . තඤ්හි චුන්දො කම්මාරපුත්තො “අජ්ජ භගවා පරිනිබ්බායිස්සතී”ති සුත්වා “අප්පෙව නාම නං පරිභුඤ්ජිත්වා චිරතරං තිට්ඨෙය්යා”ති සත්ථු චිරජීවිතුකම්යතාය අදාසීති වදන්ති.
තෙන මං පරිවිසාති තෙන මමං භොජෙහි. කස්මා භගවා එවමාහ? පරානුද්දයතාය. තඤ්ච කාරණං පාළියං වුත්තමෙව. තෙන අභිහටභික්ඛාය පරෙසං අපරිභොගාරහතො ච තථා වත්තුං වට්ටතීති දස්සිතං හොති. තස්මිං කිර සූකරමද්දවෙ ද්විසහස්සදීපපරිවාරෙසු චතූසු මහාදීපෙසු දෙවතා ඔජං පක්ඛිපිංසු. තස්මා තං අඤ්ඤො කොචි සම්මා ජීරාපෙතුං න සක්කොති, තමත්ථං පකාසෙන්තො සත්ථා පරූපවාදමොචනත්ථං “නාහං තං, චුන්ද, පස්සාමී”තිආදිනා සීහනාදං නදි. යෙ හි පරෙ උපවදෙය්යුං “අත්තනා පරිභුත්තාවසෙසං නෙව භික්ඛූනං, න අඤ්ඤෙසං මනුස්සානං අදාසි, ආවාටෙ නිඛණාපෙත්වා විනාසෙසී”ති, “තෙසං වචනොකාසො මා හොතූ”ති පරූපවාදමොචනත්ථං සීහනාදං නදි.
තත්ථ සදෙවකෙතිආදීසු සහ දෙවෙහීති සදෙවකො, සහ මාරෙනාති සමාරකො, සහ බ්රහ්මුනාති සබ්රහ්මකො, සහ සමණබ්රාහ්මණෙහීති සස්සමණබ්රාහ්මණී, පජාතත්තා පජා, සහ දෙවමනුස්සෙහීති සදෙවමනුස්සා. තස්මිං සදෙවකෙ ලොකෙ…පෙ… සදෙවමනුස්සාය. තත්ථ සදෙවකවචනෙන පඤ්චකාමාවචරදෙවග්ගහණං, සමාරකවචනෙන ඡට්ඨකාමාවචරදෙවග්ගහණං, සබ්රහ්මකවචනෙන බ්රහ්මකායිකාදිබ්රහ්මග්ගහණං, සස්සමණබ්රාහ්මණීවචනෙන සාසනස්ස පච්චත්ථිකපච්චාමිත්තසමණබ්රාහ්මණග්ගහණං සමිතපාපබාහිතපාපසමණබ්රාහ්මණග්ගහණඤ්ච, පජාවචනෙන සත්තලොකග්ගහණං, සදෙවමනුස්සවචනෙන සම්මුතිදෙවඅවසෙසමනුස්සග්ගහණං. එවමෙත්ථ තීහි පදෙහි ඔකාසලොකවසෙන, ද්වීහි පජාවසෙන සත්තලොකො ගහිතොති වෙදිතබ්බො. අපරො නයො – සදෙවකවචනෙන අරූපාවචරලොකො ගහිතො, සමාරකවචනෙන ඡකාමාවචරදෙවලොකො, සබ්රහ්මකවචනෙන රූපී බ්රහ්මලොකො, සස්සමණබ්රාහ්මණවචනෙන චතුපරිසවසෙන සම්මුතිදෙවෙහි සහ මනුස්සලොකො, අවසෙසසත්තලොකො වා ගහිතොති වෙදිතබ්බො.
භුත්තාවිස්සාති භුත්තවතො. ඛරොති ඵරුසො. ආබාධොති විසභාගරොගො. පබාළ්හාති බලවතියො. මාරණන්තිකාති මරණන්තා මරණසමීපපාපනසමත්ථා. සතො සම්පජානො අධිවාසෙසීති සතිං උපට්ඨිතං කත්වා ඤාණෙන පරිච්ඡින්දිත්වා අධිවාසෙසි. අවිහඤ්ඤමානොති වෙදනානුවත්තනවසෙන අසල්ලක්ඛිතධම්මො විය අපරාපරං පරිවත්තනං අකරොන්තො අපීළියමානො අදුක්ඛියමානො විය අධිවාසෙසි. භගවතො හි වෙළුවගාමකෙයෙව තා වෙදනා උප්පන්නා, සමාපත්තිබලෙන පන වික්ඛම්භිතා යාව පරිනිබ්බානදිවසා න උප්පජ්ජිංසු දිවසෙ දිවසෙ සමාපත්තීහි පටිපණාමනතො. තං දිවසං පන පරිනිබ්බායිතුකාමො “කොටිසහස්සහත්ථීනං බලං ධාරෙන්තානං වජිරසඞ්ඝාතසමානකායානං අපරිමිතකාලං උපචිතපුඤ්ඤසම්භාරානම්පි භවෙ සති එවරූපා වෙදනා පවත්තන්ති, කිමඞ්ගං පන අඤ්ඤෙස”න්ති සත්තානං සංවෙගජනනත්ථං සමාපත්තිං න සමාපජ්ජි, තෙන වෙදනා ඛරා වත්තිංසු. ආයාමාති එහි යාම.