කුතො නු ආගච්ඡථාති ඉදං සත්ථා ජෙතවනෙ විහරන්තො උක්කණ්ඨිතභික්ඛුං ආරබ්භ කථෙසි. තඤ්හි සත්ථා “සච්චං කිර ත්වං භික්ඛු උක්කණ්ඨිතොසී”ති පුච්ඡිත්වා “සච්චං, භන්තෙ”ති වුත්තෙ “කස්මා භික්ඛු මාතුගාමං පත්ථෙසි, මාතුගාමො නාමෙස අසබ්භො අකතඤ්ඤූ, පුබ්බෙ දානවරක්ඛසා ගිලිත්වා කුච්ඡිනා පරිහරන්තාපි මාතුගාමං රක්ඛිතුං එකපුරිසනිස්සිතං කාතුං නාසක්ඛිංසු, ත්වං කථං සක්ඛිස්සසී”ති වත්වා අතීතං ආහරි.

අතීතෙ බාරාණසියං බ්රහ්මදත්තෙ රජ්ජං කාරෙන්තෙ බොධිසත්තො කාමෙ පහාය හිමවන්තං පවිසිත්වා ඉසිපබ්බජ්ජං පබ්බජිත්වා අභිඤ්ඤා ච සමාපත්තියො ච නිබ්බත්තෙත්වා ඵලාඵලෙන යාපෙන්තො විහාසි. තස්ස පණ්ණසාලාය අවිදූරෙ එකො දානවරක්ඛසො වසති. සො අන්තරන්තරා මහාසත්තං උපසඞ්කමිත්වා ධම්මං සුණාති, අටවියං පන මනුස්සානං සඤ්චරණමග්ගෙ ඨත්වා ආගතාගතෙ මනුස්සෙ ගහෙත්වා ඛාදති. තස්මිං කාලෙ එකා කාසිරට්ඨෙ කුලධීතා උත්තමරූපධරා අඤ්ඤතරස්මිං පච්චන්තගාමෙ නිවුත්ථා හොති. තස්සා එකදිවසං මාතාපිතූනං දස්සනත්ථාය ගන්ත්වා පච්චාගමනකාලෙ පරිවාරමනුස්සෙ දිස්වා සො දානවො භෙරවරූපෙන පක්ඛන්දි. මනුස්සා භීතා ගහිතගහිතාවුධානි ඡඩ්ඩෙත්වා පලායිංසු. දානවො යානෙ නිසින්නං අභිරූපං මාතුගාමං දිස්වා පටිබද්ධචිත්තො හුත්වා තං අත්තනො ගුහං නෙත්වා භරියං අකාසි. තතො පට්ඨාය සප්පිතෙලතණ්ඩුලමච්ඡමංසාදීනි චෙව මධුරඵලාඵලානි ච ආහරිත්වා තං පොසෙසි, වත්ථාලඞ්කාරෙහි ච නං අලඞ්කරිත්වා රක්ඛණත්ථාය එකස්මිං කරණ්ඩකෙ පක්ඛිපිත්වා කරණ්ඩකං ගිලිත්වා කුච්ඡිනා පරිහරති. සො එකදිවසං න්හායිතුකාමතාය එකං සරං ගන්ත්වා කරණ්ඩකං උග්ගිලිත්වා තං තතො නීහරිත්වා න්හාපෙත්වා විලිම්පෙත්වා අලඞ්කාරෙත්වා “ථොකං තව සරීරං උතුං ගණ්හාපෙහී”ති තං කරණ්ඩකසමීපෙ ඨපෙත්වා සයං න්හානතිත්ථං ඔතරිත්වා තං අනාසඞ්කමානො ථොකං දූරං ගන්ත්වා න්හායි.

තස්මිං සමයෙ වායුස්සපුත්තො නාම විජ්ජාධරො සන්නද්ධඛග්ගො ආකාසෙන ගච්ඡති. සා තං දිස්වා “එහී”ති හත්ථමුද්දං අකාසි, විජ්ජාධරො ඛිප්පං ඔතරි. අථ නං සා කරණ්ඩකෙ පක්ඛිපිත්වා දානවස්ස ආගමනං ඔලොකෙන්තී කරණ්ඩකූපරි නිසීදිත්වා තං ආගච්ඡන්තං දිස්වා තස්ස අත්තානං දස්සෙත්වා තස්මිං කරණ්ඩකසමීපං අසම්පත්තෙයෙව කරණ්ඩකං විවරිත්වා අන්තො පවිසිත්වා විජ්ජාධරස්ස උපරි නිපජ්ජිත්වා අත්තනො සාටකං පාරුපි. දානවො ආගන්ත්වා කරණ්ඩකං අසොධෙත්වා “මාතුගාමොයෙව මෙ”ති සඤ්ඤාය කරණ්ඩකං ගිලිත්වා අත්තනො ගුහං ගච්ඡන්තො අන්තරාමග්ගෙ චින්තෙසි “තාපසො මෙ චිරං දිට්ඨො, අජ්ජ තාව නං ගන්ත්වා වන්දිස්සාමී”ති. සො තස්ස සන්තිකං අගමාසි. තාපසොපි නං දූරතොව ආගච්ඡන්තං දිස්වා ද්වින්නං ජනානං කුච්ඡිගතභාවං ඤත්වා සල්ලපන්තො පඨමං ගාථමාහ –

තත්ථ භොති ආලපනං. කච්චිත්ථාති කච්චි හොථ භවථ විජ්ජථ. භොන්තොති පුන ආලපන්තො ආහ. කුසලං අනාමයන්ති කච්චි තුම්හාකං කුසලං ආරොග්යං. චිරස්සමබ්භාගමනඤ්හි වො ඉධාති අජ්ජ තුම්හාකං ඉධ අබ්භාගමනඤ්ච චිරං ජාතං.

තං සුත්වා දානවො “අහං ඉමස්ස තාපසස්ස සන්තිකං එකකොව ආගතො, අයඤ්ච තාපසො ‘තයො ජනා’ති වදති, කිං නාමෙස කථෙති, කිං නු ඛො සභාවං ඤත්වා කථෙති, උදාහු උම්මත්තකො හුත්වා විලපතී”ති චින්තෙත්වා තාපසං උපසඞ්කමිත්වා වන්දිත්වා එකමන්තං නිසීදිත්වා තෙන සද්ධිං සල්ලපන්තො දුතියං ගාථමාහ –

තත්ථ ඉධ මජ්ජාති ඉධ අජ්ජ. කිමෙව සන්ධාය තෙ භාසිතං ඉසෙති භන්තෙ, ඉසි කිං නාමෙතං සන්ධාය තයා භාසිතං, පාකටං තාව මෙ කත්වා කථෙහීති.

තාපසො “එකංසෙනෙවාවුසො සොතුකාමොසී”ති පුච්ඡිත්වා “ආම, භන්තෙ”ති වුත්තෙ “තෙන හි සුණාහී”ති වත්වා තතියං ගාථමාහ –