දුතියෙ කුසිනාරායන්ති කුසිනාරායං නාම මල්ලරාජූනං නගරෙ. උපවත්තනෙ මල්ලානං සාලවනෙති යථා හි අනුරාධපුරස්ස ථූපාරාමො, එවං කුසිනාරාය උය්යානං දක්ඛිණපච්ඡිමදිසාය හොති. යථා ථූපාරාමතො දක්ඛිණද්වාරෙන නගරපවිසනමග්ගො පාචීනමුඛො ගන්ත්වා උත්තරෙන නිවත්තති, එවං උය්යානතො සාලපන්ති පාචීනමුඛා ගන්ත්වා උත්තරෙන නිවත්තා, තස්මා “උපවත්තන”න්ති වුච්චති. තස්මිං උපවත්තනෙ මල්ලරාජූනං සාලවනෙ. අරඤ්ඤකුටිකායන්ති සාලපන්තියා අවිදූරෙ රුක්ඛගච්ඡසඤ්ඡන්නට්ඨානෙ කතා කුටිකා, තං සන්ධාය වුත්තං “අරඤ්ඤකුටිකායං විහරතී”ති. තෙ පන භික්ඛූ පටිසඞ්ඛානවිරහිතා ඔස්සට්ඨවීරියා පමත්තවිහාරිනො, තෙන වුත්තං “උද්ධතා”තිආදි.

තත්ථ උද්ධච්චබහුලත්තා අවූපසන්තචිත්තතාය උද්ධතා. තුච්ඡභාවෙන මානො නළො වියාති නළො, මානසඞ්ඛාතො උග්ගතො නළො එතෙසන්ති උන්නළා, උග්ගතතුච්ඡමානාති අත්ථො. පත්තචීවරමණ්ඩනාදිචාපල්ලෙන සමන්නාගතත්තා බහුකතාය වා චපලා. ඵරුසවාචතාය මුඛෙන ඛරාති මුඛරා. තිරච්ඡානකථාබහුලතාය විකිණ්ණා බ්යාකුලා වාචා එතෙසන්ති විකිණ්ණවාචා. මුට්ඨා නට්ඨා සති එතෙසන්ති මුට්ඨස්සතිනො, සතිවිරහිතා පමාදවිහාරිනොති අත්ථො. සබ්බෙන සබ්බං සම්පජඤ්ඤාභාවතො අසම්පජානා. ගද්දූහනමත්තම්පි කාලං චිත්තසමාධානස්ස අභාවතො න සමාහිතාති අසමාහිතා. ලොලසභාවත්තා භන්තමිගසප්පටිභාගතාය විබ්භන්තචිත්තා. මනච්ඡට්ඨානං ඉන්ද්රියානං අසංවරණතො අසඤ්ඤතින්ද්රියතාය පාකතින්ද්රියා.

එතමත්ථං විදිත්වාති එතං තෙසං භික්ඛූනං උද්ධච්චාදිවසෙන පමාදවිහාරං ජානිත්වා. ඉමං උදානන්ති ඉමං පමාදවිහාරෙ අප්පමාදවිහාරෙ ච යථාක්කමං ආදීනවානිසංසවිභාවනං උදානං උදානෙසි.

තත්ථ අරක්ඛිතෙනාති සතිආරක්ඛාභාවෙන අගුත්තෙන. කායෙනාති ඡවිඤ්ඤාණකායෙන චක්ඛුවිඤ්ඤාණෙන හි රූපං දිස්වා තත්ථ නිමිත්තානුබ්යඤ්ජනග්ගහණවසෙන අභිජ්ඣාදිපවත්තිතො විඤ්ඤාණද්වාරස්ස සතියා අරක්ඛිතභාවතො. සොතවිඤ්ඤාණාදීසුපි එසෙව නයො. එවං ඡවිඤ්ඤාණකායස්ස අරක්ඛිතභාවං සන්ධායාහ “අරක්ඛිතෙන කායෙනා”ති. කෙචි පන “කායෙනා”ති අත්ථං වදන්ති, තෙසම්පි වුත්තනයෙනෙව අත්ථයොජනාය සති යුජ්ජෙය්ය. අපරෙ පන “අරක්ඛිතෙන චිත්තෙනා”ති පඨන්ති, තෙසම්පි වුත්තනයො එව අත්ථො. මිච්ඡාදිට්ඨිහතෙනාති සස්සතාදිමිච්ඡාභිනිවෙසදූසිතෙන. ථිනමිද්ධාභිභූතෙනාති චිත්තස්ස අකල්යතාලක්ඛණෙන ථිනෙන කායස්ස අකල්යතාලක්ඛණෙන මිද්ධෙන ච අජ්ඣොත්ථටෙන, තෙන කායෙන චිත්තෙනාති වා සම්බන්ධො. වසං මාරස්ස ගච්ඡතීති කිලෙසමාරාදිකස්ස සබ්බස්සපි මාරස්ස වසං යථාකාමකරණීයතං උපගච්ඡති, තෙසං විසයං නාතික්කමතීති අත්ථො.

ඉමාය හි ගාථාය භගවා යෙ සතිආරක්ඛාභාවෙන සබ්බසො අරක්ඛිතචිත්තා, යොනිසොමනසිකාරස්ස හෙතුභූතාය පඤ්ඤාය අභාවතො අයොනිසො උම්මුජ්ජනෙන නිච්චන්තිආදිනා විපරියෙසගාහිනො, තතො එව කුසලකිරියාය වීරියාරම්භාභාවතො කොසජ්ජාභිභූතා සංසාරවට්ටතො සීසං න උක්ඛිපිස්සන්තීති තෙසං භික්ඛූනං පමාදවිහාරගරහාමුඛෙන වට්ටං දස්සෙත්වා ඉදානි විවට්ටං දස්සෙතුං, “තස්මා රක්ඛිතචිත්තස්සා”ති දුතියගාථමාහ.