අනුපායෙන යො අත්ථන්ති ඉදං සත්ථා ජෙතවනෙ විහරන්තො දුබ්බචභික්ඛුං ආරබ්භ කථෙසි. තඤ්හි භික්ඛුං සත්ථා “න ත්වං භික්ඛු ඉදානෙව දුබ්බචො, පුබ්බෙපි දුබ්බචොයෙව, තෙනෙව ච කාරණෙන පණ්ඩිතානං වචනං අකත්වා තිණ්හෙන අසිනා ද්විධා කත්වා ඡින්නො හුත්වා මග්ගෙ නිපතිත්ථ, තඤ්ච එකකං නිස්සාය පුරිසසහස්සං ජීවිතක්ඛයං පත්ත”න්ති වත්වා අතීතං ආහරි.

අතීතෙ බාරාණසියං බ්රහ්මදත්තෙ රජ්ජං කාරෙන්තෙ එකස්මිං ගාමකෙ අඤ්ඤතරො බ්රාහ්මණො වෙදබ්බං නාම මන්තං ජානාති. සො කිර මන්තො අනග්ඝො මහාරහො, නක්ඛත්තයොගෙ ලද්ධෙ තං මන්තං පරිවත්තෙත්වා ආකාසෙ උල්ලොකිතෙ ආකාසතො සත්තරතනවස්සං වස්සති. තදා බොධිසත්තො තස්ස බ්රාහ්මණස්ස සන්තිකෙ සිප්පං උග්ගණ්හාති. අථෙකදිවසං බ්රාහ්මණො බොධිසත්තං ආදාය කෙනචිදෙව කරණීයෙන අත්තනො ගාමා නික්ඛමිත්වා චෙතරට්ඨං අගමාසි, අන්තරාමග්ගෙ ච එකස්මිං අරඤ්ඤට්ඨානෙ පඤ්චසතා පෙසනකචොරා නාම පන්ථඝාතං කරොන්ති. තෙ බොධිසත්තඤ්ච වෙදබ්බබ්රාහ්මණඤ්ච ගණ්හිංසු. කස්මා පනෙතෙ “පෙසනකචොරා”ති වුච්චන්ති? තෙ කිර ද්වෙ ජනෙ ගහෙත්වා එකං ධනාහරණත්ථාය පෙසෙන්ති, තස්මා “පෙසනකචොරා”ත්වෙව වුච්චන්ති. තෙපි ච පිතාපුත්තෙ ගහෙත්වා පිතරං “ත්වං අම්හාකං ධනං ආහරිත්වා පුත්තං ගහෙත්වා යාහී”ති වදන්ති. එතෙනුපායෙන මාතුධීතරො ගහෙත්වා මාතරං විස්සජ්ජෙන්ති, ජෙට්ඨකනිට්ඨෙ ගහෙත්වා ජෙට්ඨභාතිකං විස්සජ්ජෙන්ති, ආචරියන්තෙවාසිකෙ ගහෙත්වා අන්තෙවාසිකං විස්සජ්ජෙන්ති. තෙ තස්මිං කාලෙ වෙදබ්බබ්රාහ්මණං ගහෙත්වා බොධිසත්තං විස්සජ්ජෙසුං.

බොධිසත්තො ආචරියං වන්දිත්වා “අහං එකාහද්වීහච්චයෙන ආගමිස්සාමි, තුම්හෙ මා භායිත්ථ, අපිච ඛො පන මම වචනං කරොථ, අජ්ජ ධනවස්සාපනකනක්ඛත්තයොගො භවිස්සති, මා ඛො තුම්හෙ දුක්ඛං අසහන්තා මන්තං පරිවත්තෙත්වා ධනං වස්සාපයිත්ථ. සචෙ වස්සාපෙස්සථ, තුම්හෙ ච විනාසං පාපුණිස්සථ, ඉමෙ ච පඤ්චසතා චොරා”ති එවං ආචරියං ඔවදිත්වා ධනත්ථාය අගමාසි. චොරාපි සූරියෙ අත්ථඞ්ගතෙ බ්රාහ්මණං බන්ධිත්වා නිපජ්ජාපෙසුං. තඞ්ඛණඤ්ඤෙව පාචීනලොකධාතුතො පරිපුණ්ණචන්දමණ්ඩලං උට්ඨහි. බ්රාහ්මණො නක්ඛත්තං ඔලොකෙන්තො “ධනවස්සාපනකනක්ඛත්තයොගො ලද්ධො, කිං මෙ දුක්ඛෙන අනුභූතෙන, මන්තං පරිවත්තෙත්වා රතනවස්සං වස්සාපෙත්වා චොරානං ධනං දත්වා යථාසුඛං ගමිස්සාමී”ති චින්තෙත්වා චොරෙ ආමන්තෙසි “භොන්තො චොරා, තුම්හෙ මං කිමත්ථාය ගණ්හථා”ති? “ධනත්ථාය, අය්යා”ති. “සචෙ වො, ධනෙන අත්ථො, ඛිප්පං මං බන්ධනා මොචෙත්වා සීසං න්හාපෙත්වා අහතවත්ථානි අච්ඡාදෙත්වා ගන්ධෙහි විලිම්පාපෙත්වා පුප්ඵානි පිලන්ධාපෙත්වා ඨපෙථා”ති. “චොරා තස්ස කථං සුත්වා තථා අකංසු”.

බ්රාහ්මණො නක්ඛත්තයොගං ඤත්වා මන්තං පරිවත්තෙත්වා ආකාසං උල්ලොකෙසි, තාවදෙව ආකාසතො රතනානි පතිංසු. චොරා තං ධනං සඞ්කඩ්ඪිත්වා උත්තරාසඞ්ගෙසු භණ්ඩිකං කත්වා පායිංසු. බ්රාහ්මණොපි තෙසං පච්ඡතොව අගමාසි. අථ තෙ චොරෙ අඤ්ඤෙ පඤ්චසතා චොරා ගණ්හිංසු. “කිමත්ථං අම්හෙ ගණ්හථා”ති ච වුත්තා “ධනත්ථායා”ති ආහංසු. “යදි වො ධනෙන අත්ථො, එතං බ්රාහ්මණං ගණ්හථ, එසො ආකාසං උල්ලොකෙත්වා ධනං වස්සාපෙසි, අම්හාකම්පෙතං එතෙනෙව දින්න”න්ති. චොරා චොරෙ විස්සජ්ජෙත්වා “අම්හාකම්පි ධනං දෙහී”ති බ්රාහ්මණං ගණ්හිංසු. බ්රාහ්මණො “අහං තුම්හාකං ධනං දදෙය්යං, ධනවස්සාපනකනක්ඛත්තයොගො පන ඉතො සංවච්ඡරමත්ථකෙ භවිස්සති. යදි වො ධනෙනත්ථො, අධිවාසෙථ, තදා ධනවස්සං වස්සාපෙස්සාමී”ති ආහ. චොරා කුජ්ඣිත්වා “අම්භො, දුට්ඨබ්රාහ්මණ, අඤ්ඤෙසං ඉදානෙව ධනං වස්සාපෙත්වා අම්හෙ අඤ්ඤං සංවච්ඡරං අධිවාසාපෙසී”ති තිණ්හෙන අසිනා බ්රාහ්මණං ද්විධා ඡින්දිත්වා මග්ගෙ ඡඩ්ඩෙත්වා වෙගෙන අනුබන්ධිත්වා තෙහි චොරෙහි සද්ධිං යුජ්ඣිත්වා තෙ සබ්බෙපි මාරෙත්වා ධනං ආදාය පුන ද්වෙ කොට්ඨාසා හුත්වා අඤ්ඤමඤ්ඤං යුජ්ඣිත්වා අඩ්ඪතෙය්යානි පුරිසසතානි ඝාතෙත්වා එතෙන උපායෙන යාව ද්වෙ ජනා අවසිට්ඨා අහෙසුං, තාව අඤ්ඤමඤ්ඤං ඝාතයිංසු. එවං තං පුරිසසහස්සං විනාසං පත්තං.