තතියෙ කොසලෙසූති කොසලා නාම ජානපදිනො රාජකුමාරා, තෙසං නිවාසො එකොපි ජනපදො “කොසලා”ත්වෙව වුච්චති, තෙසු කොසලෙසු ජනපදෙ. චාරිකං චරතීති අතුරිතචාරිකාවසෙන ජනපදචාරිකං චරති. මහතාති ගුණමහත්තෙනපි මහතා, අපරිච්ඡින්නසඞ්ඛ්යත්තා සඞ්ඛ්යාමහත්තෙනපි මහතා. භික්ඛුසඞ්ඝෙනාති දිට්ඨිසීලසාමඤ්ඤසංහතෙන සමණගණෙන. සද්ධින්ති එකතො. මග්ගා ඔක්කම්මාති මග්ගතො අපක්කමිත්වා. අඤ්ඤතරං රුක්ඛමූලන්ති ඝනපත්තසාඛාවිටපසම්පන්නස්ස සන්දච්ඡායස්ස මහතො රුක්ඛස්ස සමීපසඞ්ඛාතං මූලං.

අඤ්ඤතරො ගොපාලකොති එකො ගොගණරක්ඛකො, නාමෙන පන නන්දො නාම. සො කිර අඩ්ඪො මහද්ධනො මහාභොගො, යථා කෙණියො ජටිලො පබ්බජ්ජාවසෙන, එවං අනාථපිණ්ඩිකස්ස ගොයූථං රක්ඛන්තො ගොපාලකත්තෙන රාජපීළං අපහරන්තො අත්තනො කුටුම්බං රක්ඛති. සො කාලෙන කාලං පඤ්ච ගොරසෙ ගහෙත්වා, මහාසෙට්ඨිස්ස සන්තිකං ආගන්ත්වා නිය්යාතෙත්වා සත්ථු සන්තිකං ගන්ත්වා, සත්ථාරං පස්සති, ධම්මං සුණාති, අත්තනො වසනට්ඨානං ආගමනත්ථාය සත්ථාරං යාචති. සත්ථා තස්සෙව ඤාණපරිපාකං ආගමයමානො අගන්ත්වා, අපරභාගෙ මහතා භික්ඛුසඞ්ඝෙන පරිවුතො ජනපදචාරිකං චරන්තො, “ඉදානිස්ස ඤාණං පරිපක්ක”න්ති ඤත්වා තස්ස වසනට්ඨානස්ස අවිදූරෙ මග්ගා ඔක්කම්ම අඤ්ඤතරස්මිං රුක්ඛමූලෙ නිසීදි තස්ස ආගමනං ආගමයමානො. නන්දොපි ඛො “සත්ථා කිර ජනපදචාරිකං චරන්තො ඉතො ආගච්ඡතී”ති සුත්වා, හට්ඨතුට්ඨො වෙගෙන ගන්ත්වා, සත්ථාරං උපසඞ්කමිත්වා වන්දිත්වා කතපටිසන්ථාරො එකමන්තං නිසීදි, අථස්ස භගවා ධම්මං දෙසෙසි. සො සොතාපත්තිඵලෙ පතිට්ඨහිත්වා භගවන්තං නිමන්තෙත්වා සත්තාහං පායාසදානමදාසි, සත්තමෙ දිවසෙ භගවා අනුමොදනං කත්වා පක්කාමි. තෙන වුත්තං – “එකමන්තං නිසින්නං ඛො තං ගොපාලකං භගවා ධම්මියා කථාය සන්දස්සෙසි…පෙ… උට්ඨායාසනා පක්කාමී”ති.

තත්ථ සන්දස්සෙසීති “ඉමෙ ධම්මා කුසලා, ඉමෙ ධම්මා අකුසලා”තිආදිනා කුසලාදිධම්මෙ කම්මවිපාකෙ ඉධලොකපරලොකෙ පච්චක්ඛතො දස්සෙන්තො අනුපුබ්බිකථාවසානෙ චත්තාරි අරියසච්චානි සම්මා දස්සෙසි. සමාදපෙසීති “සච්චාධිගමාය ඉමෙ නාම ධම්මා අත්තනි උප්පාදෙතබ්බා”ති සීලාදිධම්මෙ සම්මා ගණ්හාපෙත්වා තෙසු තං පතිට්ඨපෙසි. සමුත්තෙජෙසීති තෙ ධම්මා සමාදින්නා අනුක්කමෙන භාවියමානා නිබ්බෙධභාගියා හුත්වා තික්ඛවිසදා යථා ඛිප්පං අරියමග්ගං ආවහන්ති, තථා සම්මා උත්තෙජෙසි සම්මදෙව තෙජෙසි. සම්පහංසෙසීති භාවනාය පුබ්බෙනාපරං විසෙසභාවදස්සනෙන චිත්තස්ස පමොදාපනවසෙන සුට්ඨු පහංසෙසි. අපිචෙත්ථ සාවජ්ජානවජ්ජධම්මෙසු දුක්ඛාදීසු ච සම්මොහවිනොදනෙන සන්දස්සනං, සම්මාපටිපත්තියං පමාදාපනොදනෙන සමාදපනං, චිත්තස්සාලසියාපත්තිවිනොදනෙන සමුත්තෙජනං, සම්මාපටිපත්තිසිද්ධියා සම්පහංසනං වෙදිතබ්බං. එවං සො භගවතො සාමුක්කංසිකාය ධම්මදෙසනාය සොතාපත්තිඵලෙ පතිට්ඨහි. අධිවාසෙසීති තෙන දිට්ඨසච්චෙන “අධිවාසෙතු මෙ, භන්තෙ භගවා”තිආදිනා නිමන්තිතො කායඞ්ගවාචඞ්ගං අචොපෙන්තො චිත්තෙනෙව අධිවාසෙසි සාදියි. තෙනෙවාහ “තුණ්හීභාවෙනා”ති.