7. මහාසුපිනජාතකවණ්ණනා (77)
ලාබූනි සීදන්තීති ඉදං සත්ථා ජෙතවනෙ විහරන්තො සොළස මහාසුපිනෙ ආරබ්භ කථෙසි. එකදිවසං කිර කොසලමහාරාජා රත්තිං නිද්දූපගතො පච්ඡිමයාමෙ සොළස මහාසුපිනෙ දිස්වා භීතතසිතො පබුජ්ඣිත්වා “ඉමෙසං සුපිනානං දිට්ඨත්තා කිං නු ඛො මෙ භවිස්සතී”ති මරණභයතජ්ජිතො සයනපිට්ඨෙ නිසින්නකොව රත්තිං වීතිනාමෙසි.
අථ නං පභාතාය රත්තියා බ්රාහ්මණපුරොහිතා උපසඞ්කමිත්වා “සුඛං සයිත්ථ, මහාරාජා”ති පුච්ඡිංසු. “කුතො මෙ ආචරියා සුඛං, අජ්ජාහං පච්චූසසමයෙ සොළස මහාසුපිනෙ පස්සිං, සොම්හි තෙසං දිට්ඨකාලතො පට්ඨාය භයප්පත්තො”ති. “වදෙථ, මහාරාජ, සුත්වා ජානිස්සාමා”ති වුත්තං බ්රාහ්මණානං දිට්ඨසුපිනෙ කථෙත්වා “කිං නු ඛො මෙ ඉමෙසං දිට්ඨකාරණා භවිස්සතී”ති පුච්ඡි. බ්රාහ්මණා හත්ථෙ විධුනිංසු. “කස්මා හත්ථෙ විධුනථා”ති ච වුත්තෙ “කක්ඛළා, මහාරාජ, සුපිනා”ති. “කා තෙසං නිප්ඵත්ති භවිස්සතී”ති? “රජ්ජන්තරායො ජීවිතන්තරායො භොගන්තරායොති ඉමෙසං තිණ්ණං අන්තරායානං අඤ්ඤතරො”ති. “සප්පටිකම්මා, අප්පටිකම්මා”ති? “කාමං එතෙ සුපිනා අතිඵරුසත්තා අප්පටිකම්මා, මයං පන තෙ සප්පටිකම්මෙ කරිස්සාම, එතෙ පටික්කමාපෙතුං අසක්කොන්තානං අම්හාකං සික්ඛිතභාවො නාම කිං කරිස්සතී”ති. “කිං පන කත්වා පටික්කමාපෙස්සථා”ති? “සබ්බචතුක්කෙන යඤ්ඤං යජිස්සාම, මහාරාජා”ති. රාජා භීතතසිතො “තෙන හි ආචරියා මම ජීවිතං තුම්හාකං හත්ථෙ හොතු, ඛිප්පං මෙ සොත්ථිං කරොථා”ති ආහ. බ්රාහ්මණා “බහුං ධනං ලභිස්සාම, බහුං ඛජ්ජභොජ්ජං ආහරාපෙස්සාමා”ති හට්ඨතුට්ඨා “මා චින්තයිත්ථ, මහාරාජා”ති රාජානං සමස්සාසෙත්වා රාජනිවෙසනා නික්ඛමිත්වා බහිනගරෙ යඤ්ඤාවාටං කත්වා බහූ චතුප්පදගණෙ ථූණූපනීතෙ කත්වා පක්ඛිගණෙ සමාහරිත්වා “ඉදඤ්චිදඤ්ච ලද්ධුං වට්ටතී”ති පුනප්පුනං සඤ්චරන්ති.
අථ ඛො මල්ලිකා දෙවී තං කාරණං ඤත්වා රාජානං උපසඞ්කමිත්වා පුච්ඡි “කිං නු ඛො, මහාරාජ, බ්රාහ්මණා පුනප්පුනං සඤ්චරන්තී”ති? “සුඛිතා, ත්වං භද්දෙ, අම්හාකං කණ්ණමූලෙ ආසීවිසං චරන්තං න ජානාසී”ති. “කිං එතං, මහාරාජා”ති? මයා එවරූපා දුස්සුපිනා දිට්ඨා, බ්රාහ්මණා “තිණ්ණං අන්තරායානං අඤ්ඤතරො පඤ්ඤායතී”ති වත්වා “‘තෙසං පටිඝාතාය යඤ්ඤං යජිස්සාමා’ති වත්වා පුනප්පුනං සඤ්චරන්තී”ති. “කිං පන තෙ, මහාරාජ, සදෙවකෙ ලොකෙ අග්ගබ්රාහ්මණො සුපිනපටිකම්මං පුච්ඡිතො”ති? “කතරො පනෙස, භද්දෙ, සදෙවකෙ ලොකෙ අග්ගබ්රාහ්මණො”ති. “සදෙවකෙ ලොකෙ අග්ගපුග්ගලං සබ්බඤ්ඤුං විසුද්ධං නික්කිලෙසං මහාබ්රාහ්මණං න ජානාසි. සො හි භගවා සුපිනන්තරං ජානෙය්ය, ගච්ඡ ත්වං පුච්ඡ තං, මහාරාජා”ති. “සාධු, දෙවී”ති රාජා විහාරං ගන්ත්වා සත්ථාරං වන්දිත්වා නිසීදි.
සත්ථා මධුරස්සරං නිච්ඡාරෙත්වා “කිං නු ඛො, මහාරාජ, අතිප්පගොව ආගතොසී”ති ආහ. අහං, භන්තෙ, පච්චූසසමයෙ සොළස මහාසුපිනෙ දිස්වා භීතො බ්රාහ්මණානං ආරොචෙසිං. බ්රාහ්මණා “කක්ඛළා, මහාරාජ , සුපිනා, එතෙසං පටිඝාතත්ථාය සබ්බචතුක්කෙන යඤ්ඤං යජිස්සාමා”ති යඤ්ඤං සජ්ජෙන්ති, බහූ පාණා මරණභයතජ්ජිතා, තුම්හෙ ච සදෙවකෙ ලොකෙ අග්ගපුග්ගලා, අතීතානාගතපච්චුප්පන්නං උපාදාය නත්ථි සො ඤෙය්යධම්මො, යො වො ඤාණමුඛෙ ආපාථං නාගච්ඡති. “එතෙසං මෙ සුපිනානං නිප්ඵත්තිං කථෙථ භගවා”ති. “එවමෙතං, මහාරාජ, සදෙවකෙ ලොකෙ මං ඨපෙත්වා අඤ්ඤො එතෙසං සුපිනානං අන්තරං වා නිප්ඵත්තිං වා ජානිතුං සමත්ථො නාම නත්ථි, අහං තෙ කථෙස්සාමි, අපිච ඛො ත්වං දිට්ඨදිට්ඨනියාමෙනෙව සුපිනෙ කථෙහී”ති. “සාධු, භන්තෙ”ති රාජා දිට්ඨනියාමෙනෙව කථෙන්තො –
“උසභා රුක්ඛා ගාවියො ගවා ච,
අස්සො කංසො සිඞ්ගාලී ච කුම්භො;
පොක්ඛරණී ච අපාකචන්දනං.
අස්සො කංසො සිඞ්ගාලී ච කුම්භො;
පොක්ඛරණී ච අපාකචන්දනං.
“ලාබූනි සීදන්ති සිලා ප්ලවන්ති, මණ්ඩූකියො කණ්හසප්පෙ ගිලන්ති;
කාකං සුවණ්ණා පරිවාරයන්ති, තසා වකා එළකානං භයා හී”ති. –
කාකං සුවණ්ණා පරිවාරයන්ති, තසා වකා එළකානං භයා හී”ති. –
ඉමං මාතිකං නික්ඛිපිත්වා කථෙසි.
(1) අහං, භන්තෙ, එකං තාව සුපිනං එවං අද්දසං – චත්තාරො අඤ්ජනවණ්ණා කාළඋසභා “යුජ්ඣිස්සාමා”ති චතූහි දිසාහි රාජඞ්ගණං ආගන්ත්වා “උසභයුද්ධං පස්සිස්සාමා”ති මහාජනෙ සන්නිපතිතෙ යුජ්ඣනාකාරං දස්සෙත්වා නදිත්වා ගජ්ජිත්වා අයුජ්ඣිත්වාව පටික්කන්තා. ඉමං පඨමං සුපිනං අද්දසං, ඉමස්ස කො විපාකොති? “මහාරාජ, ඉමස්ස විපාකො නෙව තව, න මම කාලෙ භවිස්සති, අනාගතෙ පන අධම්මිකානං කපණරාජූනං අධම්මිකානඤ්ච මනුස්සානං කාලෙ ලොකෙ විපරිවත්තමානෙ කුසලෙ ඔස්සන්නෙ, අකුසලෙ උස්සන්නෙ, ලොකස්ස පරිහායනකාලෙ දෙවො න සම්මා වස්සිස්සති, මෙඝපාදා පච්ඡිජ්ජිස්සන්ති, සස්සානි මිලායිස්සන්ති, දුබ්භික්ඛං භවිස්සති, වස්සිතුකාමා විය චතූහි දිසාහි මෙඝා උට්ඨහිත්වා ඉත්ථිකාහි ආතපෙ පත්ථටානං වීහිආදීනං තෙමනභයෙන අන්තොපවෙසිතකාලෙ පුරිසෙසු කුද්දාලපිටකහත්ථෙසු ආළිබන්ධනත්ථාය නික්ඛන්තෙසු වස්සනාකාරං දස්සෙත්වා ගජ්ජිත්වා විජ්ජුලතා නිච්ඡාරෙත්වා තෙ උසභා විය අයුජ්ඣිත්වා අවස්සිත්වාව පලායිස්සන්ති. අයමෙතස්ස විපාකො. තුය්හං පන තප්පච්චයා කොචි අන්තරායො නත්ථි, අනාගතං ආරබ්භ දිට්ඨො සුපිනො එස, බ්රාහ්මණා පන අත්තනො ජීවිතවුත්තිං නිස්සාය කථයිංසූ”ති එවං සත්ථා සුපිනස්ස නිප්ඵත්තිං කථෙත්වා ආහ “දුතියං කථෙහි, මහාරාජා”ති.