දාරකපබ්බවණ්ණනා
ජූජකොපි අච්චුතතාපසෙන කථිතමග්ගෙන ගච්ඡන්තො චතුරස්සපොක්ඛරණිං පත්වා චින්තෙසි “අජ්ජ අතිසායන්හො, ඉදානි මද්දී අරඤ්ඤතො ආගමිස්සති. මාතුගාමො හි නාම දානස්ස අන්තරායකරො හොති, ස්වෙ තස්සා අරඤ්ඤං ගතකාලෙ අස්සමං ගන්ත්වා වෙස්සන්තරං උපසඞ්කමිත්වා දාරකෙ යාචිත්වා තාය අනාගතාය තෙ ගහෙත්වා පක්කමිස්සාමී”ති. අථස්ස අවිදූරෙ එකං සානුපබ්බතං ආරුය්හ එකස්මිං ඵාසුකට්ඨානෙ නිපජ්ජි. තං පන රත්තිං පච්චූසකාලෙ මද්දී සුපිනං අද්දස. එවරූපො සුපිනො අහොසි – එකො පුරිසො කණ්හො ද්වෙ කාසායානි පරිදහිත්වා ද්වීසු කණ්ණෙසු රත්තමාලං පිළන්ධිත්වා ආවුධහත්ථො තජ්ජෙන්තො ආගන්ත්වා පණ්ණසාලං පවිසිත්වා මද්දිං ජටාසු ගහෙත්වා ආකඩ්ඪිත්වා භූමියං උත්තානකං පාතෙත්වා විරවන්තියා තස්සා ද්වෙ අක්ඛීනි උප්පාටෙත්වා බාහානි ඡින්දිත්වා උරං භින්දිත්වා පග්ඝරන්තලොහිතබින්දුං හදයමංසං ආදාය පක්කාමීති. සා පබුජ්ඣිත්වා භීතතසිතා “පාපකො සුපිනො මෙ දිට්ඨො, සුපිනපාඨකො පන වෙස්සන්තරෙන සදිසො නාම නත්ථි, පුච්ඡිස්සාමි න”න්ති චින්තෙත්වා පණ්ණසාලං ගන්ත්වා මහාසත්තස්ස පණ්ණසාලද්වාරං ආකොටෙසි. මහාසත්තො “කො එසො”ති ආහ. “අහං දෙව, මද්දී”ති. “භද්දෙ, අම්හාකං කතිකවත්තං භින්දිත්වා කස්මා අකාලෙ ආගතාසී”ති. “දෙව, නාහං කිලෙසවසෙන ආගච්ඡාමි, අපිච ඛො පන මෙ පාපකො සුපිනො දිට්ඨො”ති. “තෙන හි කථෙහි, මද්දී”ති. සා අත්තනා දිට්ඨනියාමෙනෙව කථෙසි.
මහාසත්තොපි සුපිනං පරිග්ගණ්හිත්වා “මය්හං දානපාරමී පූරිස්සති, ස්වෙ මං යාචකො ආගන්ත්වා පුත්තෙ යාචිස්සති, මද්දිං අස්සාසෙත්වා උය්යොජෙස්සාමී”ති චින්තෙත්වා “මද්දි, තව දුස්සයනදුබ්භොජනෙහි චිත්තං ආලුළිතං භවිස්සති, මා භායී”ති සංමොහෙත්වා අස්සාසෙත්වා උය්යොජෙසි. සා විභාතාය රත්තියා සබ්බං කත්තබ්බකිච්චං කත්වා ද්වෙ පුත්තෙ ආලිඞ්ගිත්වා සීසෙ චුම්බිත්වා “තාතා, අජ්ජ මෙ දුස්සුපිනො දිට්ඨො, අප්පමත්තා භවෙය්යාථා”ති ඔවදිත්වා “දෙව, තුම්හෙ ද්වීසු කුමාරෙසු අප්පමත්තා හොථා”ති මහාසත්තං පුත්තෙ පටිච්ඡාපෙත්වා පච්ඡිඛණිත්තිආදීනි ආදාය අස්සූනි පුඤ්ඡන්තී මූලඵලාඵලත්ථාය වනං පාවිසි. තදා ජූජකොපි “ඉදානි මද්දී අරඤ්ඤං ගතා භවිස්සතී”ති සානුපබ්බතා ඔරුය්හ එකපදිකමග්ගෙන අස්සමාභිමුඛො පායාසි. මහාසත්තොපි පණ්ණසාලතො නික්ඛමිත්වා පණ්ණසාලද්වාරෙ පාසාණඵලකෙ සුවණ්ණපටිමා විය නිසින්නො “ඉදානි යාචකො ආගමිස්සතී”ති පිපාසිතො විය සුරාසොණ්ඩො තස්සාගමනමග්ගං ඔලොකෙන්තොව නිසීදි. පුත්තාපිස්ස පාදමූලෙ කීළන්ති. සො මග්ගං ඔලොකෙන්තො බ්රාහ්මණං ආගච්ඡන්තං දිස්වා සත්ත මාසෙ නික්ඛිත්තං දානධුරං උක්ඛිපන්තො විය ‘එහි, ත්වං භො බ්රාහ්මණා”ති සොමනස්සජාතො ජාලිකුමාරං ආමන්තෙන්තො ඉමං ගාථමාහ –
“උට්ඨෙහි ජාලි පතිට්ඨ, පොරාණං විය දිස්සති;
බ්රාහ්මණං විය පස්සාමි, නන්දියො මාභිකීරරෙ”ති.
බ්රාහ්මණං විය පස්සාමි, නන්දියො මාභිකීරරෙ”ති.
තත්ථ පොරාණං විය දිස්සතීති පුබ්බෙ ජෙතුත්තරනගරෙ නානාදිසාහි යාචකානං ආගමනං විය අජ්ජ යාචකානං ආගමනං දිස්සති. නන්දියො මාභිකීරරෙති එතස්ස බ්රාහ්මණස්ස දිට්ඨකාලතො පට්ඨාය මං සොමනස්සානි අභිකීරන්ති, ඝම්මාභිතත්තස්ස පුරිසස්ස සීසෙ සීතූදකඝටසහස්සෙහි අභිසෙචනකාලො විය ජාතොති.
තං සුත්වා කුමාරො ආහ –
“අහම්පි තාත පස්සාමි, යො සො බ්රහ්මාව දිස්සති;
අද්ධිකො විය ආයාති, අතිථී නො භවිස්සතී”ති.
අද්ධිකො විය ආයාති, අතිථී නො භවිස්සතී”ති.
වත්වා ච පන කුමාරො මහාසත්තස්ස අපචිතිං කරොන්තො උට්ඨායාසනා බ්රාහ්මණං පච්චුග්ගන්ත්වා පරික්ඛාරග්ගහණං ආපුච්ඡි. බ්රාහ්මණො තං ඔලොකෙන්තො “අයං වෙස්සන්තරස්ස පුත්තො ජාලිකුමාරො නාම භවිස්සති, ආදිතො පට්ඨායෙව ඵරුසවචනං කථෙස්සාමී”ති චින්තෙත්වා “අපෙහි අපෙහී”ති අච්ඡරං පහරි. කුමාරො අපගන්ත්වා “අයං බ්රාහ්මණො අතිඵරුසො, කිං නු ඛො”ති තස්ස සරීරං ඔලොකෙන්තො අට්ඨාරස පුරිසදොසෙ පස්සි. බ්රාහ්මණොපි බොධිසත්තං උපසඞ්කමිත්වා පටිසන්ථාරං කරොන්තො ආහ –