යං තං වසන්ත සමයෙති ඉදං සත්ථා ජෙතවනෙ විහරන්තො පුරාණදුතියිකාපලොභනං ආරබ්භ කථෙසි. වත්ථු ඉන්ද්රියජාතකෙ (ජා· 1.8.60 ආදයො) ආවි භවිස්සති. සත්ථා පන තං භික්ඛුං “පුබ්බෙ ත්වං භික්ඛු එතං නිස්සාය අසිනා සීසච්ඡෙදං පටිලභී”ති වත්වා තෙන යාචිතො අතීතං ආහරි.

අතීතෙ බාරාණසියං බ්රහ්මදත්තෙ රජ්ජං කාරෙන්තෙ බොධිසත්තො කාසිගාමකෙ එකස්ස ගහපතිකස්ස ඝරෙ චොරනක්ඛත්තෙන ජාතො වයප්පත්තො චොරකම්මං කත්වා ජීවිකං කප්පෙන්තො ලොකෙ පාකටො අහොසි සූරො නාගබලො, කොචි නං ගණ්හිතුං නාසක්ඛි. සො එකදිවසං එකස්මිං සෙට්ඨිඝරෙ සන්ධිං ඡින්දිත්වා බහුං ධනං අවහරි. නාගරා රාජානං උපසඞ්කමිත්වා “දෙව, එකො මහාචොරො නගරං විලුම්පති, තං ගණ්හාපෙථා”ති වදිංසු. රාජා තස්ස ගහණත්ථාය නගරගුත්තිකං ආණාපෙසි. සො රත්තිභාගෙ තත්ථ තත්ථ වග්ගබන්ධනෙන මනුස්සෙ ඨපෙත්වා තං සහොඩ්ඪං ගාහාපෙත්වා රඤ්ඤො ආරොචෙසි. රාජා “සීසමස්ස ඡින්දා”ති නගරගුත්තිකඤ්ඤෙව ආණාපෙසි. නගරගුත්තිකො තං පච්ඡාබාහං ගාළ්හබන්ධනං බන්ධාපෙත්වා ගීවායස්ස රත්තකණවීරමාලං ලග්ගෙත්වා සීසෙ ඉට්ඨකචුණ්ණං ඔකිරිත්වා චතුක්කෙ චතුක්කෙ කසාහි තාළාපෙන්තො ඛරස්සරෙන පණවෙන ආඝාතනං නෙති. “ඉමස්මිං කිර නගරෙ විලොපකාරකො චොරො ගහිතො”ති සකලනගරං සඞ්ඛුභි.

තදා ච බාරාණසියං සහස්සං ගණ්හන්තී සාමා නාම ගණිකා හොති රාජවල්ලභා පඤ්චසතවණ්ණදාසීපරිවාරා. සා පාසාදතලෙ වාතපානං විවරිත්වා ඨිතා තං නීයමානං පස්සි. සො පන අභිරූපො පාසාදිකො අතිවිය සොභග්ගප්පත්තො දෙවවණ්ණො සබ්බෙසං මත්ථකමත්ථකෙන පඤ්ඤායති. සාමා තං දිස්වා පටිබද්ධචිත්තා හුත්වා “කෙන නු ඛො උපායෙනාහං ඉමං පුරිසං අත්තනො සාමිකං කරෙය්ය”න්ති චින්තයන්තී “අත්ථෙකො උපායො”ති අත්තනො අත්ථචරිකාය එකිස්සා හත්ථෙ නගරගුත්තිකස්ස සහස්සං පෙසෙසි “අයං චොරො සාමාය භාතා, අඤ්ඤත්ර සාමාය අඤ්ඤො එතස්ස අවස්සයො නත්ථි, තුම්හෙ කිර ඉදං සහස්සං ගහෙත්වා එතං විස්සජ්ජෙථා”ති . සා ගන්ත්වා තථා අකාසි. නගරගුත්තිකො “අයං චොරො පාකටො, න සක්කා එතං විස්සජ්ජෙතුං, අඤ්ඤං පන මනුස්සං ලභිත්වා ඉමං පටිච්ඡන්නයානකෙ නිසීදාපෙත්වා පෙසෙතුං සක්කා”ති ආහ. සා ගන්ත්වා තස්සා ආරොචෙසි.

තදා පනෙකො සෙට්ඨිපුත්තො සාමාය පටිබද්ධචිත්තො දෙවසිකං සහස්සං දෙති. සො තං දිවසම්පි සූරියත්ථඞ්ගමනවෙලාය සහස්සං ගණ්හිත්වා තං ඝරං අගමාසි. සාමාපි සහස්සභණ්ඩිකං ගහෙත්වා ඌරූසු ඨපෙත්වා පරොදන්තී නිසින්නා හොති. “කිං එත”න්ති ච වුත්තා “සාමි, අයං චොරො මම භාතා, ‘අහං නීචකම්මං කරොමී’ති මය්හං සන්තිකං න එති, නගරගුත්තිකස්ස පහිතං ‘සහස්සං ලභමානො විස්සජ්ජෙස්සාමි න’න්ති සාසනං පෙසෙසි. ඉදානි ඉමං සහස්සං ආදාය නගරගුත්තිකස්ස සන්තිකං ගච්ඡන්තං න ලභාමී”ති ආහ. සො තස්සා පටිබද්ධචිත්තතාය “අහං ගමිස්සාමී”ති ආහ. “තෙන හි තයා ආභතමෙව ගහෙත්වා ගච්ඡාහී”ති. සො තං ගහෙත්වා නගරගුත්තිකස්ස ගෙහං ගඤ්ඡි. සො තං සෙට්ඨිපුත්තං පටිච්ඡන්නට්ඨානෙ ඨපෙත්වා චොරං පටිච්ඡන්නයානකෙ නිසීදාපෙත්වා සාමාය පහිණිත්වා “අයං චොරො රට්ඨෙ පාකටො, තමන්ධකාරං තාව හොතු, අථ නං මනුස්සානං පටිසල්ලීනවෙලාය ඝාතාපෙස්සාමී”ති අපදෙසං කත්වා මුහුත්තං වීතිනාමෙත්වා මනුස්සෙසු පටිසල්ලීනෙසු සෙට්ඨිපුත්තං මහන්තෙනාරක්ඛෙන ආඝාතනං නෙත්වා අසිනා සීසං ඡින්දිත්වා සරීරං සූලෙ ආරොපෙත්වා නගරං පාවිසි.