නගරකණ්ඩවණ්ණනා
තං සුත්වා මහාසත්තො පිතරා සද්ධිං සල්ලපන්තො ඉමං ගාථමාහ –
“ධම්මෙන රජ්ජං කාරෙන්තං, රට්ඨා පබ්බාජයිත්ථ මං;
ත්වඤ්ච ජානපදා චෙව, නෙගමා ච සමාගතා”ති.
ත්වඤ්ච ජානපදා චෙව, නෙගමා ච සමාගතා”ති.
තතො රාජා පුත්තං අත්තනො දොසං ඛමාපෙන්තො ආහ –
“දුක්කටඤ්ච හි නො පුත්ත, භූනහච්චං කතං මයා;
යොහං සිවීනං වචනා, පබ්බාජෙසිමදූසක”න්ති.
යොහං සිවීනං වචනා, පබ්බාජෙසිමදූසක”න්ති.
ඉමං ගාථං වත්වා අත්තනො දුක්ඛහරණත්ථං පුත්තං යාචන්තො ඉතරං ගාථමාහ –
“යෙන කෙනචි වණ්ණෙන, පිතු දුක්ඛං උදබ්බහෙ;
මාතු භගිනියා චාපි, අපි පාණෙහි අත්තනො”ති.
මාතු භගිනියා චාපි, අපි පාණෙහි අත්තනො”ති.
තත්ථ උදබ්බහෙති හරෙය්ය. අපි පාණෙහීති තාත පුත්තෙන නාම ජීවිතං පරිච්චජිත්වාපි මාතාපිතූනං සොකදුක්ඛං හරිතබ්බං, තස්මා මම දොසං හදයෙ අකත්වා මම වචනං කරොහි, ඉමං ඉසිලිඞ්ගං හාරෙත්වා රාජවෙසං ගණ්හ තාතාති ඉමිනා කිර නං අධිප්පායෙනෙවමාහ.
බොධිසත්තො රජ්ජං කාරෙතුකාමොපි “එත්තකෙ පන අකථිතෙ ගරුකං නාම න හොතී”ති කථෙසි. මහාසත්තො “සාධූ”ති සම්පටිච්ඡි. අථස්ස අධිවාසනං විදිත්වා සහජාතා සට්ඨිසහස්සා අමච්චා “නහානකාලො මහාරාජ, රජොජල්ලං පවාහයා”ති වදිංසු. අථ නෙ මහාසත්තො “ථොකං අධිවාසෙථා”ති වත්වා පණ්ණසාලං පවිසිත්වා ඉසිභණ්ඩං ඔමුඤ්චිත්වා පටිසාමෙත්වා සඞ්ඛවණ්ණසාටකං නිවාසෙත්වා පණ්ණසාලතො නික්ඛමිත්වා “ඉදං මයා නව මාසෙ අඩ්ඪමාසඤ්ච වසන්තෙන සමණධම්මස්ස කතට්ඨානං, පාරමීකූටං ගණ්හන්තෙන මයා දානං දත්වා මහාපථවියා කම්පාපිතට්ඨාන”න්ති පණ්ණසාලං තික්ඛත්තුං පදක්ඛිණං කත්වා පඤ්චපතිට්ඨිතෙන වන්දිත්වා අට්ඨාසි. අථස්ස කප්පකාදයො කෙසමස්සුකම්මාදීනි කරිංසු. තමෙනං සබ්බාභරණභූසිතං දෙවරාජානමිව විරොචමානං රජ්ජෙ අභිසිඤ්චිංසු. තෙන වුත්තං –
“තතො වෙස්සන්තරො රාජා, රජොජල්ලං පවාහයි;
රජොජල්ලං පවාහෙත්වා, සඞ්ඛවණ්ණං අධාරයී”ති.
රජොජල්ලං පවාහෙත්වා, සඞ්ඛවණ්ණං අධාරයී”ති.
තත්ථ පවාහයීති හාරෙසි, හාරෙත්වා ච පන රාජවෙසං ගණ්හීති අත්ථො.
අථස්ස යසො මහා අහොසි. ඔලොකිතඔලොකිතට්ඨානං කම්පති, මුඛමඞ්ගලිකා මුඛමඞ්ගලානි ඝොසයිංසු, සබ්බතූරියානි පග්ගණ්හිංසු, මහාසමුද්දකුච්ඡියං මෙඝගජ්ජිතඝොසො විය තූරියඝොසො අහොසි. හත්ථිරතනං අලඞ්කරිත්වා උපානයිංසු. සො ඛග්ගරතනං බන්ධිත්වා හත්ථිරතනං අභිරුහි. තාවදෙව නං සහජාතා සට්ඨිසහස්සා අමච්චා සබ්බාලඞ්කාරප්පටිමණ්ඩිතා පරිවාරයිංසු, සබ්බකඤ්ඤායො මද්දිදෙවිම්පි නහාපෙත්වා අලඞ්කරිත්වා අභිසිඤ්චිංසු. සීසෙ ච පනස්සා අභිසෙකඋදකං අභිසිඤ්චමානා “වෙස්සන්තරො තං පාලෙතූ”තිආදීනි මඞ්ගලානි වදිංසු. තමත්ථං පකාසෙන්තො සත්ථා ආහ –
“සීසං න්හාතො සුචිවත්ථො, සබ්බාභරණභූසිතො;
පච්චයං නාගමාරුය්හ, ඛග්ගං බන්ධි පරන්තපං.
පච්චයං නාගමාරුය්හ, ඛග්ගං බන්ධි පරන්තපං.
“තතො සට්ඨිසහස්සානි, යොධිනො චාරුදස්සනා;
සහජාතා පකිරිංසු, නන්දයන්තා රථෙසභං.
සහජාතා පකිරිංසු, නන්දයන්තා රථෙසභං.
“තතො මද්දිම්පි න්හාපෙසුං, සිවිකඤ්ඤා සමාගතා;
වෙස්සන්තරො තං පාලෙතු, ජාලී කණ්හාජිනා චුභො;
අථොපි තං මහාරාජා, සඤ්ජයො අභිරක්ඛතූ”ති.
වෙස්සන්තරො තං පාලෙතු, ජාලී කණ්හාජිනා චුභො;
අථොපි තං මහාරාජා, සඤ්ජයො අභිරක්ඛතූ”ති.
තත්ථ පච්චයං නාගමාරුය්හාති තං අත්තනො ජාතදිවසෙ උප්පන්නං හත්ථිනාගං. පරන්තපන්ති අමිත්තතාපනං. පකිරිංසූති පරිවාරයිංසු. නන්දයන්තාති තොසෙන්තා. සිවිකඤ්ඤාති සිවිරඤ්ඤො පජාපතියො සන්නිපතිත්වා ගන්ධොදකෙන න්හාපෙසුං. ජාලී කණ්හාජිනා චුභොති ඉමෙ තෙ පුත්තාපි මාතරං රක්ඛන්තූති.