සඞ්කප්පරාගධොතෙනාති ඉදං සත්ථා ජෙතවනෙ විහරන්තො උක්කණ්ඨිතභික්ඛුං ආරබ්භ කථෙසි. සාවත්ථිනගරවාසී කිරෙකො කුලපුත්තො සාසනෙ උරං දත්වා පබ්බජිත්වා එකදිවසං සාවත්ථියං පිණ්ඩාය චරන්තො එකං අලඞ්කතපටියත්තං ඉත්ථිං දිස්වා උප්පන්නකාමරාගො අනභිරතො විචරි. තමෙනං ආචරියුපජ්ඣායාදයො දිස්වා අනභිරතිකාරණං පුච්ඡිත්වා විබ්භමිතුකාමභාවමස්ස ඤත්වා “ආවුසො, සත්ථා නාම කාමරාගාදිකිලෙසපීළිතානං කිලෙසෙ හාරෙත්වා සච්චානි පකාසෙත්වා සොතාපත්තිඵලාදීනි දෙති, එහි තං සත්ථු සන්තිකං නෙස්සාමා”ති ආදාය අගමංසු. සත්ථාරා ච “කිං නු ඛො, භික්ඛවෙ, අනිච්ඡමානකඤ්ඤෙව භික්ඛුං ගහෙත්වා ආගතත්ථා”ති වුත්තෙ තමත්ථං ආරොචෙසුං. සත්ථා “සච්චං කිර ත්වං, භික්ඛු, උක්කණ්ඨිතො”ති පුච්ඡිත්වා “සච්චං, භන්තෙ”ති වුත්තෙ “කිංකාරණා”ති පුච්ඡි. සො තමත්ථං ආරොචෙසි. අථ නං සත්ථා “ඉත්ථියො නාමෙතා, භික්ඛු, පුබ්බෙ ඣානබලෙන වික්ඛම්භිතකිලෙසානං විසුද්ධසත්තානම්පි සංකිලෙසං උප්පාදෙසුං, තාදිසං තුච්ඡපුග්ගලං කිංකාරණා න සංකිලෙසිස්සන්ති, විසුද්ධාපි සත්තා සංකිලිස්සන්ති, උත්තමයසසමඞ්ගිනොපි ආයසක්යං පාපුණන්ති, පගෙව අපරිසුද්ධා. සිනෙරුකම්පනකවාතො පුරාණපණ්ණකසටං කිං න කම්පෙස්සති, බොධිතලෙ නිසීදිත්වා අභිසම්බුජ්ඣනකසත්තං අයං කිලෙසො ආලොළෙසි, තාදිසං කිං න ආලොළෙස්සතී”ති වත්වා තෙහි යාචිතො අතීතං ආහරි.

අතීතෙ බාරාණසියං බ්රහ්මදත්තෙ රජ්ජං කාරෙන්තෙ බොධිසත්තො අසීතිකොටිවිභවෙ බ්රාහ්මණමහාසාලකුලෙ නිබ්බත්තිත්වා වයප්පත්තො තක්කසිලායං සබ්බසිප්පානි උග්ගණ්හිත්වා බාරාණසිං පච්චාගන්ත්වා කතදාරපරිග්ගහො මාතාපිතූනං අච්චයෙන තෙසං මතකිච්චානි කත්වා හිරඤ්ඤොලොකනකම්මං කරොන්තො “ඉදං ධනං පඤ්ඤායති, යෙහි පනෙතං සම්භතං, තෙ න පඤ්ඤායන්තී”ති ආවජ්ජෙන්තො සංවෙගප්පත්තො අහොසි, සරීරා සෙදා මුච්චිංසු. සො ඝරාවාසෙ චිරං වසන්තො මහාදානං දත්වා කාමෙ පහාය අස්සුමුඛං ඤාතිසඞ්ඝං පරිච්චජිත්වා හිමවන්තං පවිසිත්වා ඉසිපබ්බජ්ජං පබ්බජිත්වා රමණීයෙ පදෙසෙ පණ්ණසාලං මාපෙත්වා උඤ්ඡාචරියාය වනමූලඵලාදීහි යාපෙන්තො නචිරස්සෙව අභිඤ්ඤා ච සමාපත්තියො ච උප්පාදෙත්වා ඣානකීළං කීළන්තො චිරං වසිත්වා චින්තෙසි – “මනුස්සපථං ගන්ත්වා ලොණම්බිලං උපසෙවිස්සාමි, එවං මෙ සරීරඤ්චෙව ථිරං භවිස්සති, ජඞ්ඝවිහාරො ච කතො භවිස්සති, යෙ ච මාදිසස්ස සීලසම්පන්නස්ස භික්ඛං වා දස්සන්ති, අභිවාදනාදීනි වා කරිස්සන්ති, තෙ සග්ගපුරං පූරෙස්සන්තී”ති.

සො හිමවන්තා ඔතරිත්වා අනුපුබ්බෙන චාරිකං චරමානො බාරාණසිං පත්වා සූරියත්ථඞ්ගමනවෙලාය වසනට්ඨානං ඔලොකෙන්තො රාජුය්යානං දිස්වා “ඉදං පටිසල්ලානසාරුප්පං, එත්ථ වසිස්සාමෙ”ති උය්යානං පවිසිත්වා අඤ්ඤතරස්මිං රුක්ඛමූලෙ නිසින්නො ඣානසුඛෙන රත්තිං ඛෙපෙත්වා පුනදිවසෙ කතසරීරපටිජග්ගනො පුබ්බණ්හසමයෙ ජටාජිනවක්කලානි සණ්ඨපෙත්වා භික්ඛාභාජනං ආදාය සන්තින්ද්රියො සන්තමානසො ඉරියාපථසම්පන්නො යුගමත්තදස්සනො හුත්වා සබ්බාකාරසම්පන්නාය අත්තනො රූපසිරියා ලොකස්ස ලොචනානි ආකඩ්ඪෙන්තො නගරං පවිසිත්වා භික්ඛාය චරන්තො රඤ්ඤො නිවෙසනද්වාරං පාපුණි. රාජා මහාතලෙ චඞ්කමන්තො වාතපානන්තරෙන බොධිසත්තං දිස්වා ඉරියාපථස්මිඤ්ඤෙව පසීදිත්වා “සචෙ සන්තධම්මො නාම අත්ථි, ඉමස්ස තෙන අබ්භන්තරෙ භවිතබ්බ”න්ති චින්තෙත්වා “ගච්ඡ, තං තාපසං ආනෙහී”ති එකං අමච්චං ආණාපෙසි. සො ගන්ත්වා වන්දිත්වා භික්ඛාභාජනං ගහෙත්වා “රාජා, භන්තෙ, තං පක්කොසතී”ති ආහ. බොධිසත්තො “මහාපුඤ්ඤ, අම්හෙ රාජා න ජානාතී”ති ආහ. “තෙන හි, භන්තෙ, යාවාහං ආගච්ඡාමි, තාව ඉධෙව හොථා”ති ගන්ත්වා රඤ්ඤො ආරොචෙසි. රාජා “අම්හාකං කුලූපකතාපසො නත්ථි, ගච්ඡ, නං ආනෙහී”ති සයම්පි වාතපානෙන හත්ථං පසාරෙත්වා වන්දන්තො “ඉතො එථ, භන්තෙ”ති ආහ. බොධිසත්තො අමච්චස්ස හත්ථෙ භික්ඛාභාජනං දත්වා මහාතලං අභිරුහි.

අථ නං රාජා වන්දිත්වා රාජපල්ලඞ්කෙ නිසීදාපෙත්වා අත්තනො සම්පාදිතෙහි යාගුඛජ්ජකභත්තෙහි පරිවිසිත්වා කතභත්තකිච්චං පඤ්හං පුච්ඡි. පඤ්හබ්යාකරණෙන භිය්යොසොමත්තාය පසීදිත්වා වන්දිත්වා “භන්තෙ, තුම්හෙ කත්ථවාසිකා , කුතො ආගතත්ථා”ති පුච්ඡිත්වා “හිමවන්තවාසිකා මයං, මහාරාජ, හිමවන්තතො ආගතා”ති වුත්තෙ පුන “කිංකාරණා”ති පුච්ඡිත්වා “වස්සාරත්තකාලෙ, මහාරාජ, නිබද්ධවාසො නාම ලද්ධුං වට්ටතී”ති වුත්තෙ “තෙන හි, භන්තෙ, රාජුය්යානෙ වසථ, තුම්හෙ ච චතූහි පච්චයෙහි න කිලමිස්සථ, අහඤ්ච සග්ගසංවත්තනිකං පුඤ්ඤං පාපුණිස්සාමී”ති පටිඤ්ඤං ගහෙත්වා භුත්තපාතරාසො බොධිසත්තෙන සද්ධිං උය්යානං ගන්ත්වා පණ්ණසාලං කාරෙත්වා චඞ්කමං මාපෙත්වා සෙසානිපි රත්තිට්ඨානදිවාට්ඨානාදීනි සම්පාදෙත්වා පබ්බජිතපරික්ඛාරෙ පටියාදෙත්වා “සුඛෙන වසථ, භන්තෙ”ති උය්යානපාලං සම්පටිච්ඡාපෙසි. බොධිසත්තො තතො පට්ඨාය ද්වාදස සංවච්ඡරානි තත්ථෙව වසි.

අථෙකදිවසං රඤ්ඤො පච්චන්තො කුපිතො. සො තස්ස වූපසමනත්ථාය ගන්තුකාමො දෙවිං ආමන්තෙත්වා “භද්දෙ, තයා නගරෙ ඔහීයිතුං වට්ටතී”ති ආහ. “කිං නිස්සාය කථෙථ, දෙවා”ති. “සීලවන්තං තාපසං, භද්දෙ”ති. “දෙව, නාහං තස්මිං පමජ්ජිස්සාමි, අම්හාකං අය්යස්ස පටිජග්ගනං මම භාරො, තුම්හෙ නිරාසඞ්කා ගච්ඡථා”ති. රාජා නික්ඛමිත්වා ගතො, දෙවීපි බොධිසත්තං තථෙව සක්කච්චං උපට්ඨාති. බොධිසත්තො පන රඤ්ඤො ගතකාලෙ නිබද්ධවෙලායං ආගන්ත්වා අත්තනො රුචිතාය වෙලාය රාජනිවෙසනං ගන්ත්වා භත්තකිච්චං කරොති.

අථෙකදිවසං බොධිසත්තෙ අතිචිරායන්තෙ දෙවී සබ්බං ඛාදනීයභොජනීයං පටියාදෙත්වා න්හත්වා අලඞ්කරිත්වා නීචමඤ්චකං පඤ්ඤාපෙත්වා බොධිසත්තස්ස ආගමනං ඔලොකයමානා මට්ඨසාටකං සිථිලං කත්වා නිවාසෙත්වා නිපජ්ජි. බොධිසත්තොපි වෙලං සල්ලක්ඛෙත්වා භික්ඛාභාජනං ආදාය ආකාසෙනාගන්ත්වා මහාවාතපානද්වාරං පාපුණි. තස්ස වක්කලසද්දං සුත්වා සහසා උට්ඨහමානාය දෙවියා සරීරා මට්ඨසාටකො භස්සිත්ථ, බොධිසත්තො විසභාගාරම්මණං දිස්වා ඉන්ද්රියානි භින්දිත්වා සුභවසෙන ඔලොකෙසි. අථස්ස ඣානබලෙන සන්නිසින්නොපි කිලෙසො කරණ්ඩකෙ පක්ඛිත්තආසීවිසො විය ඵණං කත්වා උට්ඨහි, ඛීරරුක්ඛස්ස වාසියා ආකොටිතකාලො විය අහොසි. කිලෙසුප්පාදනෙන සහෙව ඣානඞ්ගානි පරිහායිංසු, ඉන්ද්රියානි අපරිපුණ්ණානි අහෙසුං, සයං පක්ඛච්ඡින්නකාකො විය අහොසි. සො පුබ්බෙ විය නිසීදිත්වා භත්තකිච්චං කාතුං නාසක්ඛි , නිසීදාපියමානොපි න නිසීදි. අථස්ස දෙවී සබ්බං ඛාදනීයභොජනීයං භික්ඛාභාජනෙයෙව පක්ඛිපි. යථා ච පුබ්බෙ භත්තකිච්චං කත්වා සීහපඤ්ජරෙන නික්ඛමිත්වා ආකාසෙනෙව ගච්ඡති, එවං තං දිවසං ගන්තුං නාසක්ඛි. භත්තං පන ගහෙත්වා මහානිස්සෙණියා ඔතරිත්වා උය්යානං අගමාසි. දෙවීපි අස්ස අත්තනි පටිබද්ධචිත්තතං අඤ්ඤාසි. සො උය්යානං ගන්ත්වා භත්තං අභුඤ්ජිත්වාව හෙට්ඨාමඤ්චකෙ නික්ඛිපිත්වා “දෙවියා එවරූපා හත්ථසොභා පාදසොභා, එවරූපං කටිපරියොසානං, එවරූපං ඌරුලක්ඛණ”න්තිආදීනි විප්පලපන්තො සත්තාහං නිපජ්ජි, භත්තං පූතිකං අහොසි නීලමක්ඛිකාපරිපුණ්ණං.