කාසායවත්ථෙති ඉදං සත්ථා ජෙතවනෙ විහරන්තො එකං ලොලභික්ඛුං ආරබ්භ කථෙසි. සො කිර ලොලො අහොසි පච්චයලුද්ධො, ආචරියුපජ්ඣායවත්තාදීනි ඡඩ්ඩෙත්වා පාතොව සාවත්ථිං පවිසිත්වා විසාඛාය ගෙහෙ අනෙකඛාදනීයපරිවාරං යාගුං පිවිත්වා නානග්ගරසසාලිමංසොදනං භුඤ්ජිත්වාපි තෙන අතිත්තො තතො චූළඅනාථපිණ්ඩිකස්ස මහාඅනාථපිණ්ඩිකස්ස කොසලරඤ්ඤොති තෙසං තෙසං නිවෙසනානි සන්ධාය විචරි. අථෙකදිවසං තස්ස ලොලභාවං ආරබ්භ ධම්මසභායං කථං සමුට්ඨාපෙසුං. සත්ථා ආගන්ත්වා “කාය නුත්ථ, භික්ඛවෙ, එතරහි කථාය සන්නිසින්නා”ති පුච්ඡිත්වා “ඉමාය නාමා”ති වුත්තෙ තං භික්ඛුං පක්කොසාපෙත්වා “සච්චං කිර ත්වං භික්ඛු ලොලො”ති පුච්ඡිත්වා “සච්චං, භන්තෙ”ති වුත්තෙ “භික්ඛු කස්මා ලොලොසි, පුබ්බෙපි ත්වං ලොලභාවෙන බාරාණසියං හත්ථිකුණපාදීනි ඛාදිත්වා විචරන්තො තෙහි අතිත්තො තතො නික්ඛමිත්වා ගඞ්ගාතීරෙ විචරන්තො හිමවන්තං පවට්ඨො”ති වත්වා අතීතං ආහරි.

අතීතෙ බාරාණසියං බ්රහ්මදත්තෙ රජ්ජං කාරෙන්තෙ එකො ලොලකාකො බාරාණසියං හත්ථිකුණපාදීනි ඛාදිත්වා විචරන්තො තෙහි අතිත්තො “ගඞ්ගාකූලෙ මච්ඡමතං ඛාදිස්සාමී”ති ගන්ත්වා තත්ථ මතමච්ඡෙ ඛාදන්තො කතිපාහං වසිත්වා හිමවන්තං පවිසිත්වා නානාඵලාඵලානි ඛාදන්තො බහුමච්ඡකච්ඡපං මහන්තං පදුමසරං පත්වා තත්ථ සුවණ්ණවණ්ණෙ ද්වෙ චක්කවාකෙ සෙවාලං ඛාදිත්වා වසන්තෙ දිස්වා “ඉමෙ අතිවිය වණ්ණසම්පන්නා සොභග්ගප්පත්තා, ඉමෙසං භොජනං මනාපං භවිස්සති, ඉමෙසං භොජනං පුච්ඡිත්වා අහම්පි තදෙව භුඤ්ජිත්වා සුවණ්ණවණ්ණො භවිස්සාමී”ති චින්තෙත්වා තෙසං සන්තිකං ගන්ත්වා පටිසන්ථාරං කත්වා එකස්මිං සාඛපරියන්තෙ නිසීදිත්වා තෙසං පසංසනපටිසංයුත්තං කථං කථෙන්තො පඨමං ගාථමාහ –

තත්ථ කාසායවත්ථෙති සුවණ්ණවණ්ණෙ කාසායවත්ථෙ විය. දුවෙ දුවෙති ද්වෙ ද්වෙ හුත්වා. නන්දමනෙති තුට්ඨචිත්තෙ. කං අණ්ඩජං අණ්ඩජා මානුසෙසු ජාතිං පසංසන්තීති අම්භො අණ්ඩජා තුම්හෙ මනුස්සෙසු පසංසන්තා කං අණ්ඩජං ජාතිං කතරං නාම අණ්ඩජන්ති වත්වා පසංසන්ති, කං සකුණං නාමාති වත්වා තුම්හෙ මනුස්සානං අන්තරෙ වණ්ණෙන්තීති අත්ථො. “කං අණ්ඩජං අණ්ඩජමානුසෙසූ”තිපි පාඨො. තස්සත්ථො – තුම්හෙ අණ්ඩජෙසු ච මානුසෙසු ච කතරං අණ්ඩජන්ති වත්වා පසංසන්තීති.

තං සුත්වා චක්කවාකො දුතියං ගාථමාහ –

තත්ථ මනුස්සහිංසාති කාකො මනුස්සෙ හිංසති විහෙඨෙති, තෙන නං එවං ආලපති. අනුබ්බතෙති අඤ්ඤමඤ්ඤං අනුගතෙ සම්මොදමානෙ වියසංවාසෙ. චක්කවාකෙති චක්කවාකා නාම සා අණ්ඩජජාතීති පසංසන්ති වණ්ණෙන්ති කථෙන්ති. දිජෙසූති යත්තකා පක්ඛිනො නාම, තෙසු මයං “කල්යාණභාවා”තිපි මනුස්සෙසු සම්මතා. දුතියෙ අත්ථවිකප්පෙ මනුස්සෙසු අම්හෙ “චක්කවාකා”තිපි වදන්ති, දිජෙසු පන මයං “කල්යාණභාවා”ති සම්මතා, “කල්යාණභාවා”ති නො දිජා වදන්තීති අත්ථො. අණ්ණවෙති ඉමස්මිං ඨානෙ සරො “අණ්ණවො”ති වුත්තො, ඉමස්මිං පදුමසරෙ මයමෙව ද්වෙ ජනා පරෙසං අහිංසනතො අභිරූපා විචරාමාති අත්ථො. ඉමිස්සාය පන ගාථාය චතුත්ථපදං “න ඝාසහෙතූපි කරොම පාප”න්ති පඨන්ති. තස්සත්ථො – යස්මා මයං ඝාසහෙතූපි පාපං න කරොම, තස්මා “කල්යාණභාවා”ති අම්හෙ මනුස්සෙසු ච දිජෙසු ච සම්මතා.

තං සුත්වා කාකො තතියං ගාථමාහ –

තත්ථ කින්ති පුච්ඡාවසෙන ආලපනං, කිං භො චක්කවාකාති වුත්තං හොති. අණ්ණවෙති ඉමස්මිං සරෙ. භුඤ්ජෙති භුඤ්ජථ, කිං භුඤ්ජථාති අත්ථො මංසං කුතො ඛාදථාති කතරපාණානං සරීරතො මංසං ඛාදථ. භුඤ්ජථ වොති වොකාරො නිපාතමත්තං, පරපදෙන වාස්ස සම්බන්ධො “බලඤ්ච වා වණ්ණො ච අනප්පරූපා”ති.