ධම්මො හවෙ හතො හන්තීති ඉදං සත්ථා ජෙතවනෙ විහරන්තො දෙවදත්තස්ස පථවිපවෙසනං ආරබ්භ කථෙසි. තස්මිඤ්හි දිවසෙ භික්ඛූ ධම්මසභායං කථං සමුට්ඨාපෙසුං “ආවුසො, දෙවදත්තො මුසාවාදං කත්වා පථවිං පවිට්ඨො අවීචිපරායණො ජාතො”ති. සත්ථා ආගන්ත්වා “කාය නුත්ථ, භික්ඛවෙ, එතරහි කථාය සන්නිසින්නා”ති පුච්ඡිත්වා “ඉමාය නාමා”ති වුත්තෙ “න, භික්ඛවෙ, ඉදානෙව, පුබ්බෙපි පථවිං පවිට්ඨොයෙවා”ති වත්වා අතීතං ආහරි.

අතීතෙ පඨමකප්පෙ මහාසම්මතො නාම රාජා අසඞ්ඛ්යෙය්යායුකො අහොසි. තස්ස පුත්තො රොජො නාම, තස්ස පුත්තො වරරොජො නාම, තස්ස පුත්තො කල්යාණො නාම, කල්යාණස්ස පුත්තො වරකල්යාණො නාම, වරකල්යාණස්ස පුත්තො උපොසථො නාම, උපොසථස්ස පුත්තො වරඋපොසථො නාම, වරඋපොසථස්ස පුත්තො මන්ධාතා නාම, මන්ධාතුස්ස පුත්තො වරමන්ධාතා නාම, වරමන්ධාතුස්ස පුත්තො වරො නාම, වරස්ස පුත්තො උපවරො නාම අහොසි, උපරිවරොතිපි තස්සෙව නාමං. සො චෙතියරට්ඨෙ සොත්ථියනගරෙ රජ්ජං කාරෙසි, චතූහි රාජිද්ධීහි සමන්නාගතො අහොසි උපරිචරො ආකාසගාමී, චත්තාරො නං දෙවපුත්තා චතූසු දිසාසු ඛග්ගහත්ථා රක්ඛන්ති, කායතො චන්දනගන්ධො වායති, මුඛතො උප්පලගන්ධො. තස්ස කපිලො නාම බ්රාහ්මණො පුරොහිතො අහොසි. කපිලබ්රාහ්මණස්ස පන කනිට්ඨො කොරකලම්බො නාම රඤ්ඤා සද්ධිං එකාචරියකුලෙ උග්ගහිතසිප්පො බාලසහායො. සො තස්ස කුමාරකාලෙයෙව “අහං රජ්ජං පත්වා තුය්හං පුරොහිතට්ඨානං දස්සාමී”ති පටිජානි. සො රජ්ජං පත්වා පිතු පුරොහිතං කපිලබ්රාහ්මණං පුරොහිතට්ඨානතො චාවෙතුං නාසක්ඛි. පුරොහිතෙ පන අත්තනො උපට්ඨානං ආගච්ඡන්තෙ තස්මිං ගාරවෙන අපචිතාකාරං දස්සෙසි. බ්රාහ්මණො තං සල්ලක්ඛෙත්වා “රජ්ජං නාම සමවයෙහි සද්ධිං සුපරිහාරං හොති, අහං රාජානං ආපුච්ඡිත්වා පබ්බජිස්සාමී”ති චින්තෙත්වා “දෙව, අහං මහල්ලකො, ගෙහෙ කුමාරකො අත්ථි, තං පුරොහිතං කරොහි, අහං පබ්බජිස්සාමී”ති රාජානං අනුජානාපෙත්වා පුත්තං පුරොහිතට්ඨානෙ ඨපාපෙත්වා රාජුය්යානං පවිසිත්වා ඉසිපබ්බජ්ජං පබ්බජිත්වා ඣානාභිඤ්ඤායො නිබ්බත්තෙත්වා පුත්තං නිස්සාය තත්ථෙව වාසං කප්පෙසි.

කොරකලම්බො “අයං පබ්බජන්තොපි න මය්හං ඨානන්තරං දාපෙසී”ති භාතරි ආඝාතං බන්ධිත්වා එකදිවසං සුඛකථාය නිසින්නසමයෙ රඤ්ඤා “කොරකලම්බ කිං ත්වං පුරොහිතට්ඨානං න කරොසී”ති වුත්තෙ “ආම, දෙව, න කරොමි, භාතා මෙ කරොතී”ති ආහ. “නනු තෙ භාතා පබ්බජිතො”ති? “ආම පබ්බජිතො, ඨානන්තරං පන පුත්තස්ස දාපෙසී”ති. “තෙන හි ත්වං කරොහී”ති? “දෙව, පවෙණියා ආගතං ඨානන්තරං මම භාතරං අපනෙත්වා න සක්කා මයා කාතු”න්ති. “එවං සන්තෙ අහං තං මහල්ලකං කත්වා භාතරං තෙ කනිට්ඨං කරිස්සාමී”ති. “කථං, දෙවා”ති? “මුසාවාදං කත්වා”ති. “කිං දෙව, න ජානාථ, යදා මම භාතා මහන්තෙන අබ්භුතධම්මෙන සමන්නාගතො විජ්ජාධරො, සො අබ්භුතධම්මෙන තුම්හෙ වඤ්චෙස්සති, චත්තාරො දෙවපුත්තෙ අන්තරහිතෙ විය කරිස්සති, කායතො ච මුඛතො ච සුගන්ධං දුග්ගන්ධං විය කරිස්සති, තුම්හෙ ආකාසා ඔතාරෙත්වා භූමියං ඨිතෙ විය කරිස්සති, තුම්හෙ පථවිං පවිසන්තා විය භවිස්සථ, තදා තුම්හාකං කථාය පතිට්ඨාතුං න සක්ඛිස්සථා”ති. “ත්වං එවං සඤ්ඤං මා කරි, අහං කාතුං සක්ඛිස්සාමී”ති. “කදා කරිස්සථ, දෙවා”ති? “ඉතො සත්තමෙ දිවසෙ”ති. සා කථා සකලනගරෙ පාකටා අහොසි. “රාජා කිර මුසාවාදං කත්වා මහල්ලකං ඛුද්දකං, ඛුද්දකං මහල්ලකං කරිස්සති, ඨානන්තරං ඛුද්දකස්ස දාපෙස්සති, කීදිසො නු ඛො මුසාවාදො නාම, කිං නීලකො, උදාහු පීතකාදීසු අඤ්ඤතරවණ්ණො”ති එවං මහාජනස්ස විතක්කො උදපාදි. තදා කිර ලොකස්ස සච්චවාදීකාලො, “මුසාවාදො නාම එවරූපො”ති න ජානන්ති.

පුරොහිතපුත්තොපි තං කථං සුත්වා පිතු සන්තිකං ගන්ත්වා කථෙසි “තාත, රාජා කිර මුසාවාදං කත්වා තුම්හෙ ඛුද්දකෙ කත්වා අම්හාකං ඨානන්තරං මම චූළපිතුස්ස දස්සතී”ති. “තාත, රාජා මුසාවාදං කත්වාපි අම්හාකං ඨානන්තරං හරිතුං න සක්ඛිස්සති. කතරදිවසෙ පන කරිස්සතී”ති? “ඉතො කිර සත්තමෙ දිවසෙ”ති. “තෙන හි තදා මය්හං ආරොචෙය්යාසී”ති. සත්තමෙ දිවසෙ මහාජනා “මුසාවාදං පස්සිස්සාමා”ති රාජඞ්ගණෙ සන්නිපතිත්වා මඤ්චාතිමඤ්චෙ බන්ධිත්වා අට්ඨංසු. කුමාරො ගන්ත්වා පිතු ආරොචෙසි. රාජා අලඞ්කතපටියත්තො නික්ඛම්ම මහාජනමජ්ඣෙ රාජඞ්ගණෙ ආකාසෙ අට්ඨාසි. තාපසො ආකාසෙනාගන්ත්වා රඤ්ඤො පුරතො නිසීදනචම්මං අත්ථරිත්වා ආකාසෙ පල්ලඞ්කෙන නිසීදිත්වා “සච්චං කිර ත්වං මහාරාජ, මුසාවාදං කත්වා ඛුද්දකං මහල්ලකං කත්වා තස්ස ඨානන්තරං දාතුකාමොසී”ති? “ආම ආචරිය, එවං මෙ කථිත”න්ති. අථ නං සො ඔවදන්තො “මහාරාජ, මුසාවාදො නාම භාරියො ගුණපරිධංසකො චතූසු අපායෙසු නිබ්බත්තාපෙති. රාජා නාම මුසාවාදං කරොන්තො ධම්මං හනති, සො ධම්මං හනිත්වා සයමෙව හඤ්ඤතී”ති වත්වා පඨමං ගාථමාහ –