තෙරසමෙ මහාබ්යූහසුත්තනිද්දෙසෙ යෙ කෙචිමෙ දිට්ඨිපරිබ්බසානාති ඉදම්පි “කිං නු ඛො ඉමෙ දිට්ඨිපරිබ්බසානා විඤ්ඤූනං සන්තිකා නින්දමෙව ලභන්ති, උදාහු පසංසම්පී”ති උප්පන්නචිත්තානං එකච්චානං දෙවතානං තමත්ථං ආවිකාතුං පුරිමනයෙනෙව නිම්මිතබුද්ධෙන අත්තානං පුච්ඡාපෙත්වා වුත්තං. තත්ථ අන්වානයන්තීති අනු ආනයන්ති පුනප්පුනං ආහරන්ති.

නින්දමෙව අන්වෙන්තීති ගරහමෙව උපගච්ඡන්ති.

ඉදානි යස්මා තෙ “ඉදමෙව සච්ච”න්ති වදන්තාපි දිට්ඨිගතිකවාදිනො කදාචි කත්ථචි පසංසම්පි ලභන්ති, යං එතං පසංසාසඞ්ඛාතං වාදඵලං, තං අප්පං, රාගාදීනං සමාය සමත්ථං න හොති, කො පන වාදො දුතියෙ නින්දාඵලෙ, තස්මා එතමත්ථං දස්සෙන්තො ඉමං තාව විස්සජ්ජනගාථං ආහ “අප්පඤ්හි එතං න අලං සමාය, දුවෙ විවාදස්ස ඵලානි බ්රූමී”ති. තත්ථ දුවෙ විවාදස්ස ඵලානීති නින්දා ච පසංසා ච ජයපරාජයාදීනි වා තංසභාගානි. එතම්පි දිස්වාති “නින්දා අනිට්ඨා එව, පසංසා නාලං සමායා”ති එතම්පි විවාදඵලෙ ආදීනවං දිස්වා. ඛෙමාභිපස්සං අවිවාදභූමින්ති අවිවාදභූමිං නිබ්බානං ඛෙමන්ති පස්සමානො.

අප්පකන්ති මන්දං. පරිත්තකන්ති ථොකං. ඔමකන්ති හෙට්ඨිමකං. ලාමකන්ති පාපකං. සමායාති රාගාදීනං සමනත්ථාය. උපසමායාති උපරූපරි සමනත්ථාය. වූපසමායාති සන්නිසීදාපනත්ථාය. නිබ්බානායාති අමතමහානිබ්බානත්ථාය. පටිනිස්සග්ගායාති මග්ගෙන කිලෙසානං නිස්සජ්ජනත්ථාය. පටිපස්සද්ධියාති ඵලෙන පටිපස්සද්ධානං අනුප්පජ්ජනත්ථාය නාලං.

එවඤ්හි අවිවාදමානො – යා කාචිමාති ගාථා. තත්ථ සම්මුතියොති දිට්ඨියො. පුථුජ්ජාති පුථුජ්ජනසම්භවා. සො උපයං කිමෙය්යාති සො උපගන්තබ්බට්ඨෙන උපයං රූපාදීසු එකම්පි ධම්මං කිං උපෙය්ය, කෙන වා කාරණෙන උපෙය්ය. දිට්ඨෙ සුතෙ ඛන්තිමකුබ්බමානොති දිට්ඨසුතසුද්ධීසු පෙමං අකරොන්තො.

පුථුජ්ජනෙහි ජනිතාති පුථුජ්ජනෙහි උප්පාදිතා. සම්මුතියොති දිට්ඨියො. පුථු නානාජනෙහි ජනිතා වාති අනෙකවිධෙහි දිට්ඨිගතිකෙහි උප්පාදිතා වා. නෙතීති න එති. න උපෙතීති සමීපං න එති. න උපගච්ඡතීති නිවත්තති. නාභිනිවිසතීති පවිසිත්වා නප්පතිට්ඨති.

ඉතො බාහිරා පන – සීලුත්තමාති ගාථා තස්සත්ථො – සීලංයෙව “උත්තම”න්ති මඤ්ඤමානා සීලුත්තමාති එකෙ භොන්තො සංයමමත්තෙන සුද්ධිං වදන්ති, හත්ථිවතාදිඤ්ච වතං සමාදාය උපට්ඨිතාසෙ. ඉධෙව දිට්ඨියං අස්ස සත්ථුනො සුද්ධිං භවූපනීතා භවජ්ඣොසිතා සමානා වදන්ති, අපි ච තෙ කුසලාවදානා “කුසලා මය”න්ති එවංවාදා.