මිත්තො මිත්තස්සාති ඉදං සත්ථා ජෙතවනෙ විහරන්තො කිලෙසනිග්ගහං ආරබ්භ කථෙසි. එකස්මිඤ්හි සමයෙ සාවත්ථිවාසිනො පඤ්චසතා ගිහිසහායකා තථාගතස්ස ධම්මදෙසනං සුත්වා පබ්බජිත්වා උපසම්පන්නා අන්තොකොටිසන්ථාරෙ වසන්තා අඩ්ඪරත්තසමයෙ කාමවිතක්කං විතක්කෙසුං. සබ්බං හෙට්ඨා වුත්තනයෙනෙව වෙදිතබ්බං. භගවතො ආණත්තියා පනායස්මතා ආනන්දෙන භික්ඛුසඞ්ඝෙ සන්නිපාතිතෙ සත්ථා පඤ්ඤත්තාසනෙ නිසීදිත්වා අනොදිස්සකං කත්වා “කාමවිතක්කං විතක්කයිත්ථා”ති අවත්වා සබ්බසඞ්ගාහිකවසෙනෙව “භික්ඛවෙ, කිලෙසො ඛුද්දකො නාම නත්ථි, භික්ඛුනා නාම උප්පන්නුප්පන්නා කිලෙසා නිග්ගහෙතබ්බා, පොරාණකපණ්ඩිතා අනුප්පන්නෙපි බුද්ධෙ කිලෙසෙ නිග්ගහෙත්වා පච්චෙකබොධිඤාණං පත්තා”ති වත්වා අතීතං ආහරි.

අතීතෙ බාරාණසියං බ්රහ්මදත්තෙ රජ්ජං කාරෙන්තෙ කාසිරට්ඨෙ එකස්මිං ගාමකෙ ද්වෙ සහායකා පානීයතුම්බානි ආදාය ඛෙත්තං ගන්ත්වා එකමන්තං ඨපෙත්වා ඛෙත්තං කොට්ටෙත්වා පිපාසිතකාලෙ ආගන්ත්වා පානීයං පිවන්ති. තෙසු එකො පානීයත්ථාය ආගන්ත්වා අත්තනො පානීයං රක්ඛන්තො ඉතරස්ස තුම්බතො පිවිත්වා සායං අරඤ්ඤා නික්ඛමිත්වා න්හායිත්වා ඨිතො “අත්ථි නු ඛො මෙ කායද්වාරාදීහි අජ්ජ කිඤ්චි පාපං කත”න්ති උපධාරෙන්තො ථෙනෙත්වා පානීයස්ස පිවිතභාවං දිස්වා සංවෙගප්පත්තො හුත්වා “අයං තණ්හා වඩ්ඪමානා මං අපායෙසු ඛිපිස්සති, ඉමං කිලෙසං නිග්ගණ්හිස්සාමී”ති පානීයස්ස ථෙනෙත්වා පිවිතභාවං ආරම්මණං කත්වා විපස්සනං වඩ්ඪෙත්වා පච්චෙකබොධිඤාණං නිබ්බත්තෙත්වා පටිලද්ධගුණං ආවජ්ජෙන්තො අට්ඨාසි. අථ නං ඉතරො න්හායිත්වා උට්ඨිතො “එහි, සම්ම, ඝරං ගච්ඡාමා”ති ආහ. “ගච්ඡ ත්වං, මම ඝරෙන කිච්චං නත්ථි, පච්චෙකබුද්ධා නාම මය”න්ති. “පච්චෙකබුද්ධා නාම තුම්හාදිසා න හොන්තී”ති. “අථ කීදිසා පච්චෙකබුද්ධා හොන්තී”ති? “ද්වඞ්ගුලකෙසා කාසායවත්ථවසනා උත්තරහිමවන්තෙ නන්දමූලකපබ්භාරෙ වසන්තී”ති. සො සීසං පරාමසි, තං ඛණඤ්ඤෙවස්ස ගිහිලිඞ්ගං අන්තරධායි, සුරත්තදුපට්ටං නිවත්ථමෙව, විජ්ජුලතාසදිසං කායබන්ධනං බද්ධමෙව, අලත්තකපාටලවණ්ණං උත්තරාසඞ්ගචීවරං එකංසං කතමෙව, මෙඝවණ්ණං පංසුකූලචීවරං දක්ඛිණඅංසකූටෙ ඨපිතමෙව, භමරවණ්ණො මත්තිකාපත්තො වාමඅංසකූටෙ ලග්ගිතොව අහොසි. සො ආකාසෙ ඨත්වා ධම්මං දෙසෙත්වා උප්පතිත්වා නන්දමූලකපබ්භාරෙයෙව ඔතරි.

අපරොපි කාසිගාමෙයෙව කුටුම්බිකො ආපණෙ නිසින්නො එකං පුරිසං අත්තනො භරියං ආදාය ගච්ඡන්තං දිස්වා තං උත්තමරූපධරං ඉත්ථිං ඉන්ද්රියානි භින්දිත්වා ඔලොකෙත්වා පුන චින්තෙසි “අයං ලොභො වඩ්ඪමානො මං අපායෙසු ඛිපිස්සතී”ති සංවිග්ගමානසො විපස්සනං වඩ්ඪෙත්වා පච්චෙකබොධිඤාණං නිබ්බත්තෙත්වා ආකාසෙ ඨිතො ධම්මං දෙසෙත්වා නන්දමූලකපබ්භාරමෙව ගතො.

අපරෙපි කාසිගාමවාසිනොයෙව ද්වෙ පිතාපුත්තා එකතො මග්ගං පටිපජ්ජිංසු. අටවීමුඛෙ පන චොරා උට්ඨිතා හොන්ති. තෙ පිතාපුත්තෙ ලභිත්වා පුත්තං ගහෙත්වා “ධනං ආහරිත්වා තව පුත්තං ගණ්හා”ති පිතරං විස්සජ්ජෙන්ති, ද්වෙ භාතරො ලභිත්වා කනිට්ඨං ගහෙත්වා ජෙට්ඨං විස්සජ්ජෙන්ති, ආචරියන්තෙවාසිකෙ ලභිත්වා ආචරියං ගහෙත්වා අන්තෙවාසිකං විස්සජ්ජෙන්ති, අන්තෙවාසිකො සිප්පලොභෙන ධනං ආහරිත්වා ආචරියං ගණ්හිත්වා ගච්ඡති. අථ තෙ පිතාපුත්තාපි තත්ථ චොරානං උට්ඨිතභාවං ඤත්වා “ත්වං මං ‘පිතා’ති මා වද, අහම්පි තං ‘පුත්තො’ති න වක්ඛාමී”ති කතිකං කත්වා චොරෙහි ගහිතකාලෙ “තුම්හෙ අඤ්ඤමඤ්ඤං කිං හොථා”ති පුට්ඨා “න කිඤ්චි හොමා”ති සම්පජානමුසාවාදං කරිංසු. තෙසු අටවිතො නික්ඛමිත්වා සායං න්හායිත්වා ඨිතෙසු පුත්තො අත්තනො සීලං සොධෙන්තො තං මුසාවාදං දිස්වා “ඉදං පාපං වඩ්ඪමානං මං අපායෙසු ඛිපිස්සති, ඉමං කිලෙසං නිග්ගණ්හිස්සාමී”ති විපස්සනං වඩ්ඪෙත්වා පච්චෙකබොධිඤාණං නිබ්බත්තෙත්වා ආකාසෙ ඨිතො පිතු ධම්මං දෙසෙත්වා නන්දමූලකපබ්භාරමෙව ගතො.