සක්කපබ්බවණ්ණනා
එවං තෙසු අඤ්ඤමඤ්ඤං සම්මොදනීයං කථං කථෙන්තෙසු සක්කො චින්තෙසි “අයං වෙස්සන්තරො රාජා හිය්යො ජූජකස්ස පථවිං උන්නාදෙත්වා දාරකෙ අදාසි, ඉදානි තං කොචි හීනපුරිසො උපසඞ්කමිත්වා සබ්බලක්ඛණසම්පන්නං මද්දිං යාචිත්වා රාජානං එකකං කත්වා මද්දිං ගහෙත්වා ගච්ඡෙය්ය, තතො එස අනාථො නිප්පච්චයො භවෙය්ය. අහං බ්රාහ්මණවණ්ණෙන නං උපසඞ්කමිත්වා මද්දිං යාචිත්වා පාරමිකූටං ගාහාපෙත්වා කස්සචි අවිස්සජ්ජියං කත්වා පුන නං තස්සෙව දත්වා ආගමිස්සාමී”ති. සො සූරියුග්ගමනවෙලාය තස්ස සන්තිකං අගමාසි. තමත්ථං පකාසෙන්තො සත්ථා ආහ –
“තතො රත්යා විවසානෙ, සූරියස්සුග්ගමනං පති;
සක්කො බ්රාහ්මණවණ්ණෙන, පාතො තෙසං අදිස්සථා”ති.
සක්කො බ්රාහ්මණවණ්ණෙන, පාතො තෙසං අදිස්සථා”ති.
තත්ථ පාතො තෙසං අදිස්සථාති පාතොව නෙසං ද්වින්නම්පි ජනානං පඤ්ඤායමානරූපො පුරතො අට්ඨාසි, ඨත්වා ච පන පටිසන්ථාරං කරොන්තො ආහ –
“කච්චි නු භොතො කුසලං, කච්චි භොතො අනාමයං;
කච්චි උඤ්ඡෙන යාපෙථ, කච්චි මූලඵලා බහූ.
කච්චි උඤ්ඡෙන යාපෙථ, කච්චි මූලඵලා බහූ.
“කච්චි ඩංසා මකසා ච, අප්පමෙව සරීසපා;
වනෙ වාළමිගාකිණ්ණෙ, කච්චි හිංසා න විජ්ජතී”ති.
වනෙ වාළමිගාකිණ්ණෙ, කච්චි හිංසා න විජ්ජතී”ති.
මහාසත්තො ආහ –
“කුසලඤ්චෙව නො බ්රහ්මෙ, අථො බ්රහ්මෙ අනාමයං;
අථො උඤ්ඡෙන යාපෙම, අථො මූලඵලා බහූ.
අථො උඤ්ඡෙන යාපෙම, අථො මූලඵලා බහූ.
“අථො ඩංසා මකසා ච, අප්පමෙව සරීසපා;
වනෙ වාළමිගාකිණ්ණෙ, හිංසා මය්හං න විජ්ජති.
වනෙ වාළමිගාකිණ්ණෙ, හිංසා මය්හං න විජ්ජති.
“සත්ත නො මාසෙ වසතං, අරඤ්ඤෙ ජීවසොකිනං;
ඉදං දුතියං පස්සාම, බ්රාහ්මණං දෙවවණ්ණිනං;
ආදාය වෙළුවං දණ්ඩං, ධාරෙන්තං අජිනක්ඛිපං.
ඉදං දුතියං පස්සාම, බ්රාහ්මණං දෙවවණ්ණිනං;
ආදාය වෙළුවං දණ්ඩං, ධාරෙන්තං අජිනක්ඛිපං.
“ස්වාගතං තෙ මහාබ්රහ්මෙ, අථො තෙ අදුරාගතං;
අන්තො පවිස භද්දන්තෙ, පාදෙ පක්ඛාලයස්සු තෙ.
අන්තො පවිස භද්දන්තෙ, පාදෙ පක්ඛාලයස්සු තෙ.
“තින්දුකානි පියාලානි, මධුකෙ කාසුමාරියො;
ඵලානි ඛුද්දකප්පානි, භුඤ්ජ බ්රහ්මෙ වරං වරං.
ඵලානි ඛුද්දකප්පානි, භුඤ්ජ බ්රහ්මෙ වරං වරං.
“ඉදම්පි පානීයං සීතං, ආභතං ගිරිගබ්භරා;
තතො පිව මහාබ්රහ්මෙ, සචෙ ත්වං අභිකඞ්ඛසී”ති.
තතො පිව මහාබ්රහ්මෙ, සචෙ ත්වං අභිකඞ්ඛසී”ති.
එවං තෙන සද්ධිං පටිසන්ථාරං කත්වා මහාසත්තො –
“අථ ත්වං කෙන වණ්ණෙන, කෙන වා පන හෙතුනා;
අනුප්පත්තො බ්රහාරඤ්ඤං, තං මෙ අක්ඛාහි පුච්ඡිතො”ති. –
අනුප්පත්තො බ්රහාරඤ්ඤං, තං මෙ අක්ඛාහි පුච්ඡිතො”ති. –
ආගමනකාරණං පුච්ඡි. අථ නං සක්කො “මහාරාජ, අහං මහල්ලකො, ඉධාගච්ඡන්තො තව භරියං මද්දිං යාචිතුං ආගතො, තං මෙ දෙහී”ති වත්වා ඉමං ගාථමාහ –
“යථා වාරිවහො පූරො, සබ්බකාලං න ඛීයති;
එවං තං යාචිතාගච්ඡිං, භරියං මෙ දෙහි යාචිතො”ති.
එවං තං යාචිතාගච්ඡිං, භරියං මෙ දෙහි යාචිතො”ති.
එවං වුත්තෙ මහාසත්තො “හිය්යො මෙ බ්රාහ්මණස්ස දාරකා දින්නා, අරඤ්ඤෙ එකකො හුත්වා කථං තෙ මද්දිං දස්සාමී”ති අවත්වා පසාරිතහත්ථෙ සහස්සත්ථවිකං ඨපෙන්තො විය අසජ්ජිත්වා අබජ්ඣිත්වා අනොලීනමානසො හුත්වා ගිරිං උන්නාදෙන්තො ඉමං ගාථමාහ –
“දදාමි න විකම්පාමි, යං මං යාචසි බ්රාහ්මණ;
සන්තං නප්පටිගුය්හාමි, දානෙ මෙ රමතී මනො”ති.
සන්තං නප්පටිගුය්හාමි, දානෙ මෙ රමතී මනො”ති.
තත්ථ සන්තං නප්පටිගුය්හාමීති සංවිජ්ජමානං න ගුය්හාමි.
එවඤ්ච පන වත්වා සීඝමෙව කමණ්ඩලුනා උදකං ආහරිත්වා උදකං හත්ථෙ පාතෙත්වා පියභරියං බ්රාහ්මණස්ස අදාසි. තඞ්ඛණෙයෙව හෙට්ඨා වුත්තප්පකාරානි සබ්බානි අච්ඡරියානි පාතුරහෙසුං. තමත්ථං පකාසෙන්තො සත්ථා ආහ –
“මද්දිං හත්ථෙ ගහෙත්වාන, උදකස්ස කමණ්ඩලුං;
බ්රාහ්මණස්ස අදා දානං, සිවීනං රට්ඨවඩ්ඪනො.
බ්රාහ්මණස්ස අදා දානං, සිවීනං රට්ඨවඩ්ඪනො.
“තදාසි යං භිංසනකං, තදාසි ලොමහංසනං;
මද්දිං පරිච්චජන්තස්ස, මෙදනී සම්පකම්පථ.
මද්දිං පරිච්චජන්තස්ස, මෙදනී සම්පකම්පථ.
“නෙවස්ස මද්දී භාකුටි, න සන්ධීයති න රොදති;
පෙක්ඛතෙවස්ස තුණ්හී සා, එසො ජානාති යං වර”න්ති.
පෙක්ඛතෙවස්ස තුණ්හී සා, එසො ජානාති යං වර”න්ති.
තත්ථ අදා දානන්ති “අම්භො බ්රාහ්මණ, මද්දිතො මෙ සතගුණෙන සහස්සගුණෙන සතසහස්සගුණෙන සබ්බඤ්ඤුතඤ්ඤාණමෙව පියතරං, ඉදං මෙ දානං සබ්බඤ්ඤුතඤ්ඤාණප්පටිවෙධස්ස පච්චයො හොතූ”ති වත්වා දානං අදාසි වුත්තම්පි චෙතං –
“ජාලිං කණ්හාජිනං ධීතං, මද්දිං දෙවිං පතිබ්බතං;
චජමානො න චින්තෙසිං, බොධියායෙව කාරණා.
චජමානො න චින්තෙසිං, බොධියායෙව කාරණා.
“න මෙ දෙස්සා උභො පුත්තා, මද්දී දෙවී න දෙස්සියා;
සබ්බඤ්ඤුතං පියං මය්හං, තස්මා පියෙ අදාසහ”න්ති. (චරියා· 1.118-119);
සබ්බඤ්ඤුතං පියං මය්හං, තස්මා පියෙ අදාසහ”න්ති. (චරියා· 1.118-119);
තත්ථ සම්පකම්පථාති පථවී උදකපරියන්තං කත්වා කම්පිත්ථ. නෙවස්ස මද්දී භාකුටීති භික්ඛවෙ, තස්මිං ඛණෙ මද්දී “මං මහල්ලකස්ස බ්රාහ්මණස්ස රාජා දෙතී”ති කොධවසෙන භාකුටිපි නාහොසි. න සන්ධීයති න රොදතීති නෙව මඞ්කු අහොසි, න අක්ඛීනි පූරෙත්වා රොදති, අථ ඛො තුණ්හී සා හුත්වා “මාදිසං ඉත්ථිරතනං දදමානො න නික්කාරණා දස්සති, එසො යං වරං, තං ජානාතී”ති ඵුල්ලපදුමවණ්ණං අස්ස මුඛං පෙක්ඛතෙව, ඔලොකයමානාව ඨිතාති අත්ථො.