පුනෙකදිවසං රාජා පණ්ඩිතෙන සද්ධිං උය්යානං අගමාසි. තදා එකො කකණ්ටකො තොරණග්ගෙ වසති. සො රාජානං ආගච්ඡන්තං දිස්වා ඔතරිත්වා භූමියං නිපජ්ජි. රාජා තස්ස තං කිරියං ඔලොකෙත්වා “පණ්ඩිත, අයං කකණ්ටකො කිං කරොතී”ති පුච්ඡි. මහාසත්තො “මහාරාජ, තුම්හෙ සෙවතී”ති ආහ. “සචෙ එවං අම්හාකං සෙවති, එතස්ස මා නිප්ඵලො හොතු, භොගමස්ස දාපෙහී”ති. “දෙව, තස්ස භොගෙන කිච්චං නත්ථි, ඛාදනීයමත්තං අලමෙතස්සා”ති . “කිං පනෙස, ඛාදතී”ති? “මංසං දෙවා”ති. “කිත්තකං ලද්ධුං වට්ටතී”ති? “කාකණිකමත්තග්ඝනකං දෙවා”ති. රාජා එකං පුරිසං ආණාපෙසි “රාජදායො නාම කාකණිකමත්තං න වට්ටති, ඉමස්ස නිබද්ධං අඩ්ඪමාසග්ඝනකං මංසං ආහරිත්වා දෙහී”ති. සො “සාධූ”ති සම්පටිච්ඡිත්වා තතො පට්ඨාය තථා අකාසි. සො එකදිවසං උපොසථෙ මාඝාතෙ මංසං අලභිත්වා තමෙව අඩ්ඪමාසකං විජ්ඣිත්වා සුත්තෙන ආවුනිත්වා තස්ස ගීවායං පිළන්ධි. අථස්ස තං නිස්සාය මානො උප්පජ්ජි. තං දිවසමෙව රාජා පුන මහොසධෙන සද්ධිං උය්යානං අගමාසි. සො රාජානං ආගච්ඡන්තං දිස්වාපි ධනං නිස්සාය උප්පන්නමානවසෙන “වෙදෙහ, ත්වං නු ඛො මහද්ධනො, අහං නු ඛො”ති රඤ්ඤා සද්ධිං අත්තානං සමං කරොන්තො අනොතරිත්වා තොරණග්ගෙයෙව සීසං චාලෙන්තො නිපජ්ජි. රාජා තස්ස තං කිරියං ඔලොකෙත්වා “පණ්ඩිත, එස පුබ්බෙ විය අජ්ජ න ඔතරති, කිං නු ඛො කාරණ”න්ති පුච්ඡන්තො ඉමං ගාථමාහ –

තත්ථ උන්නමතීති යථා අජ්ජ අනොතරිත්වා තොරණග්ගෙයෙව සීසං චාලෙන්තො උන්නමති, එවං පුරෙ න උන්නමති. කෙන ථද්ධොති කෙන කාරණෙන ථද්ධභාවං ආපන්නොති.

පණ්ඩිතො තස්ස වචනං සුත්වා “මහාරාජ, උපොසථෙ මාඝාතෙ මංසං අලභන්තෙන රාජපුරිසෙන ගීවාය බද්ධං අඩ්ඪමාසකං නිස්සාය තස්ස මානෙන භවිතබ්බ”න්ති ඤත්වා ඉමං ගාථමාහ –

රාජා තස්ස වචනං සුත්වා තං පුරිසං පක්කොසාපෙත්වා පුච්ඡි. සො යථාභූතං රඤ්ඤො ආරොචෙසි. රාජා තං කථං සුත්වා “කඤ්චි අපුච්ඡිත්වාව සබ්බඤ්ඤුබුද්ධෙන විය පණ්ඩිතෙන කකණ්ටකස්ස අජ්ඣාසයො ඤාතො”ති අතිවිය පසීදිත්වා පණ්ඩිතස්ස චතූසු ද්වාරෙසු සුඞ්කං දාපෙසි. කකණ්ටකස්ස පන කුජ්ඣිත්වා වත්තං හාරෙතුං ආරභි. පණ්ඩිතො පන “මා හාරෙහි මහාරාජා”ති තං නිවාරෙසි.

අථෙකො මිථිලවාසී පිඞ්ගුත්තරො නාම මාණවො තක්කසිලං ගන්ත්වා දිසාපාමොක්ඛාචරියස්ස සන්තිකෙ සිප්පං සික්ඛන්තො ඛිප්පමෙව සික්ඛි. සො අනුයොගං දත්වා “ගච්ඡාමහ”න්ති ආචරියං ආපුච්ඡි. තස්මිං පන කුලෙ “සචෙ වයප්පත්තා ධීතා හොති, ජෙට්ඨන්තෙවාසිකස්ස දාතබ්බා”ති වත්තංව, තස්මා තස්ස ආචරියස්ස වයප්පත්තා එකා ධීතා අත්ථි, සා අභිරූපා දෙවච්ඡරාපටිභාගා. අථ නං ආචරියො “ධීතරං තෙ, තාත, දස්සාමි, තං ආදාය ගමිස්සසී”ති ආහ. සො පන මාණවො දුබ්භගො කාළකණ්ණී, කුමාරිකා පන මහාපුඤ්ඤා. තස්ස තං දිස්වා චිත්තං න අල්ලීයති. සො තං අරොචෙන්තොපි “ආචරියස්ස වචනං න භින්දිස්සාමී”ති සම්පටිච්ඡි. ආචරියො ධීතරං තස්ස අදාසි. සො රත්තිභාගෙ අලඞ්කතසිරිසයනෙ නිපන්නො තාය ආගන්ත්වා සයනං අභිරුළ්හමත්තාය අට්ටීයමානො හරායමානො ජිගුච්ඡමානො පකම්පමානො ඔතරිත්වා භූමියං නිපජ්ජි. සාපි ඔතරිත්වා තස්ස සන්තිකං ගන්ත්වා නිපජ්ජි, සො උට්ඨාය සයනං අභිරුහි. සාපි පුන සයනං අභිරුහි, සො පුන සයනා ඔතරිත්වා භූමියං නිපජ්ජි. කාළකණ්ණී නාම සිරියා සද්ධිං න සමෙති. කුමාරිකා සයනෙයෙව නිපජ්ජි, සො භූමියං සයි.

එවං සත්තාහං වීතිනාමෙත්වා තං ආදාය ආචරියං වන්දිත්වා නික්ඛමි, අන්තරාමග්ගෙ ආලාපසල්ලාපමත්තම්පි නත්ථි. අනිච්ඡමානාව උභොපි මිථිලං සම්පත්තා. අථ පිඞ්ගුත්තරො නගරා අවිදූරෙ ඵලසම්පන්නං උදුම්බරරුක්ඛං දිස්වා ඛුදාය පීළිතො තං අභිරුහිත්වා ඵලානි ඛාදි. සාපි ඡාතජ්ඣත්තා රුක්ඛමූලං ගන්ත්වා “සාමි, මය්හම්පි ඵලානි පාතෙථා”ති ආහ. කිං තව හත්ථපාදා නත්ථි, සයං අභිරුහිත්වා ඛාදාති. සා අභිරුහිත්වා ඛාදි. සො තස්සා අභිරුළ්හභාවං ඤත්වා ඛිප්පං ඔතරිත්වා රුක්ඛං කණ්ටකෙහි පරික්ඛිපිත්වා “මුත්තොම්හි කාළකණ්ණියා”ති වත්වා පලායි. සාපි ඔතරිතුං අසක්කොන්තී තත්ථෙව නිසීදි. අථ රාජා උය්යානෙ කීළිත්වා හත්ථික්ඛන්ධෙ නිසින්නො සායන්හසමයෙ නගරං පවිසන්තො තං දිස්වා පටිබද්ධචිත්තො හුත්වා “සපරිග්ගහා, අපරිග්ගහා”ති පුච්ඡාපෙසි. සාපි “අත්ථි මෙ, සාමි, කුලදත්තිකො පති, සො පන මං ඉධ නිසීදාපෙත්වා ඡඩ්ඩෙත්වා පලාතො”ති ආහ. අමච්චො තං කාරණං රඤ්ඤො ආරොචෙසි. රාජා “අසාමිකභණ්ඩං නාම රඤ්ඤො පාපුණාතී”ති තං ඔතාරෙත්වා හත්ථික්ඛන්ධං ආරොපෙත්වා නිවෙසනං නෙත්වා අභිසිඤ්චිත්වා අග්ගමහෙසිට්ඨානෙ ඨපෙසි. සා තස්ස පියා අහොසි මනාපා. උදුම්බරරුක්ඛෙ ලද්ධත්තා “උදුම්බරදෙවී”ත්වෙවස්සා නාමං සඤ්ජානිංසු.