3. ඛන්තිවාදීජාතකවණ්ණනා (313)
යො තෙ හත්ථෙ ච පාදෙ චාති ඉදං සත්ථා ජෙතවනෙ විහරන්තො එකං කොධනභික්ඛුං ආරබ්භ කථෙසි. වත්ථු හෙට්ඨා කථිතමෙව. සත්ථා පන තං භික්ඛුං “කස්මා, ත්වං භික්ඛු, අක්කොධනස්ස බුද්ධස්ස සාසනෙ පබ්බජිත්වා කොධං කරොසි, පොරාණකපණ්ඩිතා සරීරෙ පහාරසහස්සෙ පතන්තෙ හත්ථපාදකණ්ණනාසාසු ඡිජ්ජමානාසු පරස්ස කොධං න කරිංසූ”ති වත්වා අතීතං ආහරි.
අතීතෙ බාරාණසියං කලාබු නාම රාජා රජ්ජං කාරෙසි. තදා බොධිසත්තො අසීතිකොටිවිභවෙ බ්රාහ්මණකුලෙ නිබ්බත්තිත්වා කුණ්ඩලකුමාරො නාම මාණවො හුත්වා වයප්පත්තො තක්කසිලං ගන්ත්වා සබ්බසිප්පානි උග්ගණ්හිත්වා කුටුම්බං සණ්ඨපෙත්වා මාතාපිතූනං අච්චයෙන ධනරාසිං ඔලොකෙත්වා “ඉමං ධනං උප්පාදෙත්වා මම ඤාතකා අග්ගහෙත්වාව ගතා, මයා පනෙතං ගහෙත්වා ගන්තුං වට්ටතී”ති සබ්බං ධනං විචෙය්යදානවසෙන යො යං ආහරති, තස්ස තං දත්වා හිමවන්තං පවිසිත්වා පබ්බජිත්වා ඵලාඵලෙන යාපෙන්තො චිරං වසිත්වා ලොණම්බිලසෙවනත්ථාය මනුස්සපථං ආගන්ත්වා අනුපුබ්බෙන බාරාණසිං පත්වා රාජුය්යානෙ වසිත්වා පුනදිවසෙ නගරෙ භික්ඛාය චරන්තො සෙනාපතිස්ස නිවාසනද්වාරං සම්පාපුණි. සෙනාපති තස්ස ඉරියාපථෙසු පසීදිත්වා ඝරං පවෙසෙත්වා අත්තනො පටියාදිතභොජනං භොජෙත්වා පටිඤ්ඤං ගහෙත්වා තත්ථෙව රාජුය්යානෙ වසාපෙසි.
අථෙකදිවසං කලාබුරාජා සුරාමදමත්තො ඡෙකනාටකපරිවුතො මහන්තෙන යසෙන උය්යානං ගන්ත්වා මඞ්ගලසිලාපට්ටෙ සයනං අත්ථරාපෙත්වා එකිස්සා පියමනාපාය ඉත්ථියා අඞ්කෙ සයි. ගීතවාදිතනච්චෙසු ඡෙකා නාටකිත්ථියො ගීතාදීනි පයොජෙසුං, සක්කස්ස දෙවරඤ්ඤො විය මහාසම්පත්ති අහොසි, රාජා නිද්දං ඔක්කමි. අථ තා ඉත්ථියො “යස්සත්ථාය මයං ගීතාදීනි පයොජයාම, සො නිද්දං උපගතො, කිං නො ගීතාදීහී”ති වීණාදීනි තූරියානි තත්ථ තත්ථෙව ඡඩ්ඩෙත්වා උය්යානං පක්කන්තා පුප්ඵඵලපල්ලවාදීහි පලොභියමානා උය්යානෙ අභිරමිංසු. තදා බොධිසත්තො තස්මිං උය්යානෙ සුපුප්ඵිතසාලමූලෙ පබ්බජ්ජාසුඛෙන වීතිනාමෙන්තො මත්තවරවාරණො විය නිසින්නො හොති. අථ තා ඉත්ථියො උය්යානෙ චරමානා තං දිස්වා “එථ, අය්යායො, එතස්මිං රුක්ඛමූලෙ පබ්බජිතො නිසින්නො, යාව රාජා න පබුජ්ඣති, තාවස්ස සන්තිකෙ කිඤ්චි සුණමානා නිසීදිස්සාමා”ති ගන්ත්වා වන්දිත්වා පරිවාරෙත්වා නිසින්නා “අම්හාකං කථෙතබ්බයුත්තකං කිඤ්චි කථෙථා”ති වදිංසු. බොධිසත්තො තාසං ධම්මං කථෙසි. අථ සා ඉත්ථී අඞ්කං චාලෙත්වා රාජානං පබොධෙසි. රාජා පබුද්ධො තා අපස්සන්තො “කහං ගතා වසලියො”ති ආහ. එතා, මහාරාජ, ගන්ත්වා එකං තාපසං පරිවාරෙත්වා නිසීදිංසූති. රාජා කුපිතො ඛග්ගං ගහෙත්වා “සික්ඛාපෙස්සාමි නං කූටජටිල”න්ති වෙගෙන අගමාසි.