කො නු උද්ධිතභත්තොවාති ඉදං සත්ථා ජෙතවනෙ විහරන්තො කොසලරාජස්ස ද්වින්නං මහාමත්තානං කලහවූපසමනං ආරබ්භ කථෙසි. පච්චුප්පන්නවත්ථු දුකනිපාතෙ කථිතමෙව.

අතීතෙ පන බාරාණසියං බ්රහ්මදත්තෙ රජ්ජං කාරෙන්තෙ බොධිසත්තො කාසිරට්ඨෙ බ්රාහ්මණකුලෙ නිබ්බත්තිත්වා වයප්පත්තො තක්කසිලායං සබ්බසිප්පානි උග්ගණ්හිත්වා කාමෙ පහාය ඉසිපබ්බජ්ජං පබ්බජිත්වා හිමවන්තපදෙසෙ ගඞ්ගාතීරෙ අස්සමපදං මාපෙත්වා තත්ථ අභිඤ්ඤා ච සමාපත්තියො ච නිබ්බත්තෙත්වා ඣානකීළං කීළන්තො වාසං කප්පෙසි. ඉමස්මිං කිර ජාතකෙ බොධිසත්තො පරමමජ්ඣත්තො අහොසි, උපෙක්ඛාපාරමිං පූරෙසි. තස්ස පණ්ණසාලද්වාරෙ නිසින්නස්ස එකො පගබ්භො දුස්සීලො මක්කටො ආගන්ත්වා කණ්ණසොතෙසු අඞ්ගජාතෙන සලාකපවෙසනකම්මං කරොති, බොධිසත්තො අවාරෙත්වා මජ්ඣත්තො හුත්වා නිසීදතියෙව. අථෙකදිවසං එකො කච්ඡපො උදකා උත්තරිත්වා ගඞ්ගාතීරෙ මුඛං විවරිත්වා ආතපං තප්පන්තො නිද්දායති. තං දිස්වා සො ලොලවානරො තස්ස මුඛෙ සලාකපවෙසනකම්මං අකාසි. අථස්ස කච්ඡපො පබුජ්ඣිත්වා අඞ්ගජාතං සමුග්ගෙ පක්ඛිපන්තො විය ඩංසි, බලවවෙදනා උප්පජ්ජි. වෙදනං අධිවාසෙතුං අසක්කොන්තො “කො නු ඛො මං ඉමම්හා දුක්ඛා මොචෙය්ය, කස්ස සන්තිකං ගච්ඡාමී”ති චින්තෙත්වා “අඤ්ඤො මං ඉමම්හා දුක්ඛා මොචෙතුං සමත්ථො නත්ථි අඤ්ඤත්ර තාපසෙන, තස්සෙව සන්තිකං මයා ගන්තුං වට්ටතී”ති කච්ඡපං ද්වීහි හත්ථෙහි උක්ඛිපිත්වා බොධිසත්තස්ස සන්තිකං අගමාසි. බොධිසත්තො තෙන දුස්සීලමක්කටෙන සද්ධිං දවං කරොන්තො පඨමං ගාථමාහ –

තත්ථ කො නු උද්ධිතභත්තොවාති කො නු එස වඩ්ඪිතභත්තො විය, එකං වඩ්ඪිතභත්තං භත්තපූරපාතිං හත්ථෙහි ගහෙත්වා විය කො නු එසො ආගච්ඡතීති අත්ථො. පූරහත්ථොව බ්රාහ්මණොති කත්තිකමාසෙ වාචනකං ලභිත්වා පූරහත්ථො බ්රාහ්මණො විය ච කො නු ඛො එසොති වානරං සන්ධාය වදති. කහං නු භික්ඛං අචරීති, භො වානර, කස්මිං පදෙසෙ අජ්ජ ත්වං භික්ඛං අචරි. කං සද්ධං උපසඞ්කමීති කතරං නාම පුබ්බපෙතෙ උද්දිස්ස කතං සද්ධභත්තං, කතරං වා සද්ධං පුග්ගලං ත්වං උපසඞ්කමි, කුතො තෙ අයං දෙය්යධම්මො ලද්ධොති දීපෙති.

තං සුත්වා දුස්සීලවානරො දුතියං ගාථමාහ –

තත්ථ අහං කපිස්මි දුම්මෙධොති භද්දං තෙ අහං අස්මි දුම්මෙධො චපලචිත්තො මක්කටො. අනාමාසානි ආමසින්ති අනාමසිතබ්බට්ඨානානි ආමසිං. ත්වං මං මොචය භද්දං තෙති ත්වං දයාලු අනුකම්පකො මං ඉමම්හා දුක්ඛා මොචෙහි, භද්දං තෙ හොතු. මුත්තො ගච්ඡෙය්ය පබ්බතන්ති සොහං තවානුභාවෙන ඉමම්හා බ්යසනා මුත්තො පබ්බතමෙව ගච්ඡෙය්යං, න තෙ පුන චක්ඛුපථෙ අත්තානං දස්සෙය්යන්ති.

බොධිසත්තො තස්මිං කාරුඤ්ඤෙන කච්ඡපෙන සද්ධිං සල්ලපන්තො තතියං ගාථමාහ –

තස්සත්ථො – කච්ඡපා නාම කස්සපගොත්තා හොන්ති, මක්කටා කොණ්ඩඤ්ඤගොත්තා, කස්සපකොණ්ඩඤ්ඤානඤ්ච අඤ්ඤමඤ්ඤං ආවාහවිවාහසම්බන්ධො අත්ථි. අද්ධා තයිදං ලොලෙන දුස්සීලමක්කටෙන තයා සද්ධිං, තයා ච දුස්සීලෙන ඉමිනා මක්කටෙන සද්ධිං ගොත්තසදිසතාසඞ්ඛාතස්ස මෙථුනධම්මස්ස අනුච්ඡවිකං දුස්සීල්යකම්මසඞ්ඛාතම්පි මෙථුනකං කතං, තස්මා මුඤ්ච, කස්සප, කොණ්ඩඤ්ඤන්ති.

කච්ඡපො බොධිසත්තස්ස වචනං සුත්වා කාරණෙන පසන්නො වානරස්ස අඞ්ගජාතං මුඤ්චි. මක්කටො මුත්තමත්තොව බොධිසත්තං වන්දිත්වා පලාතො, පුන තං ඨානං නිවත්තිත්වාපි න ඔලොකෙසි. කච්ඡපොපි බොධිසත්තං වන්දිත්වා සකට්ඨානමෙව ගතො. බොධිසත්තොපි අපරිහීනජ්ඣානො බ්රහ්මලොකපරායණො අහොසි.