ඡට්ඨෙ ජරාසුත්තෙ අප්පං වත ජීවිතං ඉදන්ති ඉදං වත මනුස්සානං ජීවිතං අප්පකං පරිත්තං ඨිතිපරිත්තතාය සරසපරිත්තතායාති ගුහට්ඨකසුත්තෙපි වුත්තනයමෙතං. ඔරං වස්සසතාපි මිය්යතීති වස්සසතා ඔරං කලලාදිකාලෙපි මිය්යති. අතිච්චාති වස්සසතං අතික්කමිත්වා. ජරසාපි මිය්යතීති ජරාය මිය්යති. ඉතො පරං ගුහට්ඨකසුත්තවණ්ණනාය වුත්තනයෙනෙව ගහෙතබ්බං.

අප්පන්ති මන්දං. ගමනීයො සම්පරායොති පරලොකො ගන්තබ්බො. කලලකාලෙපීති එත්ථ කලලකාලං නාම පටිසන්ධික්ඛණෙ තීහි ජාතිඋණ්ණංසූහි කතසුත්තග්ගෙ ඨිතතෙලබින්දුප්පමාණං අච්ඡං විප්පසන්නකලලං හොති. යං සන්ධාය වුත්තං –

තස්මිං කලලකාලෙපි. චවතීති ජීවිතං ගළති. මරතීති ජීවිතවියොගං ආපජ්ජති. අන්තරධායතීති අදස්සනං පාපුණාති. විප්පලුජ්ජතීති ඡිජ්ජති. “අණ්ඩජයොනියා චවති. ජලාබුජයොනියා මරති. සංසෙදජයොනියා අන්තරධායති. ඔපපාතිකයොනියා විප්පලුජ්ජතී”ති එවමෙකෙ වණ්ණයන්ති. අබ්බුදකාලෙපීති අබ්බුදං නාම කලලතො සත්තාහච්චයෙන මංසධොවනඋදකවණ්ණං හොති, කලලන්ති නාමං අන්තරධායති. වුත්තම්පි චෙතං –

තස්මිං අබ්බුදකාලෙපි. පෙසිකාලෙපීති තස්මාපි අබ්බුදා සත්තාහච්චයෙන විලීනතිපුසදිසා පෙසි නාම සඤ්ජායති. සා මරිචඵාණිතෙන දීපෙතබ්බා. ගාමදාරිකා හි සුපක්කානි මරිචානි ගහෙත්වා සාටකන්තෙ භණ්ඩිකං කත්වා පීළෙත්වා මණ්ඩං ආදාය කපාලෙ පක්ඛිපිත්වා ආතපෙ ඨපෙන්ති, තං සුක්ඛමානං සබ්බභාගෙහි මුච්චති. එවරූපා පෙසි හොති, අබ්බුදන්ති නාමං අන්තරධායති. වුත්තම්පි චෙතං –

තස්මිං පෙසිකාලෙපි. ඝනකාලෙපීති තතොපි පෙසිතො සත්තාහච්චයෙන කුක්කුටණ්ඩසණ්ඨානො ඝනො නාම මංසපිණ්ඩො නිබ්බත්තති, පෙසීති නාමං අන්තරධායති. වුත්තම්පි චෙතං –

තස්මිං ඝනකාලෙපි. පසාඛකාලෙපීති පඤ්චමෙ සත්තාහෙ ද්වින්නං ද්වින්නං හත්ථපාදානං සීසස්ස චත්ථාය පඤ්ච පීළකා ජායන්ති, යං සන්ධාය වුත්තං – “පඤ්චමෙ, භික්ඛවෙ, සත්තාහෙ පඤ්ච පීළකා සණ්ඨහන්ති කම්මතො”ති. තස්මිං පසාඛකාලෙපි. තතො පරං ඡට්ඨසත්තමාදීනි සත්තාහානි අතික්කම්ම දෙසනං සඞ්ඛිපිත්වා ද්වාචත්තාලීසසත්තාහෙ පරිණතකාලෙ කෙසලොමනඛාදීනං උප්පත්තිකාලඤ්ච. තස්ස ච නාභිතො උට්ඨිතො නාළො මාතු උදරපටලෙන එකාබද්ධො හොති, සො උප්පලදණ්ඩකො විය ඡිද්දො, තෙන ආහාරරසො සංසරිත්වා ආහාරසමුට්ඨානරූපං සමුට්ඨාපෙති. එවං සො දසමාසෙ යාපෙති, තං සබ්බං අවත්වා “සූතිඝරෙ”ති ආහ. යං සන්ධාය වුත්තං –

තත්ථ සූතිඝරෙති සූතිකඝරෙ, විජායනඝරෙති අත්ථො. “සූතිකාඝරෙ”ති වා පාඨො, සූතිකායාති පදච්ඡෙදො. අද්ධමාසිකොපීති ජාතදිවසතො පට්ඨාය අද්ධමාසො එතස්ස අත්ථීති අද්ධමාසිකො. ද්වෙමාසිකාදීසුපි එසෙව නයො. ජාතදිවසතො පට්ඨාය එකං සංවච්ඡරං එතස්ස අත්ථීති සංවච්ඡරිකො. උපරි ද්වෙවස්සිකාදීසුපි එසෙව නයො.

යදා ජිණ්ණො හොතීති යස්මිං කාලෙ ජරාජිණ්ණො භවති ජජ්ජරීභූතො. වුද්ධොති වයොවුද්ධො. මහල්ලකොති ජාතිමහල්ලකො. අද්ධගතොති තයො අද්ධෙ අතික්කන්තො. වයොඅනුප්පත්තොති තතියං වයං අනුප්පත්තො. ඛණ්ඩදන්තොති අන්තරන්තරා පතිතා දන්තා ඵාලිතා ච ජරානුභාවෙන ඛණ්ඩා දන්තා ජාතා අස්සාති ඛණ්ඩදන්තො. පලිතකෙසොති පණ්ඩරකෙසො. විලූනන්ති ලුඤ්චිත්වා ගහිතකෙසා විය ඛල්ලාටසීසො . ඛලිතසිරොති මහාඛල්ලාටසීසො. වලිනන්ති සඤ්ජාතවලි. තිලකාහතගත්තොති සෙතතිලකකාළතිලකෙහි විකිණ්ණසරීරො. භොග්ගොති භග්ගො, ඉමිනාපිස්ස වඞ්කභාවං දීපෙති. දණ්ඩපරායණොති දණ්ඩපටිස්සරණො දණ්ඩදුතියො. සො ජරායපීති සො පුග්ගලො ජරායපි අභිභූතො මරති. නත්ථි මරණම්හා මොක්ඛොති මරණතො මුඤ්චනුපායො නත්ථි නුපලබ්භති.

ඵලානමිව පක්කානං, පාතො පතනතො භයන්ති පරිපාකගතානං සිථිලවණ්ටානං පනසඵලාදිපක්කානං පච්චූසකාලෙ අවස්සං පතිස්සන්තීති ඵලසාමිකානං භායමානානං විය. එවං ජාතාන මච්චානං, නිච්චං මරණතො භයන්ති එවමෙව උප්පන්නානං සත්තානං මච්චුසඞ්ඛාතමරණතො සතතං කාලං භයං.

යථාපි කුම්භකාරස්සාති යථා නාම මත්තිකාභාජනං කරොන්තස්ස. කතං මත්තිකභාජනන්ති (සු· නි· 582) තෙන නිට්ඨාපිතභාජනං. සබ්බං භෙදනපරියන්තන්ති පක්කාපක්කං සබ්බං භෙදනං භිජ්ජපරියන්තං අවසානං අස්සාති භෙදනපරියන්තං. එවං මච්චාන ජීවිතන්ති එවමෙව සත්තානං ආයුසඞ්ඛාරං.

දහරා ච මහන්තා චාති තරුණා ච මහල්ලකා ච. යෙ බාලා යෙ ච පණ්ඩිතාති යෙ ච අස්සාසපස්සාසායත්තා ජීවිතා බාලා යෙ ච පණ්ඩිච්චෙන සමන්නාගතා බුද්ධාදයො. සබ්බෙ මච්චුවසං යන්තීති එතෙ වුත්තප්පකාරා දහරාදයො සබ්බෙ මච්චුනො ඉස්සරියං උපගච්ඡන්ති.