සුසුඛං වත ජීවාමීති ඉදං සත්ථා කොසම්බියං නිස්සාය බදරිකාරාමෙ විහරන්තො රාහුලත්ථෙරං ආරබ්භ කථෙසි. වත්ථු හෙට්ඨා තිපල්ලත්ථජාතකෙ (ජා· 1.1.16) විත්ථාරිතමෙව. භික්ඛූ ධම්මසභායං කථං සමුට්ඨාපෙසුං “ආවුසො, රාහුලො සික්ඛාකාමො කුක්කුච්චකො ඔවාදක්ඛමො”ති. තස්සායස්මතො ගුණකථාය සමුට්ඨාපිතාය සත්ථා ආගන්ත්වා “කාය නුත්ථ, භික්ඛවෙ, එතරහි කථාය සන්නිසින්නා”ති පුච්ඡිත්වා “ඉමාය නාමා”ති වුත්තෙ “න, භික්ඛවෙ, ඉදානෙව, පුබ්බෙපි රාහුලො සික්ඛාකාමො කුක්කුච්චකො ඔවාදක්ඛමොයෙවා”ති වත්වා අතීතං ආහරි.

අතීතෙ බාරාණසියං බ්රහ්මදත්තෙ රජ්ජං කාරෙන්තෙ බොධිසත්තො බ්රාහ්මණකුලෙ නිබ්බත්තිත්වා වයප්පත්තො තක්කසිලං ගන්ත්වා සබ්බසිප්පානි උග්ගණ්හිත්වා නික්ඛම්ම හිමවන්තපදෙසෙ ඉසිපබ්බජ්ජං පබ්බජිත්වා අභිඤ්ඤා ච සමාපත්තියො ච නිබ්බත්තෙත්වා ඣානකීළං කීළන්තො රමණීයෙ වනසණ්ඩෙ වසිත්වා ලොණම්බිලසෙවනත්ථාය අඤ්ඤතරං පච්චන්තගාමකං අගමාසි. තත්ථ නං මනුස්සා දිස්වා පසන්නචිත්තා අඤ්ඤතරස්මිං අරඤ්ඤෙ පණ්ණසාලං කාරෙත්වා පච්චයෙහි උපට්ඨහන්තා වාසාපෙසුං. තදා තස්මිං ගාමකෙ එකො සාකුණිකො එකං දීපකතිත්තිරං ගහෙත්වා සුට්ඨු සික්ඛාපෙත්වා පඤ්ජරෙ පක්ඛිපිත්වා පටිජග්ගති. සො තං අරඤ්ඤං නෙත්වා තස්ස සද්දෙන ආගතාගතෙ තිත්තිරෙ ගහෙත්වා වික්කිණිත්වා ජීවිකං කප්පෙසි. තිත්තිරො “මං එකං නිස්සාය බහූ මම ඤාතකා නස්සන්ති, මය්හමෙතං පාප”න්ති නිස්සද්දො අහොසි. සො තස්ස නිස්සද්දභාවං ඤත්වා වෙළුපෙසිකාය නං සීසෙ පහරති. තිත්තිරො දුක්ඛාතුරතාය සද්දං කරොති. එවං සො සාකුණිකො තං නිස්සාය තිත්තිරෙ ගහෙත්වා ජීවිකං කප්පෙසි.

අථ සො තිත්තිරො චින්තෙසි “ඉමෙ මරන්තූති මය්හං චෙතනා නත්ථි, පටිච්චකම්මං පන මං ඵුසති, මයි සද්දං අකරොන්තෙ එතෙ නාගච්ඡන්ති, කරොන්තෙයෙව ආගච්ඡන්ති, ආගතාගතෙ අයං ගහෙත්වා ජීවිතක්ඛයං පාපෙති, අත්ථි නු ඛො එත්ථ මය්හං පාපං, නත්ථී”ති. සො තතො පට්ඨාය “කො නු ඛො මෙ ඉමං කඞ්ඛං ඡින්දෙය්යා”ති තථාරූපං පණ්ඩිතං උපධාරෙන්තො චරති. අථෙකදිවසං සො සාකුණිකො බහූ තිත්තිරෙ ගහෙත්වා පච්ඡිං පූරෙත්වා “පානීයං පිවිස්සාමී”ති බොධිසත්තස්ස අස්සමං ගන්ත්වා තං පඤ්ජරං බොධිසත්තස්ස සන්තිකෙ ඨපෙත්වා පානීයං පිවිත්වා වාලුකාතලෙ නිපන්නො නිද්දං ඔක්කමි. තිත්තිරො තස්ස නිද්දොක්කන්තභාවං ඤත්වා “මම කඞ්ඛං ඉමං තාපසං පුච්ඡිස්සාමි, ජානන්තො මෙ කථෙස්සතී”ති පඤ්ජරෙ නිසින්නොයෙව තං පුච්ඡන්තො පඨමං ගාථමාහ –

තත්ථ සුසුඛං වත ජීවාමීති අහං, භන්තෙ, ඉමං සාකුණිකං නිස්සාය සුට්ඨු සුඛං ජීවාමි. ලභාමීති යථාරුචිතං ඛාදනීයං භොජනීයං භුඤ්ජිතුම්පි ලභාමි. පරිපන්ථෙ ච තිට්ඨාමීති අපිච ඛො යත්ථ මම ඤාතකා මම සද්දෙන ආගතාගතා විනස්සන්ති, තස්මිං පරිපන්ථෙ තිට්ඨාමි. කා නු, භන්තෙ, ගතී මමාති කා නු ඛො, භන්තෙ, මම ගති, කා නිප්ඵත්ති භවිස්සතීති පුච්ඡි.

තස්ස පඤ්හං විස්සජ්ජෙන්තො බොධිසත්තො දුතියං ගාථමාහ –

තත්ථ පාපස්ස කම්මුනොති යදි තව මනො පාපකම්මස්සත්ථාය න පණමති, පාපකරණෙ තන්නින්නො තප්පොණො තප්පබ්භාරො න හොති. අබ්යාවටස්සාති එවං සන්තෙ පාපකම්මකරණත්ථාය අබ්යාවටස්ස උස්සුක්කං අනාපන්නස්ස තව භද්රස්ස සුද්ධස්සෙව සතො පාපං න උපලිම්පති න අල්ලීයතීති.

තං සුත්වා තිත්තිරො තතියං ගාථමාහ –

තස්සත්ථො – භන්තෙ, සචාහං සද්දං න කරෙය්යං, අයං තිත්තිරජනො න ආගච්ඡෙය්ය, මයි පන සද්දං කරොන්තෙ “ඤාතකො නො නිසින්නො”ති අයං බහු ජනො ආගච්ඡති , තං ආගතාගතං ලුද්දො ගහෙත්වා ජීවිතක්ඛයං පාපෙන්තො මං පටිච්ච නිස්සාය එතං පාණාතිපාතකම්මං ඵුසති පටිලභති වින්දති , තස්මිං මං පටිච්ච කතෙ පාපෙ මම නු ඛො එතං පාපන්ති එවං මෙ මනො සඞ්කතෙ පරිසඞ්කති කුක්කුච්චං ආපජ්ජතීති.

තං සුත්වා බොධිසත්තො චතුත්ථං ගාථමාහ –

තස්සත්ථො – යදි තව පාපකිරියාය මනො න පදුස්සති, තන්නින්නො තප්පොනො තප්පබ්භාරො න හොති, එවං සන්තෙ ලුද්දෙන ආයස්මන්තං පටිච්ච කතම්පි පාපකම්මං තං න ඵුසති න අල්ලීයති, පාපකිරියාය හි අප්පොස්සුක්කස්ස නිරාලයස්ස භද්රස්ස පරිසුද්ධස්සෙව සතො තව පාණාතිපාතචෙතනාය අභාවා තං පාපං න උපලිම්පති, තව චිත්තං න අල්ලීයතීති.

එවං මහාසත්තො තිත්තිරං සඤ්ඤාපෙසි, සොපි තං නිස්සාය නික්කුක්කුච්චො අහොසි. ලුද්දො පබුද්ධො බොධිසත්තං වන්දිත්වා පඤ්ජරං ආදාය පක්කාමි.