තතො පට්ඨාය පණ්ඩිතොව රඤ්ඤො අත්ථඤ්ච ධම්මඤ්ච අනුසාසති. සො චින්තෙසි “රඤ්ඤො සෙතඡත්තමත්තමෙව, රජ්ජං පන අහමෙව විචාරෙමි , මයා අප්පමත්තෙන භවිතුං වට්ටතී”ති. සො නගරෙ මහාපාකාරං නාම කාරෙසි, තථා අනුපාකාරඤ්ච ද්වාරට්ටාලකෙ අන්තරට්ටාලකෙ උදකපරිඛං කද්දමපරිඛං සුක්ඛපරිඛන්ති තිස්සො පරිඛායො කාරෙසි, අන්තොනගරෙ ජිණ්ණගෙහානි පටිසඞ්ඛරාපෙසි, මහාපොක්ඛරණියො කාරෙත්වා තාසු උදකනිධානං කාරෙසි, නගරෙ සබ්බකොට්ඨාගාරානි ධඤ්ඤස්ස පූරාපෙසි, හිමවන්තප්පදෙසතො කුලුපකතාපසෙහි කුද්රූසකුමුදබීජානි ආහරාපෙසි, උදකනිද්ධමනානි සොධාපෙත්වා තත්ථ රොපාපෙසි, බහිනගරෙපි ජිණ්ණසාලාපටිසඞ්ඛරණකම්මං කාරෙසි. කිං කාරණා? අනාගතභයපටිබාහනත්ථං. තතො තතො ආගතවාණිජකෙපි “සම්මා, තුම්හෙ කුතො ආගතත්ථා”ති පුච්ඡිත්වා “අසුකට්ඨානතො”ති වුත්තෙ “තුම්හාකං රඤ්ඤා කිං පිය”න්ති පුච්ඡිත්වා “අසුකං නාමා”ති වුත්තෙ තෙසං සම්මානං කාරෙත්වා උය්යොජෙත්වා අත්තනො එකසතෙ යොධෙ පක්කොසාපෙත්වා “සම්මා, මයා දින්නෙ පණ්ණාකාරෙ ගහෙත්වා එකසතරාජධානියො ගන්ත්වා ඉමෙ පණ්ණාකාරෙ අත්තනො පියකාමතාය තෙසං රාජූනං දත්වා තෙයෙව උපට්ඨහන්තා තෙසං කිරියං වා මන්තං වා ඤත්වා මය්හං සාසනං පෙසෙන්තා තත්ථෙව වසථ, අහං වො පුත්තදාරං පොසෙස්සාමී”ති වත්වා කෙසඤ්චි කුණ්ඩලෙ, කෙසඤ්චි පාදුකායො, කෙසඤ්චි ඛග්ගෙ, කෙසඤ්චි සුවණ්ණමාලායො අක්ඛරානි ඡින්දිත්වා “යදා මම කිච්චං අත්ථි, තදා පඤ්ඤායන්තූ”ති අධිට්ඨහිත්වා තෙසං හත්ථෙ දත්වා පෙසෙසි. තෙ තත්ථ තත්ථ ගන්ත්වා තෙසං තෙසං රාජූනං පණ්ණාකාරං දත්වා “කෙනත්ථෙනාගතා”ති වුත්තෙ “තුම්හෙව උපට්ඨාතුං ආගතම්හා”ති වත්වා “කුතො ආගතත්ථා”ති පුට්ඨා ආගතට්ඨානං අවත්වා අඤ්ඤානි ඨානානි ආචික්ඛිත්වා “තෙන හි සාධූ”ති සම්පටිච්ඡිතෙ උපට්ඨහන්තා තෙසං අබ්භන්තරිකා අහෙසුං.

තදා කපිලරට්ඨෙ සඞ්ඛබලකො නාම රාජා ආවුධානි සජ්ජාපෙසි, සෙනං සඞ්කඩ්ඪි. තස්ස සන්තිකෙ උපනික්ඛිත්තකපුරිසො පණ්ඩිතස්ස සාසනං පෙසෙසි “සාමි, මයං ඉධ පවත්තිං ‘ඉදං නාම කරිස්සතී’ති න ජානාම, ආවුධානි සජ්ජාපෙති, සෙනං සඞ්කඩ්ඪති, තුම්හෙ පුරිසවිසෙසෙ පෙසෙත්වා ඉදං පවත්තිං තථතො ජානාථා”ති. අථ මහාසත්තො සුවපොතකං ආමන්තෙත්වා “සම්ම, කපිලරට්ඨෙ සඞ්ඛබලකො නාම රාජා ආවුධානි සජ්ජාපෙසි, ත්වං තත්ථ ගන්ත්වා ‘ඉමං නාම කරොතී’ති තථතො ඤත්වා සකලජම්බුදීපං ආහිණ්ඩිත්වා මය්හං පවත්තිං ආහරාහී”ති වත්වා මධුලාජෙ ඛාදාපෙත්වා මධුපානීයං පායෙත්වා සතපාකසහස්සපාකෙහි තෙලෙහි පක්ඛන්තරං මක්ඛෙත්වා පාචීනසීහපඤ්ජරෙ ඨත්වා විස්සජ්ජෙසි. සොපි තත්ථ ගන්ත්වා තස්ස පුරිසස්ස සන්තිකා තස්ස රඤ්ඤො පවත්තිං තථතො ඤත්වා සකලජම්බුදීපං පරිග්ගණ්හන්තො කපිලරට්ඨෙ උත්තරපඤ්චාලනගරං පාපුණි. තදා තත්ථ චූළනිබ්රහ්මදත්තො නාම රාජා රජ්ජං කාරෙසි. තස්ස කෙවට්ටො නාම බ්රාහ්මණො අත්ථඤ්ච ධම්මඤ්ච අනුසාසති, පණ්ඩිතො බ්යත්තො. සො පච්චූසකාලෙ පබුජ්ඣිත්වා දීපාලොකෙන අලඞ්කතප්පටියත්තං සිරිගබ්භං ඔලොකෙන්තො අත්තනො මහන්තං යසං දිස්වා “අයං මම යසො, කස්ස සන්තකො”ති චින්තෙත්වා “න අඤ්ඤස්ස සන්තකො චූළනිබ්රහ්මදත්තස්ස , එවරූපං පන යසදායකං රාජානං සකලජම්බුදීපෙ අග්ගරාජානං කාතුං වට්ටති, අහඤ්ච අග්ගපුරොහිතො භවිස්සාමී”ති චින්තෙත්වා පාතොව න්හත්වා භුඤ්ජිත්වා අලඞ්කරිත්වා රඤ්ඤො සන්තිකං ගන්ත්වා “මහාරාජ, සුඛං සයථා”ති සුඛසෙය්යං පුච්ඡිත්වා “ආම, පණ්ඩිතා”ති වුත්තෙ රාජානං “දෙව, මන්තෙතබ්බං අත්ථී”ති ආහ. “වද, ආචරියා”ති. “දෙව, අන්තොනගරෙ රහො නාම න සක්කා ලද්ධුං, උය්යානං ගච්ඡාමා”ති. “සාධු, ආචරියා”ති රාජා තෙන සද්ධිං උය්යානං ගන්ත්වා බලකායං බහි ඨපෙත්වා ආරක්ඛං කාරෙත්වා බ්රාහ්මණෙන සද්ධිං උය්යානං පවිසිත්වා මඞ්ගලසිලාපට්ටෙ නිසීදි.

තදා සුවපොතකොපි තං කිරියං දිස්වා “භවිතබ්බමෙත්ථ කාරණෙන, අජ්ජ පණ්ඩිතස්ස ආචික්ඛිතබ්බයුත්තකං කිඤ්චි සුණිස්සාමී”ති උය්යානං පවිසිත්වා මඞ්ගලසාලරුක්ඛස්ස පත්තන්තරෙ නිලීයිත්වා නිසීදි. රාජා “කථෙථ, ආචරියා”ති ආහ. “මහාරාජ, තව කණ්ණෙ ඉතො කරොහි, චතුක්කණ්ණොව මන්තො භවිස්සති. සචෙ, මහාරාජ, මම වචනං කරෙය්යාසි, සකලජම්බුදීපෙ තං අග්ගරාජානං කරොමී”ති. සො මහාතණ්හතාය තස්ස වචනං සුත්වා සොමනස්සප්පත්තො හුත්වා “කථෙථ, ආචරිය, කරිස්සාමි තෙ වචන”න්ති ආහ. “දෙව, මයං සෙනං සඞ්කඩ්ඪිත්වා පඨමං ඛුද්දකනගරං රුම්භිත්වා ගණ්හිස්සාම, අහඤ්හි චූළද්වාරෙන නගරං පවිසිත්වා රාජානං වක්ඛාමි – මහාරාජ, තව යුද්ධෙන කිච්චං නත්ථි, කෙවලං අම්හාකං රඤ්ඤො සන්තකො හොහි, තව රජ්ජං තවෙව භවිස්සති, යුජ්ඣන්තො පන අම්හාකං බලවාහනස්ස මහන්තතාය එකන්තෙන පරාජිස්සසී”ති. “සචෙ මෙ වචනං කරිස්සති, සඞ්ගණ්හිස්සාම නං. නො චෙ, යුජ්ඣිත්වා ජීවිතක්ඛයං පාපෙත්වා ද්වෙ සෙනා ගහෙත්වා අඤ්ඤං නගරං ගණ්හිස්සාම, තතො අඤ්ඤන්ති එතෙනුපායෙන සකලජම්බුදීපෙ රජ්ජං ගහෙත්වා ‘ජයපානං පිවිස්සාමා’ති වත්වා එකසතරාජානො අම්හාකං නගරං ආනෙත්වා උය්යානෙ ආපානමණ්ඩපං කාරෙත්වා තත්ථ නිසින්නෙ විසමිස්සකං සුරං පායෙත්වා සබ්බෙපි තෙ රාජානො ජීවිතක්ඛයං පාපෙත්වා එකසතරාජධානීසු රජ්ජං අම්හාකං හත්ථගතං කරිස්සාම. එවං ත්වං සකලජම්බුදීපෙ අග්ගරාජා භවිස්සසී”ති. සොපි “සාධු, ආචරිය, එවං කරිස්සාමී”ති වදති. “මහාරාජ, චතුක්කණ්ණො මන්තො නාම, අයඤ්හි මන්තො න සක්කා අඤ්ඤෙන ජානිතුං, තස්මා පපඤ්චං අකත්වා සීඝං නික්ඛමථා”ති. රාජා තුස්සිත්වා “සාධූ”ති සම්පටිච්ඡි.