ඉදං පුරෙ නින්නමාහූති ඉදං සත්ථා ජෙතවනෙ විහරන්තො කොසලරඤ්ඤො අඩ්ඪරත්තසමයෙ සුතං භිංසනකං අවිනිබ්භොගසද්දං ආරබ්භ කථෙසි. වත්ථු හෙට්ඨා ලොහකුම්භිජාතකෙ (ජා· 1.4.53 ආදයො) කථිතසදිසමෙව. ඉධ පන සත්ථා “මය්හං, භන්තෙ, ඉමෙසං සද්දානං සුතත්තා කින්ති භවිස්සතී”ති වුත්තෙ “මා භායි, මහාරාජ, න තෙ එතෙසං සුතපච්චයා කොචි අන්තරායො භවිස්සති, න හි, මහාරාජ, එවරූපං භයානකං අවිනිබ්භොගසද්දං ත්වමෙවෙකො සුණි, පුබ්බෙපි රාජානො එවරූපං සද්දං සුත්වා බ්රාහ්මණානං කථං ගහෙත්වා සබ්බචතුක්කයඤ්ඤං යජිතුකාමා පණ්ඩිතානං වචනං සුත්වා යඤ්ඤහරණත්ථාය ගහිතසත්තෙ විස්සජ්ජෙත්වා නගරෙ මාඝාතභෙරිං චරාපෙසු”න්ති වත්වා තෙන යාචිතො අතීතං ආහරි.

අතීතෙ බාරාණසියං බ්රහ්මදත්තෙ රජ්ජං කාරෙන්තෙ බොධිසත්තො අසීතිකොටිවිභවෙ බ්රාහ්මණකුලෙ නිබ්බත්තිත්වා වයප්පත්තො තක්කසිලායං උග්ගහිතසිප්පො මාතාපිතූනං අච්චයෙන රතනවිලොකනං කත්වා සබ්බං විභවජාතං දානමුඛෙ විස්සජ්ජෙත්වා කාමෙ පහාය හිමවන්තං පවිසිත්වා ඉසිපබ්බජ්ජං පබ්බජිත්වා ඣානාභිඤ්ඤායො නිබ්බත්තෙත්වා අපරභාගෙ ලොණම්බිලසෙවනත්ථාය මනුස්සපථං චරන්තො බාරාණසිං පත්වා රාජුය්යානෙ වසි. තදා බාරාණසිරාජා සිරිසයනෙ නිසින්නො අඩ්ඪරත්තසමයෙ අට්ඨ සද්දෙ අස්සොසි – පඨමං රාජනිවෙසනසාමන්තා උය්යානෙ එකො බකො සද්දමකාසි, දුතියං තස්මිං සද්දෙ අනුපච්ඡින්නෙයෙව හත්ථිසාලාය තොරණනිවාසිනී කාකී සද්දමකාසි, තතියං රාජගෙහෙ කණ්ණිකායං නිවුත්ථඝුණපාණකො සද්දමකාසි, චතුත්ථං රාජගෙහෙ පොසාවනියකොකිලො සද්දමකාසි, පඤ්චමං තත්ථෙව පොසාවනියමිගො සද්දමකාසි, ඡට්ඨං තත්ථෙව පොසාවනියවානරො සද්දමකාසි, සත්තමං තත්ථෙව පොසාවනියකින්නරො සද්දමකාසි, අට්ඨමං තස්මිං සද්දෙ අනුපච්ඡින්නෙයෙව රාජනිවෙසනමත්ථකෙන උය්යානං ගච්ඡන්තො පච්චෙකබුද්ධො එකං උදානං උදානෙන්තො සද්දමකාසි.

බාරාණසිරාජා ඉමෙ අට්ඨ සද්දෙ සුත්වා භීතතසිතො පුනදිවසෙ බ්රාහ්මණෙ පුච්ඡි. බ්රාහ්මණා “අන්තරායො තෙ, මහාරාජ, භවිස්සති, සබ්බචතුක්කයඤ්ඤං යජිස්සාමා”ති වත්වා රඤ්ඤා “යථාරුචිතං කරොථා”ති අනුඤ්ඤාතා හට්ඨපහට්ඨා රාජකුලතො නික්ඛමිත්වා යඤ්ඤකම්මං ආරභිංසු. අථ නෙසං ජෙට්ඨකස්ස යඤ්ඤකාරබ්රාහ්මණස්ස අන්තෙවාසී මාණවො පණ්ඩිතො බ්යත්තො ආචරියං ආහ – “ආචරිය, එවරූපං කක්ඛළං ඵරුසං අසාතං බහූනං සත්තානං විනාසකම්මං මා කරී”ති. “තාත, ත්වං කිං ජානාසි, සචෙපි අඤ්ඤං කිඤ්චි න භවිස්සති, මච්ඡමංසං තාව බහුං ඛාදිතුං ලභිස්සාමා”ති. “ආචරිය, කුච්ඡිං නිස්සාය නිරයෙ නිබ්බත්තනකම්මං මා කරොථා”ති. තං සුත්වා සෙසබ්රාහ්මණා “අයං අම්හාකං ලාභන්තරායං කරොතී”ති තස්ස කුජ්ඣිංසු. මාණවො තෙසං භයෙන “තෙන හි තුම්හෙව මච්ඡමංසඛාදනූපායං කරොථා”ති වත්වා නික්ඛමිත්වා බහිනගරෙ රාජානං නිවාරෙතුං සමත්ථං ධම්මිකසමණබ්රාහ්මණං උපධාරෙන්තො රාජුය්යානං ගන්ත්වා බොධිසත්තං දිස්වා වන්දිත්වා “භන්තෙ, කිං තුම්හාකං සත්තෙසු අනුකම්පා නත්ථි, රාජා බහූ සත්තෙ මාරෙත්වා යඤ්ඤං යජාපෙති, කිං වො මහාජනස්ස බන්ධනමොක්ඛං කාතුං න වට්ටතී”ති ආහ. “මාණව, එත්ථ නෙව රාජා අම්හෙ ජානාති, න මයං රාජානං ජානාමා”ති. “ජානාථ පන, භන්තෙ, රඤ්ඤා සුතසද්දානං නිප්ඵත්ති”න්ති? “ආම, ජානාමී”ති. “ජානන්තා රඤ්ඤො කස්මා න කථෙථා”ති? “මාණව කිං සක්කා ‘අහං ජානාමී’ති නලාටෙ සිඞ්ගං බන්ධිත්වා චරිතුං, සචෙ ඉධාගන්ත්වා පුච්ඡිස්සති, කථෙස්සාමී”ති.