න වෙ අනත්ථකුසලෙනාති ඉදං සත්ථා ජෙතවනෙ විහරන්තො වාරුණිදූසකං ආරබ්භ කථෙසි. අනාථපිණ්ඩිකස්ස කිර සහායො එකො වාරුණිවාණිජො තිඛිණං වාරුණිං යොජෙත්වා හිරඤ්ඤසුවණ්ණාදීනි ගහෙත්වා වික්කිණන්තො මහාජනෙ සන්නිපතිතෙ “තාත, ත්වං මූලං ගහෙත්වා වාරුණිං දෙහී”ති අන්තෙවාසිකං ආණාපෙත්වා සයං න්හායිතුං අගමාසි. අන්තෙවාසිකො මහාජනස්ස වාරුණිං දෙන්තො මනුස්සෙ අන්තරන්තරා ලොණසක්ඛරා ආහරාපෙත්වා ඛාදන්තෙ දිස්වා “අයං සුරා අලොණිකා භවිස්සති, ලොණමෙත්ථ පක්ඛිපිස්සාමී”ති සුරාචාටියං නාළිමත්තං ලොණං පක්ඛිපිත්වා තෙසං සුරං අදාසි. තෙ මුඛං පූරෙත්වා පූරෙත්වා ඡඩ්ඩෙත්වා “කිං තෙ කත”න්ති පුච්ඡිංසු. “තුම්හෙ සුරං පිවිත්වා ලොණං ආහරාපෙන්තෙ දිස්වා ලොණෙන යොජෙසි”න්ති. “එවරූපං නාම මනාපං වාරුණිං නාසෙසි බාලා”ති තං ගරහිත්වා උට්ඨායුට්ඨාය පක්කන්තා. වාරුණිවාණිජො ආගන්ත්වා එකම්පි අදිස්වා “වාරුණිපායකා කහං ගතා”ති පුච්ඡි, සො තමත්ථං ආරොචෙසි. අථ නං ආචරියො “බාල, එවරූපා නාම තෙ සුරා නාසිතා”ති ගරහිත්වා ඉමං කාරණං අනාථපිණ්ඩිකස්ස ආරොචෙසි. අනාථපිණ්ඩිකො “අත්ථිදානි මෙ ඉදං කථාපාභත”න්ති ජෙතවනං ගන්ත්වා සත්ථාරං වන්දිත්වා එතමත්ථං ආරොචෙසි. සත්ථා “න එස, ගහපති, ඉදානෙව වාරුණිදූසකො, පුබ්බෙපි වාරුණිදූසකොයෙවා”ති වත්වා තෙන යාචිතො අතීතං ආහරි.

අතීතෙ බාරාණසියං බ්රහ්මදත්තෙ රජ්ජං කාරෙන්තෙ බොධිසත්තො බාරාණසියං සෙට්ඨි අහොසි. තං උපනිස්සාය එකො වාරුණිවාණිජො ජීවති. සො තිඛිණං සුරං යොජෙත්වා “ඉමං වික්කිණාහී”ති අන්තෙවාසිකං වත්වා න්හායිතුං ගතො. අන්තෙවාසිකො තස්මිං ගතමත්තෙයෙව සුරාය ලොණං පක්ඛිපිත්වා ඉමිනාව නයෙන සුරං විනාසෙසි. අථස්ස ආචරියො ආගන්ත්වා තං කාරණං ඤත්වා සෙට්ඨිස්ස ආරොචෙසි. සෙට්ඨි “අනත්ථකුසලා නාම බාලා ‘අත්ථං කරිස්සාමා’ති අනත්ථමෙව කරොන්තී”ති වත්වා ඉමං ගාථමාහ –

තත්ථ කොණ්ඩඤ්ඤො වාරුණිං යථාති යථා අයං කොණ්ඩඤ්ඤනාමකො අන්තෙවාසිකො “අත්ථං කරිස්සාමී”ති ලොණං පක්ඛිපිත්වා වාරුණිං හාපෙසි පරිහාපෙසි විනාසෙසි, එවං සබ්බොපි අනත්ථකුසලො අත්ථං හාපෙතීති බොධිසත්තො ඉමාය ගාථාය ධම්මං දෙසෙසි.

සත්ථාපි “න එස ගහපති ඉදානෙව වාරුණිදූසකො, පුබ්බෙපි වාරුණිදූසකොයෙවා”ති වත්වා අනුසන්ධිං ඝටෙත්වා ජාතකං සමොධානෙසි – “තදා වාරුණිදූසකො ඉදානිපි වාරුණිදූසකොව අහොසි, බාරාණසිසෙට්ඨි පන අහමෙව අහොසි”න්ති.

අනුපායෙන යො අත්ථන්ති ඉදං සත්ථා ජෙතවනෙ විහරන්තො දුබ්බචභික්ඛුං ආරබ්භ කථෙසි. තඤ්හි භික්ඛුං සත්ථා “න ත්වං භික්ඛු ඉදානෙව දුබ්බචො, පුබ්බෙපි දුබ්බචොයෙව, තෙනෙව ච කාරණෙන පණ්ඩිතානං වචනං අකත්වා තිණ්හෙන අසිනා ද්විධා කත්වා ඡින්නො හුත්වා මග්ගෙ නිපතිත්ථ, තඤ්ච එකකං නිස්සාය පුරිසසහස්සං ජීවිතක්ඛයං පත්ත”න්ති වත්වා අතීතං ආහරි.

අතීතෙ බාරාණසියං බ්රහ්මදත්තෙ රජ්ජං කාරෙන්තෙ එකස්මිං ගාමකෙ අඤ්ඤතරො බ්රාහ්මණො වෙදබ්බං නාම මන්තං ජානාති. සො කිර මන්තො අනග්ඝො මහාරහො, නක්ඛත්තයොගෙ ලද්ධෙ තං මන්තං පරිවත්තෙත්වා ආකාසෙ උල්ලොකිතෙ ආකාසතො සත්තරතනවස්සං වස්සති. තදා බොධිසත්තො තස්ස බ්රාහ්මණස්ස සන්තිකෙ සිප්පං උග්ගණ්හාති. අථෙකදිවසං බ්රාහ්මණො බොධිසත්තං ආදාය කෙනචිදෙව කරණීයෙන අත්තනො ගාමා නික්ඛමිත්වා චෙතරට්ඨං අගමාසි, අන්තරාමග්ගෙ ච එකස්මිං අරඤ්ඤට්ඨානෙ පඤ්චසතා පෙසනකචොරා නාම පන්ථඝාතං කරොන්ති. තෙ බොධිසත්තඤ්ච වෙදබ්බබ්රාහ්මණඤ්ච ගණ්හිංසු. කස්මා පනෙතෙ “පෙසනකචොරා”ති වුච්චන්ති? තෙ කිර ද්වෙ ජනෙ ගහෙත්වා එකං ධනාහරණත්ථාය පෙසෙන්ති, තස්මා “පෙසනකචොරා”ත්වෙව වුච්චන්ති. තෙපි ච පිතාපුත්තෙ ගහෙත්වා පිතරං “ත්වං අම්හාකං ධනං ආහරිත්වා පුත්තං ගහෙත්වා යාහී”ති වදන්ති. එතෙනුපායෙන මාතුධීතරො ගහෙත්වා මාතරං විස්සජ්ජෙන්ති, ජෙට්ඨකනිට්ඨෙ ගහෙත්වා ජෙට්ඨභාතිකං විස්සජ්ජෙන්ති, ආචරියන්තෙවාසිකෙ ගහෙත්වා අන්තෙවාසිකං විස්සජ්ජෙන්ති. තෙ තස්මිං කාලෙ වෙදබ්බබ්රාහ්මණං ගහෙත්වා බොධිසත්තං විස්සජ්ජෙසුං.