අථෙකො මිථිලවාසී පිඞ්ගුත්තරො නාම මාණවො තක්කසිලං ගන්ත්වා දිසාපාමොක්ඛාචරියස්ස සන්තිකෙ සිප්පං සික්ඛන්තො ඛිප්පමෙව සික්ඛි. සො අනුයොගං දත්වා “ගච්ඡාමහ”න්ති ආචරියං ආපුච්ඡි. තස්මිං පන කුලෙ “සචෙ වයප්පත්තා ධීතා හොති, ජෙට්ඨන්තෙවාසිකස්ස දාතබ්බා”ති වත්තංව, තස්මා තස්ස ආචරියස්ස වයප්පත්තා එකා ධීතා අත්ථි, සා අභිරූපා දෙවච්ඡරාපටිභාගා. අථ නං ආචරියො “ධීතරං තෙ, තාත, දස්සාමි, තං ආදාය ගමිස්සසී”ති ආහ. සො පන මාණවො දුබ්භගො කාළකණ්ණී, කුමාරිකා පන මහාපුඤ්ඤා. තස්ස තං දිස්වා චිත්තං න අල්ලීයති. සො තං අරොචෙන්තොපි “ආචරියස්ස වචනං න භින්දිස්සාමී”ති සම්පටිච්ඡි. ආචරියො ධීතරං තස්ස අදාසි. සො රත්තිභාගෙ අලඞ්කතසිරිසයනෙ නිපන්නො තාය ආගන්ත්වා සයනං අභිරුළ්හමත්තාය අට්ටීයමානො හරායමානො ජිගුච්ඡමානො පකම්පමානො ඔතරිත්වා භූමියං නිපජ්ජි. සාපි ඔතරිත්වා තස්ස සන්තිකං ගන්ත්වා නිපජ්ජි, සො උට්ඨාය සයනං අභිරුහි. සාපි පුන සයනං අභිරුහි, සො පුන සයනා ඔතරිත්වා භූමියං නිපජ්ජි. කාළකණ්ණී නාම සිරියා සද්ධිං න සමෙති. කුමාරිකා සයනෙයෙව නිපජ්ජි, සො භූමියං සයි.

එවං සත්තාහං වීතිනාමෙත්වා තං ආදාය ආචරියං වන්දිත්වා නික්ඛමි, අන්තරාමග්ගෙ ආලාපසල්ලාපමත්තම්පි නත්ථි. අනිච්ඡමානාව උභොපි මිථිලං සම්පත්තා. අථ පිඞ්ගුත්තරො නගරා අවිදූරෙ ඵලසම්පන්නං උදුම්බරරුක්ඛං දිස්වා ඛුදාය පීළිතො තං අභිරුහිත්වා ඵලානි ඛාදි. සාපි ඡාතජ්ඣත්තා රුක්ඛමූලං ගන්ත්වා “සාමි, මය්හම්පි ඵලානි පාතෙථා”ති ආහ. කිං තව හත්ථපාදා නත්ථි, සයං අභිරුහිත්වා ඛාදාති. සා අභිරුහිත්වා ඛාදි. සො තස්සා අභිරුළ්හභාවං ඤත්වා ඛිප්පං ඔතරිත්වා රුක්ඛං කණ්ටකෙහි පරික්ඛිපිත්වා “මුත්තොම්හි කාළකණ්ණියා”ති වත්වා පලායි. සාපි ඔතරිතුං අසක්කොන්තී තත්ථෙව නිසීදි. අථ රාජා උය්යානෙ කීළිත්වා හත්ථික්ඛන්ධෙ නිසින්නො සායන්හසමයෙ නගරං පවිසන්තො තං දිස්වා පටිබද්ධචිත්තො හුත්වා “සපරිග්ගහා, අපරිග්ගහා”ති පුච්ඡාපෙසි. සාපි “අත්ථි මෙ, සාමි, කුලදත්තිකො පති, සො පන මං ඉධ නිසීදාපෙත්වා ඡඩ්ඩෙත්වා පලාතො”ති ආහ. අමච්චො තං කාරණං රඤ්ඤො ආරොචෙසි. රාජා “අසාමිකභණ්ඩං නාම රඤ්ඤො පාපුණාතී”ති තං ඔතාරෙත්වා හත්ථික්ඛන්ධං ආරොපෙත්වා නිවෙසනං නෙත්වා අභිසිඤ්චිත්වා අග්ගමහෙසිට්ඨානෙ ඨපෙසි. සා තස්ස පියා අහොසි මනාපා. උදුම්බරරුක්ඛෙ ලද්ධත්තා “උදුම්බරදෙවී”ත්වෙවස්සා නාමං සඤ්ජානිංසු.

අථෙකදිවසං රඤ්ඤො උය්යානගමනත්ථාය ද්වාරගාමවාසිකෙහි මග්ගං පටිජග්ගාපෙසුං. පිඞ්ගුත්තරොපි භතිං කරොන්තො කච්ඡං බන්ධිත්වා කුද්දාලෙන මග්ගං තච්ඡි. මග්ගෙ අනිට්ඨිතෙයෙව රාජා උදුම්බරදෙවියා සද්ධිං රථෙ නිසීදිත්වා නික්ඛමි. උදුම්බරදෙවී කාළකණ්ණිං මග්ගං තච්ඡන්තං දිස්වා “එවරූපං සිරිං ධාරෙතුං නාසක්ඛි අයං කාළකණ්ණී”ති තං ඔලොකෙන්තී හසි. රාජා හසමානං දිස්වා කුජ්ඣිත්වා “කස්මා හසී”ති පුච්ඡි. දෙව, අයං මග්ගතච්ඡකො පුරිසො මය්හං පොරාණකසාමිකො, එස මං උදුම්බරරුක්ඛං ආරොපෙත්වා කණ්ටකෙහි පරික්ඛිපිත්වා ගතො, ඉමාහං ඔලොකෙත්වා “එවරූපං සිරිං ධාරෙතුං නාසක්ඛි කාළකණ්ණී අය”න්ති චින්තෙත්වා හසින්ති. රාජා “ත්වං මුසාවාදං කථෙසි, අඤ්ඤං කඤ්චි පුරිසං දිස්වා තයා හසිතං භවිස්සති, තං මාරෙස්සාමී”ති අසිං අග්ගහෙසි. සා භයප්පත්තා “දෙව, පණ්ඩිතෙ තාව පුච්ඡථා”ති ආහ. රාජා සෙනකං පුච්ඡි “සෙනක, ඉමිස්සා වචනං ත්වං සද්දහසී”ති. “න සද්දහාමි, දෙව, කො නාම එවරූපං ඉත්ථිරතනං පහාය ගමිස්සතී”ති. සා තස්ස කථං සුත්වා අතිරෙකතරං භීතා අහොසි. අථ රාජා “සෙනකො කිං ජානාති, පණ්ඩිතං පුච්ඡිස්සාමී”ති චින්තෙත්වා තං පුච්ඡන්තො ඉමං ගාථමාහ –

තත්ථ සීලවතීති ආචාරගුණසම්පන්නා.

තං සුත්වා පණ්ඩිතො ගාථමාහ –

තත්ථ න සමෙන්තීති සමුද්දස්ස ඔරිමතීරපාරිමතීරානි විය ච ගගනතලපථවිතලානි විය ච න සමාගච්ඡන්ති.

රාජා තස්ස වචනෙන තං කාරණං සුත්වා තස්සා න කුජ්ඣි, හදයමස්ස නිබ්බායි. සො තස්ස තුස්සිත්වා “සචෙ පණ්ඩිතො නාභවිස්ස, අජ්ජාහං බාලසෙනකස්ස කථාය එවරූපං ඉත්ථිරතනං හීනො අස්සං, තං නිස්සාය මයා එසා ලද්ධා”ති සතසහස්සෙන පූජං කාරෙසි. දෙවීපි රාජානං වන්දිත්වා “දෙව, පණ්ඩිතං නිස්සාය මයා ජීවිතං ලද්ධං, ඉමාහං කනිට්ඨභාතිකට්ඨානෙ ඨපෙතුං වරං යාචාමී”ති ආහ. “සාධු, දෙවි, ගණ්හාහි, දම්මි තෙ වර”න්ති. “දෙව, අජ්ජ පට්ඨාය මම කනිට්ඨං විනා කිඤ්චි මධුරරසං න ඛාදිස්සාමි, ඉතො පට්ඨාය වෙලාය වා අවෙලාය වා ද්වාරං විවරාපෙත්වා ඉමස්ස මධුරරසං පෙසෙතුං ලභනකවරං ගණ්හාමී”ති. “සාධු, භද්දෙ, ඉමඤ්ච වරං ගණ්හාහී”ති.