එවං අනෙකභෙදවිභත්තෙ නෙත්තිප්පකරණෙ යදිදං වුත්තං “සඞ්ගහවිභාගවාරවසෙන දුවිධ”න්ති, තත්ථ සඞ්ගහවාරො ආදි. තස්සාපි “යං ලොකො පූජයතෙ”ති අයං ගාථා ආදි. තත්ථ යන්ති අනියමතො උපයොගනිද්දෙසො, තස්ස “තස්සා”ති ඉමිනා නියමනං වෙදිතබ්බං. ලොකොති කත්තුනිද්දෙසො. පූජයතෙති කිරියානිද්දෙසො. සලොකපාලොති කත්තුවිසෙසනං. සදාති කාලනිද්දෙසො. නමස්සති චාති උපචයෙන කිරියානිද්දෙසො . තස්සාති සාමිනිද්දෙසො. එතන්ති පච්චත්තනිද්දෙසො. සාසනවරන්ති පච්චත්තනිද්දෙසෙන නිද්දිට්ඨධම්මනිදස්සනං. විදූහීති කරණවචනෙන කත්තුනිද්දෙසො. ඤෙය්යන්ති කම්මවාචකකිරියානිද්දෙසො. නරවරස්සාති “තස්සා”ති නියමෙත්වා දස්සිතස්ස සරූපතො දස්සනං.

තත්ථ ලොකියන්ති එත්ථ පුඤ්ඤාපුඤ්ඤානි තබ්බිපාකො චාති ලොකො, පජා, සත්තනිකායොති අත්ථො. ලොක-සද්දො හි ජාතිසද්දතාය සාමඤ්ඤවසෙන නිරවසෙසතො සත්තෙ සඞ්ගණ්හාති. කිඤ්චාපි හි ලොකසද්දො සඞ්ඛාරභාජනෙසුපි දිට්ඨප්පයොගො, පූජනකිරියායොග්යභූතතාවසෙන පන සත්තලොකවචනො එව ඉධ ගහිතොති දට්ඨබ්බං. පූජයතෙති මානයති, අපචායතීති අත්ථො.

ලොකං පාලෙන්තීති ලොකපාලා, චත්තාරො මහාරාජානො. ලොකියා පන ඉන්දයමවරුණකුවෙරා ලොකපාලාති වදන්ති. සහ ලොකපාලෙහීති සලොකපාලො, “ලොකො”ති ඉමිනා තුල්යාධිකරණං. අථ වා ඉස්සරියාධිපච්චෙන තංතංසත්තලොකස්ස පාලනතො රක්ඛණතො ඛත්තියචතුමහාරාජසක්කසුයාමසන්තුසිතසුනිම්මිතපරනිම්මිතවසවත්තිමහාබ්රහ්මාදයො ලොකපාලා. තෙහි සහ තංතංසත්තනිකායො සලොකපාලො ලොකොති වුත්තො. අථ වා “ද්වෙමෙ, භික්ඛවෙ, සුක්කා ධම්මා ලොකං පාලෙන්තී”ති (අ· නි· 2.9; ඉතිවු· 42) වචනතො හිරොත්තප්පධම්මා ලොකපාලා. තෙහි සමන්නාගතො ලොකො සලොකපාලො. හිරොත්තප්පසම්පන්නා හි පාපගරහිනො සප්පුරිසා ධම්මච්ඡන්දවන්තතාය භගවති පූජානමක්කාරපරා හොන්තීති.

සදාති සබ්බකාලං රත්තිඤ්චෙව දිවා ච, සදාති වා භගවතො ධරමානකාලෙ තතො පරඤ්ච. අථ වා සදාති අභිනීහාරතො පට්ඨාය යාව සාසනන්තරධානා, තතො පරම්පි වා. මහාභිනීහාරතො පට්ඨාය හි මහාබොධිසත්තා බොධියා නියතතාය බුද්ධඞ්කුරභූතා සදෙවකස්ස ලොකස්ස පූජනීයා චෙව වන්දනීයා ච හොන්ති. යථාහ භගවා සුමෙධභූතො –

නමස්සති චාති කෙචි කෙසඤ්චි පූජාසක්කාරාදීනි කරොන්තාපි තෙසං අපාකටගුණතාය නමක්කාරං න කරොන්ති, න එවං භගවතො, යථාභූතඅබ්භුග්ගතකිත්තිසද්දතාය පන භගවන්තං සදෙවකො ලොකො පූජයති චෙව නමස්සති චාති අත්ථො. “සදා නරමනුස්සො”ති කෙචි පඨන්ති, තං න සුන්දරං. තස්සාති යං සදෙවකො ලොකො පූජයති චෙව නමස්සති ච, තස්ස. එතන්ති ඉදානි වත්තබ්බං බුද්ධියං විපරිවත්තමානං සාමඤ්ඤෙන දස්සෙති. සාසනවරන්ති තං සරූපතො දස්සෙති. තත්ථ දිට්ඨධම්මිකසම්පරායිකපරමත්ථෙහි යථාරහං සත්තෙ සාසති විනෙති එතෙනාති සාසනං, තදෙව එකන්තනිය්යානට්ඨෙන අනඤ්ඤසාධාරණගුණතාය ච උත්තමට්ඨෙන තංතංඅභිපත්ථිතසමිද්ධිහෙතුතාය පණ්ඩිතෙහි වරිතබ්බතො වා වරං, සාසනමෙව වරන්ති සාසනවරං. විදූහීති යථාසභාවතො කම්මකම්මඵලානි කුසලාදිභෙදෙ ච ධම්මෙ විදන්තීති විදූ, පණ්ඩිතමනුස්සා, තෙහි. ඤාතබ්බං, ඤාණමරහතීති වා ඤෙය්යං. නරවරස්සාති පුරිසවරස්ස, අග්ගපුග්ගලස්සාති අත්ථො.