3. ඝතාසනජාතකවණ්ණනා (133)
ඛෙමං යහින්ති ඉදං සත්ථා ජෙතවනෙ විහරන්තො අඤ්ඤතරං භික්ඛුං ආරබ්භ කථෙසි. සො හි භික්ඛු සත්ථු සන්තිකෙ කම්මට්ඨානං ගහෙත්වා පච්චන්තං ගන්ත්වා එකං ගාමකං උපනිස්සාය අරඤ්ඤසෙනාසනෙ වස්සං උපගඤ්ඡි. තස්ස පඨමමාසෙයෙව පිණ්ඩාය පවිට්ඨස්ස පණ්ණසාලා ඣායිත්ථ. සො වසනට්ඨානාභාවෙන කිලමන්තො උපට්ඨාකානං ආචික්ඛි. තෙ “හොතු, භන්තෙ, පණ්ණසාලං කරිස්සාම, කසාම තාව, වපාම තාවා”තිආදීනි වදන්තා තෙමාසං වීතිනාමෙසුං. සො සෙනාසනසප්පායාභාවෙන කම්මට්ඨානං මත්ථකං පාපෙතුං නාසක්ඛි. සො නිමිත්තමත්තම්පි අනුප්පාදෙත්වා වුත්ථවස්සො ජෙතවනං ගන්ත්වා සත්ථාරං වන්දිත්වා එකමන්තං නිසීදි. සත්ථා තෙන සද්ධිං පටිසන්ථාරං කත්වා “කිං නු ඛො තෙ, භික්ඛු, කම්මට්ඨානං සප්පායං ජාත”න්ති පුච්ඡි. සො ආදිතො පට්ඨාය අසප්පායභාවං කථෙසි. සත්ථා “පුබ්බෙ ඛො, භික්ඛු, තිරච්ඡානාපි අත්තනො සප්පායාසප්පායං ඤත්වා සප්පායකාලෙ වසිත්වා අසප්පායකාලෙ වසනට්ඨානං පහාය අඤ්ඤත්ථ අගමංසු, ත්වං කස්මා අත්තනො සප්පායාසප්පායං න අඤ්ඤාසී”ති වත්වා තෙන යාචිතො අතීතං ආහරි.
අතීතෙ බාරාණසියං බ්රහ්මදත්තෙ රජ්ජං කාරෙන්තෙ බොධිසත්තො සකුණයොනියං නිබ්බත්තිත්වා විඤ්ඤුතං පත්වා සොභග්ගප්පත්තො සකුණරාජා හුත්වා එකස්මිං අරඤ්ඤායතනෙ ජාතස්සරතීරෙ සාඛාවිටපසම්පන්නං බහලපත්තපලාසං මහාරුක්ඛං උපනිස්සාය සපරිවාරො වාසං කප්පෙසි. බහූ සකුණා තස්ස රුක්ඛස්ස උදකමත්ථකෙ පත්ථටසාඛාසු වසන්තා සරීරවළඤ්ජං උදකෙ පාතෙන්ති. තස්මිඤ්ච ජාතස්සරෙ චණ්ඩො නාගරාජා වසති. තස්ස එතදහොසි “ඉමෙ සකුණා මය්හං නිවාසෙ ජාතස්සරෙ සරීරවළඤ්ජං පාතෙන්ති, යංනූනාහං උදකතො අග්ගිං උට්ඨාපෙත්වා රුක්ඛං ඣාපෙත්වා එතෙ පලාපෙය්ය”න්ති. සො කුද්ධමානසො රත්තිභාගෙ සබ්බෙසං සකුණානං සන්නිපතිත්වා රුක්ඛසාඛාසු නිපන්නකාලෙ පඨමං තාව උද්ධනාරොපිතං විය උදකං පක්කුධාපෙත්වා දුතියවාරෙ ධූමං උට්ඨාපෙත්වා තතියවාරෙ තාලක්ඛන්ධප්පමාණං ජාලං උට්ඨාපෙසි. බොධිසත්තො උදකතො ජාලං උට්ඨහමානං දිස්වා “භො, සකුණා, අග්ගිනා ආදිත්තං නාම උදකෙන නිබ්බාපෙන්ති, ඉදානි පන උදකමෙව ආදිත්තං. න සක්කා අම්හෙහි ඉධ වසිතුං, අඤ්ඤත්ථ ගමිස්සාමා”ති වත්වා ඉමං ගාථමාහ –
“ඛෙමං යහිං තත්ථ අරී උදීරිතො, දකස්ස මජ්ඣෙ ජලතෙ ඝතාසනො;
න අජ්ජ වාසො මහියා මහීරුහෙ, දිසා භජව්හො සරණාජ්ජ නොභය”න්ති.
තත්ථ ඛෙමං යහිං තත්ථ අරී උදීරිතොති යස්මිං උදකපිට්ඨෙ ඛෙමභාවො නිබ්භයභාවො, තස්මිං අත්තපච්චත්ථිකො සපත්තො උට්ඨිතො. දකස්සාති උදකස්ස. ඝතාසනොති අග්ගි. සො හි ඝතං අස්නාති, තස්මා “ඝතාසනො”ති වුච්චති. න අජ්ජ වාසොති අජ්ජ නො වාසො නත්ථි. මහියා මහීරුහෙති මහිරුහො වුච්චති රුක්ඛො, තස්මිං ඉමිස්සා මහියා ජාතෙ රුක්ඛෙති අත්ථො. දිසා භජව්හොති දිසා භජථ ගච්ඡථ. සරණාජ්ජ නො භයන්ති අජ්ජ අම්හාකං සරණතො භයං ජාතං, පටිසරණට්ඨානතො භයං උප්පන්නන්ති අත්ථො.
එවං වත්වා බොධිසත්තො අත්තනො වචනකරෙ සකුණෙ ආදාය උප්පතිත්වා අඤ්ඤත්ථ ගතො. බොධිසත්තස්ස වචනං අග්ගහෙත්වා ඨිතසකුණා ජීවිතක්ඛයං පත්තා.
සත්ථා ඉමං ධම්මදෙසනං ආහරිත්වා සච්චානි පකාසෙත්වා ජාතකං සමොධානෙසි, සච්චපරියොසානෙ සො භික්ඛු අරහත්තෙ පතිට්ඨාසි.
තදා බොධිසත්තස්ස වචනකරා සකුණා බුද්ධපරිසා අහෙසුං, සකුණරාජා පන අහමෙව අහොසින්ති.