සත්ත මෙ රොහිතා මච්ඡාති ඉදං සත්ථා ජෙතවනෙ විහරන්තො සබ්බපරික්ඛාරදානං ආරබ්භ කථෙසි. සාවත්ථියං කිර එකො කුටුම්බිකො බුද්ධප්පමුඛස්ස භික්ඛුසඞ්ඝස්ස සබ්බපරික්ඛාරදානං සජ්ජෙත්වා ඝරද්වාරෙ මණ්ඩපං කාරෙත්වා බුද්ධප්පමුඛං භික්ඛුසඞ්ඝං නිමන්තෙත්වා සුසජ්ජිතමණ්ඩපෙ පඤ්ඤත්තවරාසනෙ නිසීදාපෙත්වා නානග්ගරසං පණීතදානං දත්වා පුන ස්වාතනායාති සත්තාහං නිමන්තෙත්වා සත්තමෙ දිවසෙ බුද්ධප්පමුඛානං පඤ්චන්නං භික්ඛුසතානං සබ්බපරික්ඛාරෙ අදාසි. සත්ථා භත්තකිච්චාවසානෙ අනුමොදනං කරොන්තො “උපාසක, තයා පීතිසොමනස්සං කාතුං වට්ටති, ඉදඤ්හි දානං නාම පොරාණකපණ්ඩිතානං වංසො, පොරාණකපණ්ඩිතා හි සම්පත්තයාචකානං ජීවිතං පරිච්චජිත්වා අත්තනො මංසම්පි අදංසූ”ති වත්වා තෙන යාචිතො අතීතං ආහරි.

අතීතෙ බාරාණසියං බ්රහ්මදත්තෙ රජ්ජං කාරෙන්තෙ බොධිසත්තො සසයොනියං නිබ්බත්තිත්වා අරඤ්ඤෙ වසි. තස්ස පන අරඤ්ඤස්ස එකතො පබ්බතපාදො එකතො නදී එකතො පච්චන්තගාමකො අහොසි. අපරෙපිස්ස තයො සහායා අහෙසුං මක්කටො ච සිඞ්ගාලො ච උද්දො චාති. තෙ චත්තාරොපි පණ්ඩිතා එකතොව වසන්තා අත්තනො අත්තනො ගොචරට්ඨානෙ ගොචරං ගහෙත්වා සායන්හසමයෙ එකතො සන්නිපතන්ති. සසපණ්ඩිතො “දානං දාතබ්බං, සීලං රක්ඛිතබ්බං, උපොසථකම්මං කාතබ්බ”න්ති තිණ්ණං ජනානං ඔවාදවසෙන ධම්මං දෙසෙති. තෙ තස්ස ඔවාදං සම්පටිච්ඡිත්වා අත්තනො අත්තනො නිවාසගුම්බං පවිසිත්වා වසන්ති. එවං කාලෙ ගච්ඡන්තෙ එකදිවසං බොධිසත්තො ආකාසං ඔලොකෙත්වා චන්දං දිස්වා “ස්වෙ උපොසථදිවසො”ති ඤත්වා ඉතරෙ තයො ආහ “ස්වෙ උපොසථො, තුම්හෙපි තයො ජනා සීලං සමාදියිත්වා උපොසථිකා හොථ, සීලෙ පතිට්ඨාය දින්නදානං මහප්ඵලං හොති, තස්මා යාචකෙ සම්පත්තෙ තුම්හෙහි ඛාදිතබ්බාහාරතො දානං දත්වා ඛාදෙය්යාථා”ති. තෙ “සාධූ”ති සම්පටිච්ඡිත්වා අත්තනො අත්තනො වසනට්ඨානෙසු වසිංසු.

පුනදිවසෙ තෙසු උද්දො පාතොව “ගොචරං පරියෙසිස්සාමී”ති නික්ඛමිත්වා ගඞ්ගාතීරං ගතො. අථෙකො බාලිසිකො සත්ත රොහිතමච්ඡෙ උද්ධරිත්වා වල්ලියා ආවුණිත්වා නෙත්වා ගඞ්ගාතීරෙ වාලුකං වියූහිත්වා වාලිකාය පටිච්ඡාදෙත්වා පුන මච්ඡෙ ගණ්හන්තො අධොගඞ්ගං ගච්ඡි. උද්දො මච්ඡගන්ධං ඝායිත්වා වාලුකං වියූහිත්වා මච්ඡෙ දිස්වා නීහරිත්වා “අත්ථි නු ඛො එතෙසං සාමිකො”ති තික්ඛත්තුං ඝොසෙත්වා සාමිකං අපස්සන්තො වල්ලිකොටිං ඩංසිත්වා නෙත්වා අත්තනො වසනගුම්බෙ ඨපෙත්වා “වෙලායමෙව ඛාදිස්සාමී”ති අත්තනො සීලං ආවජ්ජෙන්තො නිපජ්ජි. සිඞ්ගාලොපි වසනට්ඨානතො නික්ඛමිත්වා ගොචරං පරියෙසන්තො එකස්ස ඛෙත්තගොපකස්ස කුටියං ද්වෙ මංසසූලානි එකං ගොධං එකඤ්ච දධිවාරකං දිස්වා “අත්ථි නු ඛො එතෙසං සාමිකො”ති තික්ඛත්තුං ඝොසෙත්වා සාමිකං අදිස්වා දධිවාරකස්ස උග්ගහණරජ්ජුකං ගීවාය පවෙසෙත්වා ද්වෙ මංසසූලෙ ච ගොධඤ්ච මුඛෙන ඩංසිත්වා නෙත්වා අත්තනො වසනගුම්බෙ ඨපෙත්වා “වෙලායමෙව ඛාදිස්සාමී”ති අත්තනො සීලං ආවජ්ජෙන්තො නිපජ්ජි. මක්කටොපි වසනට්ඨානතො නික්ඛමිත්වා වනසණ්ඩං පවිසිත්වා අම්බපිණ්ඩං ආහරිත්වා අත්තනො වසනගුම්බෙ ඨපෙත්වා “වෙලායමෙව ඛාදිස්සාමී”ති අත්තනො සීලං ආවජ්ජෙන්තො නිපජ්ජි.

බොධිසත්තො පන “වෙලායමෙව වසනට්ඨානතො නික්ඛමිත්වා දබ්බතිණානි ඛාදිස්සාමී”ති අත්තනො වසනගුම්බෙයෙව නිපන්නො චින්තෙසි “මම සන්තිකං ආගතානං යාචකානං තිණානි දාතුං න සක්කා, තිලතණ්ඩුලාදයොපි මය්හං නත්ථි, සචෙ මෙ සන්තිකං යාචකො ආගච්ඡිස්සති, අත්තනො සරීරමංසං දස්සාමී”ති. තස්ස සීලතෙජෙන සක්කස්ස පණ්ඩුකම්බලසිලාසනං උණ්හාකාරං දස්සෙසි. සො ආවජ්ජමානො ඉදං කාරණං දිස්වා “සසරාජානං වීමංසිස්සාමී”ති පඨමං උද්දස්ස වසනට්ඨානං ගන්ත්වා බ්රාහ්මණවෙසෙන අට්ඨාසි. “බ්රාහ්මණ, කිමත්ථං ඨිතොසී”ති වුත්තෙ පණ්ඩිත සචෙ කිඤ්චි ආහාරං ලභෙය්යං, උපොසථිකො හුත්වා වසෙය්යන්ති. සො “සාධු දස්සාමි තෙ ආහාර”න්ති තෙන සද්ධිං සල්ලපන්තො පඨමං ගාථමාහ –

තත්ථ ථලමුබ්භතාති උදකතො ථලෙ ඨපිතා, කෙවට්ටෙන වා උද්ධටා. එතං භුත්වාති එතං මම සන්තකං මච්ඡාහාරං පචිත්වා භුඤ්ජිත්වා සමණධම්මං කරොන්තො රමණීයෙ රුක්ඛමූලෙ නිසින්නො ඉමස්මිං වනෙ වසාති.

බ්රාහ්මණො “පගෙව තාව හොතු, පච්ඡා ජානිස්සාමී”ති සිඞ්ගාලස්ස සන්තිකං ගතො. තෙනාපි “කිමත්ථං ඨිතොසී”ති වුත්තො තථෙවාහ. සිඞ්ගාලො “සාධු දස්සාමී”ති තෙන සද්ධිං සල්ලපන්තො දුතියං ගාථමාහ –

තත්ථ දුස්ස මෙති යො එස මම අවිදූරෙ ඛෙත්තපාලො වසති, දුස්ස අමුස්සාති අත්ථො. අපාභතන්ති ආභතං ආනීතං. මංසසූලා ච ද්වෙ ගොධාති අඞ්ගාරපක්කානි ද්වෙ මංසසූලානි ච එකා ච ගොධා. දධිවාරකන්ති දධිවාරකො. ඉදන්ති ඉදං එත්තකං මම අත්ථි, එතං සබ්බම්පි යථාභිරුචිතෙන පාකෙන පචිත්වා පරිභුඤ්ජිත්වා උපොසථිකො හුත්වා රමණීයෙ රුක්ඛමූලෙ නිසීදිත්වා සමණධම්මං කරොන්තො ඉමස්මිං වනසණ්ඩෙ වසාති අත්ථො.

බ්රාහ්මණො “පගෙව තාව හොතු, පච්ඡා ජානිස්සාමී”ති මක්කටස්ස සන්තිකං ගතො. තෙනාපි “කිමත්ථං ඨිතොසී”ති වුත්තො තථෙවාහ. මක්කටො “සාධු දස්සාමී”ති තෙන සද්ධිං සල්ලපන්තො තතියං ගාථමාහ –