සචෙ හි ත්යාහං ධනහෙතු ගාහිතොති ඉදං සත්ථා ජෙතවනෙ විහරන්තො එකං උක්කණ්ඨිතභික්ඛුං ආරබ්භ කථෙසි. තඤ්හි භික්ඛුං සත්ථා “සච්චං කිර ත්වං උක්කණ්ඨිතොසී”ති පුච්ඡිත්වා “සච්චං, භන්තෙ”ති වුත්තෙ “භික්ඛු අයං නන්දීරාගො තාදිසං කිං නාම නාලොලෙස්සති, න හි සිනෙරුඋබ්බාහනකවාතො සාමන්තෙ පුරාණපණ්ණස්ස ලජ්ජති, පුබ්බෙ සත්ත වස්සසතානි අන්තොකිලෙසසමුදාචාරං වාරෙත්වා විහරන්තෙ විසුද්ධසත්තෙපෙස ආලොලෙසියෙවා”ති වත්වා අතීතං ආහරි.

අතීතෙ බාරාණසියං බ්රහ්මදත්තෙ රජ්ජං කාරෙන්තෙ බොධිසත්තො පච්චන්තපදෙසෙ මොරසකුණියා කුච්ඡිම්හි පටිසන්ධිං අග්ගහෙසි. ගබ්භෙ පරිපාකගතෙ මාතා ගොචරභූමියං අණ්ඩං පාතෙත්වා පක්කාමි. අණ්ඩඤ්ච නාම මාතු අරොගභාවෙ සති අඤ්ඤස්මිං දීඝජාතිකාදිපරිපන්ථෙ ච අවිජ්ජමානෙ න නස්සති. තස්මා තං අණ්ඩං කණිකාරමකුලං විය සුවණ්ණවණ්ණං හුත්වා පරිණතකාලෙ අත්තනො ධම්මතාය භිජ්ජි, සුවණ්ණවණ්ණො මොරච්ඡාපො නික්ඛමි. තස්ස ද්වෙ අක්ඛීනි ජිඤ්ජුකාඵලසදිසානි, තුණ්ඩං පවාළවණ්ණං, තිස්සො රත්තරාජියො ගීවං පරික්ඛිපිත්වා පිට්ඨිමජ්ඣෙන අගමංසු. සො වයප්පත්තො භණ්ඩසකටමත්තසරීරො අභිරූපො අහොසි. තං සබ්බෙ නීලමොරා සන්නිපතිත්වා රාජානං කත්වා පරිවාරයිංසු.

සො එකදිවසං උදකසොණ්ඩියං පානීයං පිවන්තො අත්තනො රූපසම්පත්තිං දිස්වා චින්තෙසි “අහං සබ්බමොරෙහි අතිරෙකරූපසොභො, සචාහං ඉමෙහි සද්ධිං මනුස්සපථෙ වසිස්සාමි, පරිපන්ථො මෙ උප්පජ්ජිස්සති, හිමවන්තං ගන්ත්වා එකකොව ඵාසුකට්ඨානෙ වසිස්සාමී”ති. සො රත්තිභාගෙ මොරෙසු පටිසල්ලීනෙසු කඤ්චි අජානාපෙත්වා උප්පතිත්වා හිමවන්තං පවිසිත්වා තිස්සො පබ්බතරාජියො අතික්කම්ම චතුත්ථාය පබ්බතරාජියා එකස්මිං අරඤ්ඤෙ පදුමසඤ්ඡන්නො ජාතස්සරො අත්ථි, තස්ස අවිදූරෙ එකං පබ්බතං නිස්සාය ඨිතො මහානිග්රොධරුක්ඛො අත්ථි, තස්ස සාඛාය නිලීයි. තස්ස පන පබ්බතස්ස වෙමජ්ඣෙ මනාපා ගුහා අත්ථි. සො තත්ථ වසිතුකාමො හුත්වා තස්සා පමුඛෙ පබ්බතතලෙ නිලීයි. තං පන ඨානං නෙව හෙට්ඨාභාගෙන අභිරුහිතුං, න උපරිභාගෙන ඔතරිතුං සක්කා, බිළාලදීඝජාතිකමනුස්සභයෙහි විමුත්තං. සො “ඉදං මෙ ඵාසුකට්ඨාන”න්ති තං දිවසං තත්ථෙව වසිත්වා පුනදිවසෙ පබ්බතගුහාතො උට්ඨාය පබ්බතමත්ථකෙ පුරත්ථාභිමුඛො නිසින්නො උදෙන්තං සූරියමණ්ඩලං දිස්වා අත්තනො දිවාරක්ඛාවරණත්ථාය “උදෙතයං චක්ඛුමා එකරාජා”ති පරිත්තං කත්වා ගොචරභූමියං ඔතරිත්වා ගොචරං ගහෙත්වා සායං ආගන්ත්වා පබ්බතමත්ථකෙ පච්ඡාභිමුඛො නිසින්නො අත්ථඞ්ගතං සූරියමණ්ඩලං දිස්වා අත්තනො රත්තිරක්ඛාවරණත්ථාය “අපෙතයං චක්ඛුමා එකරාජා”ති පරිත්තං කත්වා එතෙනුපායෙන වසති.

අථ නං එකදිවසං එකො ලුද්දපුත්තො අරඤ්ඤෙ විචරන්තො පබ්බතමත්ථකෙ නිසින්නං මොරං දිස්වා අත්තනො නිවෙසනං ආගන්ත්වා මරණාසන්නකාලෙ පුත්තං ආහ – “තාත, චතුත්ථාය පබ්බතරාජියා අරඤ්ඤෙ සුවණ්ණවණ්ණො මොරො අත්ථි, සචෙ රාජා පුච්ඡති, ආචික්ඛෙය්යාසී”ති. අථෙකස්මිං දිවසෙ බාරාණසිරඤ්ඤො ඛෙමා නාම අග්ගමහෙසී පච්චූසකාලෙ සුපිනං පස්සි. එවරූපො සුපිනො අහොසි – “සුවණ්ණවණ්ණො මොරො ධම්මං දෙසෙති, සා සාධුකාරං දත්වා ධම්මං සුණාති, මොරො ධම්මං දෙසෙත්වා උට්ඨාය පක්කාමි”. සා “මොරරාජා ගච්ඡති, ගණ්හථ න”න්ති වදන්තීයෙව පබුජ්ඣි, පබුජ්ඣිත්වා ච පන සුපිනභාවං ඤත්වා “සුපිනොති වුත්තෙ රාජා න ආදරං කරිස්සති, ‘දොහළො මෙ’ති වුත්තෙ කරිස්සතී”ති චින්තෙත්වා දොහළිනී විය හුත්වා නිපජ්ජි. අථ නං රාජා උපසඞ්කමිත්වා පුච්ඡි “භද්දෙ, කිං තෙ අඵාසුක”න්ති. “දොහළො මෙ උප්පන්නො”ති. “කිං ඉච්ඡසි භද්දෙ”ති? “සුවණ්ණවණ්ණස්ස මොරස්ස ධම්මං සොතුං දෙවා”ති. “භද්දෙ, කුතො එවරූපං මොරං ලච්ඡාමී”ති? “දෙව, සචෙ න ලභාමි, ජීවිතං මෙ නත්ථී”ති. “භද්දෙ, මා චින්තයි, සචෙ කත්ථචි අත්ථි, ලභිස්සසී”ති රාජා නං අස්සාසෙත්වා ගන්ත්වා රාජාසනෙ නිසින්නො අමච්චෙ පුච්ඡි “අම්භො, දෙවී සුවණ්ණවණ්ණස්ස මොරස්ස ධම්මං සොතුකාමා, මොරා නාම සුවණ්ණවණ්ණා හොන්තී”ති? “බ්රාහ්මණා ජානිස්සන්ති දෙවා”ති.

රාජා බ්රාහ්මණෙ පක්කොසාපෙත්වා පුච්ඡි. බ්රාහ්මණා එවමාහංසු “මහාරාජ ජලජෙසු මච්ඡකච්ඡපකක්කටකා, ථලජෙසු මිගා හංසා මොරා තිත්තිරා එතෙ තිරච්ඡානගතා ච මනුස්සා ච සුවණ්ණවණ්ණා හොන්තීති අම්හාකං ලක්ඛණමන්තෙසු ආගත”න්ති. රාජා අත්තනො විජිතෙ ලුද්දපුත්තෙ සන්නිපාතෙත්වා “සුවණ්ණවණ්ණො මොරො වො දිට්ඨපුබ්බො”ති පුච්ඡි. සෙසා “න දිට්ඨපුබ්බො”ති ආහංසු. යස්ස පන පිතරා ආචික්ඛිතං, සො ආහ – “මයාපි න දිට්ඨපුබ්බො, පිතා පන මෙ ‘අසුකට්ඨානෙ නාම සුවණ්ණවණ්ණො මොරො අත්ථී’ති කථෙසී”ති. අථ නං රාජා “සම්ම, මය්හඤ්ච දෙවියා ච ජීවිතං දින්නං භවිස්සති, ගන්ත්වා තං බන්ධිත්වා ආනෙහී”ති බහුං ධනං දත්වා උය්යොජෙසි. සො පුත්තදාරස්ස ධනං දත්වා තත්ථ ගන්ත්වා මහාසත්තං දිස්වා පාසෙ ඔඩ්ඩෙත්වා “අජ්ජ බජ්ඣිස්සති, අජ්ජ බජ්ඣිස්සතී”ති අබජ්ඣිත්වාව මතො, දෙවීපි පත්ථනං අලභන්තී මතා. රාජා “තං මොරං නිස්සාය පියභරියා මෙ මතා”ති කුජ්ඣිත්වා කොධවසිකො හුත්වා “හිමවන්තෙ චතුත්ථාය පබ්බතරාජියා සුවණ්ණවණ්ණො මොරො චරති, තස්ස මංසං ඛාදිත්වා අජරා අමරා හොන්තී”ති සුවණ්ණපට්ටෙ ලිඛාපෙත්වා තං පට්ටං සාරමඤ්ජූසායං ඨපෙත්වා කාලමකාසි.