නවවන තොදෙය්‍ය සූත්‍රයයි. විමොක්ඛො තස්ස කීදිසො ‘මෙබඳු කෙනෙකුගේ මැනවින් මිදීම කෙබඳු අයුරින් බලාපොරොත්තු විය යුතුදැයි’ අසයි.

මීළඟට භාග්‍යවතුන් වහන්සේ ඔහුට (ඔහු අදහස් කළ මිදීම නොව) වෙනත් මිදීමක්, නිදහසක් ගැන දෙවන ගාථාවෙන් කීහ. විමොක්ඛො තස්ස නාපරො ඔහුට වෙනත් මිදීමක් නැත.

මෙසේ ‘තණ්හාව නැතිකිරීම මිදීම’ යැයි කීවත්, ඒ කරුණු නොසළකා ‘ඒ තැනැත්තාට ආසා නැත්ද, නැතිනම් යම්දෙයකට බලාපොරොත්තු නැත්දැයි නැවත විචාරයි. උදපඤ්ඤකප්පී නැතහොත්, සමවත් නුවණ ආදියෙන් තණ්හා හැඟීම් හෝ දැකීම් හෙවත් මතවාද මගින් ගොඩනගා ගන්නා සංකල්පවලින් (වෙලී) සිත සිතා සිටීද?

එවිට භාග්‍යවතුන් වහන්සේ එය පැහැදිලි කරමින් සිදුවන ගාථාව වදාළහ. කාමභවෙ කාමයෙහිද භවයෙහිද රූපෙ නාසිංසති සිවු ආකාර හටගැනෙන රූප අරමුණු ඡන්‍දරාග ලෙසින් නොපතයි. හඬ ආදිය පිළිබඳවද මේ අයුරින් (දතයුතුය.) කරදර උවදුරු අරුතින් රාගයම දැඩි කෙලෙස් බැඳීමකි. (රාගකිඤ්චනං) මත්කරන අරුතින් දෝසයද මේ ආකාරය. ඉතිරි කරුණු සියල්ල පැහැදිලිය.

මෙසේ භාග්‍යවතුන් වහන්සේ මෙම සූත්‍රයද අරහත් බව කුළු ගන්වමින් දේසනා කළහ. පෙර කී පරිදිම පිරිස දහම් අවබෝධය ලැබීය.

දසවන කප්ප සූත්‍ර විස්තරයෙහි මජ්ඣෙ සරස්මිං යනු මුල, අවසන් කෙළවර නොපෙනෙන, මැද කොටසක් ලෙස ගැනෙන සංසාරය ගැන කියන ලදී. තිට්ඨිතං සිටිනු ලබන, යථයිදං නාපරං සියා යම්සේ මේ දුක නැවත ඇති නොවන්නේය.

ආගමනං පෙර කෙළවරක සිට මෙහි පැමිණීම (උපත ලැබීම), ගමනං මේ ජීවිතයෙන් පරලොව ගමන, ගමනාගමනං මේ කරුණු දෙක (උපත-විපත සළකා) කියා ඇත. කාලං මරණය, ගති උපදනා භව, භවාභවො භවයෙන් භවය, චුතිච ඒ භවයෙන් චුතවීම, උප්පත්තිච චුතියෙන් පසු උපතද, නිබ්බති ච පහළවීම ද භෙදොච (රූපාදී) සමූහයේ බිඳීමද ජාතිච ඉපදීමද, ජරාච හානි ද, මරණංච ජීවිතය (ජීවිතින්‍ද්‍රිය) හැර දැමීමද පුරිමාපි කොටි න පඤ්ඤායති මුල් කෙළවරක් නැත. නොපෙනේ. එසේම අවසන් කෙළවරක්ද නොපෙන්නේ.

එත්තතා ජාතියො ඒ ඉපදීම උතුම් සේ සළකා, වට්ටං වට්ටති සසර පැවැත්ම පවත්වයි. තතො පරං න වත්තති එයින් එහාට නොපවතී. එවං නත්‍ථි මෙසේ නොමැත. නොපෙනේ ‘හි’ යනු නිපාතයකි. අනමතග්ගොයං මේ සසර කෙළවර නොදැන.

අවිජ්ජානීවරණානං අවිජ්ජාවෙන් ආවරණය කරන ලද, තණ්හා සඤ්ඤොජනානං කාමරාග යැයි කියන ලද තණ්හා බැඳුමෙන් බැඳ ඇති, සන්‍ධාවතං නැවත නැවත කාමලෝකයෙහි දුවන්නන්ට, සංසරං රූප අරූප ලෝකවල සැරිසරන්නන්ට, දුක්ඛං පච්චනුභූතං කායික මානසික දුක අත්විඳිනා ලද, තිබ්බං බලවත්, බ්‍යසනං අවැඩදායී වැනසීම, කටසි වඩ්ඪිතා සොහොන වඩනා ලද (මරණින් පසු සුසානයට) අලමෙව සුදුසුය. සබ්බ සංඛාරෙසු කාමාවචරාදී ත්‍රෛභූමක සංඛාර කෙරෙහි, නිබ්බින්‍දිතුං කලකිරිමට, විරජ්ජිතුං ආසාව හැර දැමීමට, විමුච්චිතුං මිදීමට, වට්ටං පවත්තිංසති කාමාවචරාදී තුන් භූමියෙහි අනාගතයෙහි සසර පැවැත්ම පවත්නේය. තතො පරං න වත්තිස්සති එයින් එහා අනාගතයෙහි සසර පැවැත්මක් නො පවත්නේ ය. ජාති භයෙ ඉපදීම නිසා ඇතිවන බිය, ජරාවට පත්වීමේ බියද මේ අයුරිනි.

එවිට භාග්‍යවතුන් වහන්සේ ඒ කරුණ පැහැදිලි කරමින් තවත් ගාථා වදාළහ. දෙවන ගාථාවෙහි අරුත කියා ඇති පරිදිය. තුන්වන ගාථාවෙහි අකිඤ්චනං සතුරුවන කිසිවක් නැති, අනාදානං අල්ලාගැනීම හෙවත් තණ්හාවෙන් ඉවත්වුනු, තණ්හාවෙන් කිසිවක් නොගැනීමෙන් සැනසුණු බව කියන ලදී. අනාපරං මීට සමාන රැකවරණ සහිත වෙනත් තැනක් (දිවයිනක්) නැත. (එය) උසස් යැයි ද කියන ලදී.