අථෙකදිවසං කෙවට්ටො ආදාසෙ මුඛං ඔලොකෙන්තො නලාටෙ වණං දිස්වා “ඉදං ගහපතිපුත්තස්ස කම්මං, තෙනාහං එත්තකානං රාජූනං අන්තරෙ ලජ්ජාපිතො”ති චින්තෙත්වා සමුප්පන්නකොධො හුත්වා “කදා නු ඛ්වස්ස පිට්ඨිං පස්සිතුං සමත්ථො භවිස්සාමී”ති චින්තෙන්තො “අත්ථෙසො උපායො, අම්හාකං රඤ්ඤො ධීතා පඤ්චාලචන්දී නාම උත්තමරූපධරා දෙවච්ඡරාපටිභාගා, තං විදෙහරඤ්ඤො දස්සාමා”ති වත්වා “වෙදෙහං කාමෙන පලොභෙත්වා ගිලිතබළිසං විය මච්ඡං සද්ධිං මහොසධෙන ආනෙත්වා උභො තෙ මාරෙත්වා ජයපානං පිවිස්සාමා”ති සන්නිට්ඨානං කත්වා රාජානං උපසඞ්කමිත්වා ආහ – “දෙව, එකො මන්තො අත්ථී”ති. “ආචරිය, තව මන්තං නිස්සාය උදරබද්ධසාටකස්සපි අස්සාමිනො ජාතම්හා, ඉදානි කිං කරිස්සසි, තුණ්හී හොහී”ති. “මහාරාජ, ඉමිනා උපායෙන සදිසො අඤ්ඤො නත්ථී”ති. “තෙන හි භණාහී”ති. “මහාරාජ, අම්හෙහි ද්වීහියෙව එකතො භවිතුං වට්ටතී”ති. “එවං හොතූ”ති. අථ නං බ්රාහ්මණො උපරිපාසාදතලං ආරොපෙත්වා ආහ – “මහාරාජ, විදෙහරාජානං කිලෙසෙන පලොභෙත්වා ඉධානෙත්වා සද්ධිං ගහපතිපුත්තෙන මාරෙස්සාමා”ති. “සුන්දරො, ආචරිය, උපායො, කථං පන තං පලොභෙත්වා ආනෙස්සාමා”ති? “මහාරාජ, ධීතා වො පඤ්ඡාලචන්දී උත්තමරූපධරා, තස්සා රූපසම්පත්තිං චාතුරියවිලාසෙන කවීහි ගීතං බන්ධාපෙත්වා තානි කබ්බානි මිථිලායං ගායාපෙත්වා ‘එවරූපං ඉත්ථිරතනං අලභන්තස්ස විදෙහනරින්දස්ස කිං රජ්ජෙනා’ති තස්ස සවනසංසග්ගෙනෙව පටිබද්ධභාවං ඤත්වා අහං තත්ථ ගන්ත්වා දිවසං වවත්ථපෙස්සාමි. සො මයි දිවසං වවත්ථපෙත්වා ආගතෙ ගිලිතබළිසො විය මච්ඡො ගහපතිපුත්තං ගහෙත්වා ආගමිස්සති, අථ නෙ මාරෙස්සාමා”ති.

රාජා තස්ස වචනං සුත්වා තුස්සිත්වා “සුන්දරො උපායො, ආචරිය, එවං කරිස්සාමා”ති සම්පටිච්ඡි. තං පන මන්තං චූළනිබ්රහ්මදත්තස්ස සයනපාලිකා සාළිකා සුත්වා පච්චක්ඛමකාසි. රාජා නිපුණෙ කබ්බකාරෙ පක්කොසාපෙත්වා බහුං ධනං දත්වා ධීතරං තෙසං දස්සෙත්වා “තාතා, එතිස්සා රූපසම්පත්තිං නිස්සාය කබ්බං කරොථා”ති ආහ. තෙ අතිමනොහරානි ගීතානි බන්ධිත්වා රාජානං සාවයිංසු. රාජා තුස්සිත්වා බහුං ධනං තෙසං අදාසි. කවීනං සන්තිකා නටා සික්ඛිත්වා සමජ්ජමණ්ඩලෙ ගායිංසු. ඉති තානි විත්ථාරිතානි අහෙසුං. තෙසු මනුස්සානං අන්තරෙ විත්ථාරිතත්තං ගතෙසු රාජා ගායකෙ පක්කොසාපෙත්වා ආහ – “තාතා, තුම්හෙ මහාසකුණෙ ගහෙත්වා රත්තිභාගෙ රුක්ඛං අභිරුය්හ තත්ථ නිසින්නා ගායිත්වා පච්චූසකාලෙ තෙසං ගීවාසු කංසතාලෙ බන්ධිත්වා තෙ උප්පාතෙත්වා ඔතරථා”ති. සො කිර “පඤ්චාලරඤ්ඤො ධීතු සරීරවණ්ණං දෙවතාපි ගායන්තී”ති පාකටභාවකරණත්ථං තථා කාරෙසි. පුන රාජා කවී පක්කොසාපෙත්වා “තාතා, ඉදානි තුම්හෙ ‘එවරූපා කුමාරිකා ජම්බුදීපතලෙ අඤ්ඤස්ස රඤ්ඤො නානුච්ඡවිකා, මිථිලායං වෙදෙහරඤ්ඤො අනුච්ඡවිකා’ති රඤ්ඤො ච ඉස්සරියං ඉමාය ච රූපං වණ්ණෙත්වා ගීතානි බන්ධථා”ති ආහ. තෙ තථා කත්වා රඤ්ඤො ආරොචයිංසු.

රාජා තෙසං ධනං දත්වා පුන ගායකෙ පක්කොසාපෙත්වා “තාතා, මිථිලං ගන්ත්වා තත්ථ ඉමිනාව උපායෙන ගායථා”ති පෙසෙසි. තෙ තානි ගායන්තා අනුපුබ්බෙන මිථිලං ගන්ත්වා සමජ්ජමණ්ඩලෙ ගායිංසු. තානි සුත්වා මහාජනො උක්කුට්ඨිසහස්සානි පවත්තෙත්වා තෙසං බහුං ධනං අදාසි. තෙ රත්තිසමයෙ රුක්ඛෙසුපි ගායිත්වා පච්චූසකාලෙ සකුණානං ගීවාසු කංසතාලෙ බන්ධිත්වා ඔතරන්ති. ආකාසෙ කංසතාලසද්දං සුත්වා “පඤ්චාලරාජධීතු සරීරවණ්ණං දෙවතාපි ගායන්තී”ති සකලනගරෙ එකකොලාහලං අහොසි. රාජා සුත්වා ගායකෙ පක්කොසාපෙත්වා අන්තොනිවෙසනෙ සමජ්ජං කාරෙත්වා “එවරූපං කිර උත්තමරූපධරං ධීතරං චූළනිරාජා මය්හං දාතුකාමො”ති තුස්සිත්වා තෙසං බහුං ධනං අදාසි. තෙ ආගන්ත්වා බ්රහ්මදත්තස්ස ආරොචෙසුං. අථ නං කෙවට්ටො ආහ – “ඉදානි, මහාරාජ, දිවසං වවත්ථපනත්ථාය ගමිස්සාමී”ති. “සාධු, ආචරිය, කිං ලද්ධුං වට්ටතී”ති? “ථොකං පණ්ණාකාර”න්ති. “තෙන හි ගණ්හා”ති දාපෙසි. සො තං ආදාය මහන්තෙන පරිවාරෙන වෙදෙහරට්ඨං පාපුණි. තස්සාගමනං සුත්වා නගරෙ එකකොලාහලං ජාතං “චූළනිරාජා කිර වෙදෙහො ච මිත්තසන්ථවං කරිස්සන්ති, චූළනිරාජා අත්තනො ධීතරං අම්හාකං රඤ්ඤො දස්සති , කෙවට්ටො දිවසං වවත්ථපෙතුං එතී”ති. වෙදෙහරාජාපි සුණි, මහාසත්තොපි, සුත්වාන පනස්ස එතදහොසි “තස්සාගමනං මය්හං න රුච්චති, තථතො නං ජානිස්සාමී”ති. සො චූළනිසන්තිකෙ උපනික්ඛිත්තකපුරිසානං සාසනං පෙසෙසි “ඉමමත්ථං තථතො ජානිත්වා පෙසෙන්තූ”ති. අථ තෙ “මයමෙතං තථතො න ජානාම, රාජා ච කෙවට්ටො ච සයනගබ්භෙ නිසීදිත්වා මන්තෙන්ති, රඤ්ඤො පන සයනපාලිකා සාළිකා සකුණිකා එතමත්ථං ජානෙය්යා”ති පටිපෙසයිංසු.

තං සුත්වා මහාසත්තො චින්තෙසි “යථා පච්චාමිත්තානං ඔකාසො න හොති, එවං සුවිභත්තං කත්වා සුසජ්ජිතං නගරං අහං කෙවට්ටස්ස දට්ඨුං න දස්සාමී”ති. සො නගරද්වාරතො යාව රාජගෙහා, රාජගෙහතො ච යාව අත්තගෙහා, ගමනමග්ගං උභොසු පස්සෙසු කිලඤ්ජෙහි පරික්ඛිපාපෙත්වා මත්ථකෙපි කිලඤ්ජෙහි පටිච්ඡාදාපෙත්වා චිත්තකම්මං කාරාපෙත්වා භූමියං පුප්ඵානි විකිරිත්වා පුණ්ණඝටෙ ඨපාපෙත්වා කදලියො බන්ධාපෙත්වා ධජෙ පග්ගණ්හාපෙසි. කෙවට්ටො නගරං පවිසිත්වා සුවිභත්තං නගරං අපස්සන්තො “රඤ්ඤා මෙ මග්ගො අලඞ්කාරාපිතො”ති චින්තෙත්වා නගරස්ස අදස්සනත්ථං කතභාවං න ජානි. සො ගන්ත්වා රාජානං දිස්වා පණ්ණාකාරං පටිච්ඡාපෙත්වා පටිසන්ථාරං කත්වා එකමන්තං නිසීදිත්වා රඤ්ඤා කතසක්කාරසම්මානො ආගතකාරණං ආරොචෙන්තො ද්වෙ ගාථා අභාසි –