අට්ඨමෙ සක්කතොතිආදීනං පදානං අත්ථො හෙට්ඨා වණ්ණිතොයෙව. අසහමානාති න සහමානා, උසූයන්තාති අත්ථො. භික්ඛුසඞ්ඝස්ස ච සක්කාරං අසහමානාති සම්බන්ධො.

සුන්දරීති තස්සා නාමං. සා කිර තස්මිං කාලෙ සබ්බපරිබ්බාජිකාසු අභිරූපා දස්සනීයා පාසාදිකා පරමාය වණ්ණපොක්ඛරතාය සමන්නාගතා, තෙනෙව සා “සුන්දරී”ති පඤ්ඤායිත්ථ. සා ච අනතීතයොබ්බනා අසංයතසමාචාරාව හොති, තස්මා තෙ සුන්දරිං පරිබ්බාජිකං පාපකම්මෙ උය්යොජෙසුං. තෙ හි අඤ්ඤතිත්ථියා බුද්ධුප්පාදතො පට්ඨාය සයං හතලාභසක්කාරා හෙට්ඨා අක්කොසසුත්තවණ්ණනායං ආගතනයෙන භගවතො භික්ඛුසඞ්ඝස්ස ච උළාරං අපරිමිතං ලාභසක්කාරං පවත්තමානං දිස්වා ඉස්සාපකතා එකතො හුත්වා සම්මන්තයිංසු – මයං සමණස්ස ගොතමස්ස උප්පන්නකාලතො පට්ඨාය නට්ඨා හතලාභසක්කාරා, න නො කොචි අත්ථිභාවම්පි ජානාති, කිං නිස්සාය නු ඛො ලොකො සමණෙ ගොතමෙ අභිප්පසන්නො උළාරං සක්කාරසම්මානං උපනෙතීති? තත්ථෙකො ආහ – “උච්චාකුලප්පසුතො අසම්භින්නාය මහාසම්මතප්පවෙණියා ජාතො”ති, අපරො “අභිජාතියං තස්ස අනෙකානි අච්ඡරියානි පාතුභූතානී”ති, අඤ්ඤො “කාලදෙවිලං වන්දාපෙතුං උපනීතස්ස පාදා පරිවත්තිත්වා තස්ස ජටාසු පතිට්ඨිතා”ති, අපරො “වප්පමඞ්ගලකාලෙ ජම්බුච්ඡායාය සයාපිතස්ස වීතික්කන්තෙපි මජ්ඣන්හිකෙ ජම්බුච්ඡායා අපරිවත්තිත්වා ඨිතා”ති, අඤ්ඤො “අභිරූපො දස්සනීයො පාසාදිකො රූපසම්පත්තියා”ති, අපරො “ජිණ්ණාතුරමතපබ්බජිතසඞ්ඛාතනිමිත්තෙ දිස්වා සංවෙගජාතො ආගාමිනං චක්කවත්තිරජ්ජං පහාය පබ්බජිතො”ති. එවං අපරිමාණකාලෙ සම්භතං අනඤ්ඤසාධාරණං භගවතො පුඤ්ඤඤාණසම්භාරං උක්කංසපාරමිප්පත්තං නිරුපමං සල්ලෙඛප්පටිපදං අනුත්තරඤ්ච ඤාණපහානසම්පදාදිබුද්ධානුභාවං අජානන්තා අත්තනා යථාදිට්ඨං යථාසුතං ධරමානං තං තං භගවතො බහුමානකාරණං කිත්තෙත්වා අබහුමානකාරණං පරියෙසිත්වා අපස්සන්තා “කෙන නු ඛො කාරණෙන මයං සමණස්ස ගොතමස්ස අයසං උප්පාදෙත්වා ලාභසක්කාරං නාසෙය්යාමා”ති. තෙසු එකො තිඛිණමන්තී එවමාහ – “අම්භො ඉමස්මිං සත්තලොකෙ මාතුගාමසුඛෙ අසත්තසත්තා නාම නත්ථි, අයඤ්ච සමණො ගොතමො අභිරූපො දෙවසමො තරුණො, අත්තනො සමරූපං මාතුගාමං ලභිත්වා සජ්ජෙය්ය. අථාපි න සජ්ජෙය්ය, ජනස්ස පන සඞ්කියො භවෙය්ය, හන්ද මයං සුන්දරිං පරිබ්බාජිකං තථා උය්යොජෙම, යථා සමණස්ස ගොතමස්ස අයසො පථවියං පත්ථරෙය්යා”ති.

තං සුත්වා ඉතරෙ “ඉදං සුට්ඨු තයා චින්තිතං, එවඤ්හි කතෙ සමණො ගොතමො අයසකෙන උපද්දුතො සීසං උක්ඛිපිතුං අසක්කොන්තො යෙන වා තෙන වා පලායිස්සතී”ති සබ්බෙව එකජ්ඣාසයා හුත්වා තථා උය්යොජෙතුං සුන්දරියා සන්තිකං අගමංසු. සා තෙ දිස්වා “කිං තුම්හෙ එකතො ආගතත්ථා”ති ආහ. තිත්ථියා අනාලපන්තා ආරාමපරියන්තෙ පටිච්ඡන්නෙ ඨානෙ නිසීදිංසු. සා තත්ථ ගන්ත්වා පුනප්පුනං ආලපන්තී පටිවචනං අලභිත්වා කිං තුම්හාකං අපරජ්ඣං? කස්මා මෙ පටිවචනං න දෙථාති? තථා හි පන ත්වං අම්හෙ විහෙඨියමානෙ අජ්ඣුපෙක්ඛසීති . කො තුම්හෙ විහෙඨෙතීති? “කිං පන ත්වං න පස්සසි, සමණං ගොතමං අම්හෙ විහෙඨෙත්වා හතලාභසක්කාරෙ කත්වා විචරන්ත”න්ති වත්වා “තත්ථ මයා කිං කාතබ්බ”න්ති වුත්තෙ “තෙන හි ත්වං අභික්ඛණං ජෙතවනසමීපං ගන්ත්වා මහාජනස්ස එවඤ්චෙවඤ්ච වදෙය්යාසී”ති ආහංසු. සාපි “සාධූ”ති සම්පටිච්ඡි. තෙන වුත්තං – “අඤ්ඤතිත්ථියා පරිබ්බාජකා භගවතොසක්කාරං අසහමානා”තිආදි.

තත්ථ උස්සහසීති සක්කොසි. අත්ථන්ති හිතං කිච්චං වා. ක්යාහන්ති කිං අහං. යස්මා තෙ තිත්ථියා තස්සා අඤ්ඤාතකාපි සමානා පබ්බජ්ජසම්බන්ධමත්තෙන සඞ්ගණ්හිතුං ඤාතකා විය හුත්වා “උස්සහසි ත්වං භගිනි ඤාතීනං අත්ථං කාතු”න්ති ආහංසු. තස්මා සාපි මිගං වල්ලි විය පාදෙ ලග්ගා ජීවිතම්පි මෙ පරිච්චත්තං ඤාතීනං අත්ථායාති ආහ.

තෙන හීති “යස්මා ත්වං ‘ජීවිතම්පි මෙ තුම්හාකං අත්ථාය පරිච්චත්ත’න්ති වදසි, ත්වඤ්ච පඨමවයෙ ඨිතා අභිරූපා සොභග්ගප්පත්තා ච, තස්මා යථා තං නිස්සාය සමණස්ස ගොතමස්ස අයසො උප්පජ්ජිස්සති, තථා කරෙය්යාසී”ති වත්වා “අභික්ඛණං ජෙතවනං ගච්ඡාහී”ති උය්යොජෙසුං. සාපි ඛො බාලා කකචදන්තපන්තියා පුප්ඵාවලිකීළං කීළිතුකාමා විය, පභින්නමදං චණ්ඩහත්ථිං සොණ්ඩාය පරාමසන්තී විය, නලාටෙන මච්චුං ගණ්හන්තී විය තිත්ථියානං වචනං සම්පටිච්ඡිත්වා මාලාගන්ධවිලෙපනතම්බූලමුඛවාසාදීනි ගහෙත්වා මහාජනස්ස සත්ථු ධම්මදෙසනං සුත්වා නගරං පවිසනකාලෙ ජෙතවනාභිමුඛී ගච්ඡන්තී “කහං ගච්ඡසී”ති ච පුට්ඨා “සමණස්ස ගොතමස්ස සන්තිකං, අහඤ්හි තෙන සද්ධිං එකගන්ධකුටියං වසාමී”ති වත්වා අඤ්ඤතරස්මිං තිත්ථියාරාමෙ වසිත්වා පාතොව ජෙතවනමග්ගං ඔතරිත්වා නගරාභිමුඛී ආගච්ඡන්තී “කිං සුන්දරි කහං ගතාසී”ති ච පුට්ඨා “සමණෙන ගොතමෙන සද්ධිං එකගන්ධකුටියං වසිත්වා තං කිලෙසරතියා රමාපෙත්වා ආගතාම්හී”ති වදති. තෙන වුත්තං – “එවං අය්යාති ඛො සුන්දරී පරිබ්බාජිකා තෙසං අඤ්ඤතිත්ථියානං පරිබ්බාජකානං පටිස්සුත්වා අභික්ඛණං ජෙතවනං අගමාසී”ති.