අසම්පදානෙනිතරීතරස්සාති ඉදං සත්ථා වෙළුවනෙ විහරන්තො දෙවදත්තං ආරබ්භ කථෙසි. තස්මිඤ්හි කාලෙ භික්ඛූ ධම්මසභායං කථං සමුට්ඨාපෙසුං “ආවුසො දෙවදත්තො, අකතඤ්ඤූ තථාගතස්ස ගුණං න ජානාතී”ති. සත්ථා ආගන්ත්වා “කාය නුත්ථ, භික්ඛවෙ, එතරහි කථාය සන්නිසින්නා”ති පුච්ඡිත්වා “ඉමාය නාමා”ති වුත්තෙ “න, භික්ඛවෙ, ඉදානෙව දෙවදත්තො අකතඤ්ඤූ, පුබ්බෙපි අකතඤ්ඤූයෙවා”ති වත්වා අතීතං ආහරි.

අතීතෙ මගධරට්ඨෙ රාජගහෙ එකස්මිං මගධරඤ්ඤෙ රජ්ජං කාරෙන්තෙ බොධිසත්තො තස්සෙව සෙට්ඨි අහොසි අසීතිකොටිවිභවො සඞ්ඛසෙට්ඨීති නාමෙන. බාරාණසියං පීළියසෙට්ඨි නාම අසීතිකොටිවිභවොව අහොසි. තෙ අඤ්ඤමඤ්ඤං සහායකා අහෙසුං. තෙසු බාරාණසියං පීළියසෙට්ඨිස්ස කෙනචිදෙව කාරණෙන මහන්තං භයං උප්පජ්ජි, සබ්බං සාපතෙය්යං පරිහායි. සො දලිද්දො අප්පටිසරණො හුත්වා භරියං ආදාය සඞ්ඛසෙට්ඨිං පච්චයං කත්වා බාරාණසිතො නික්ඛමිත්වා පදසාව රාජගහං පත්වා සඞ්ඛසෙට්ඨිස්ස නිවෙසනං අගමාසි. සො තං දිස්වාව “සහායො මෙ ආගතො”ති පරිස්සජිත්වා සක්කාරසම්මානං කත්වා කතිපාහං වීතිනාමෙත්වා එකදිවසං “සම්ම, කෙනට්ඨෙන ආගතොසී”ති පුච්ඡි. “භයං මෙ, සම්ම, උප්පන්නං, සබ්බං ධනං පරික්ඛීණං, උපත්ථම්භො මෙ හොහී”ති. “සාධු සම්ම, මා භායී”ති භණ්ඩාගාරං විවරාපෙත්වා චත්තාලීස හිරඤ්ඤකොටියො දාපෙත්වා සෙසම්පි පරිච්ඡදපරිවාරං සබ්බං අත්තනො සන්තකං සවිඤ්ඤාණකං අවිඤ්ඤාණකං මජ්ඣෙ භින්දිත්වා උපඩ්ඪමෙව අදාසි. සො තං විභවං ආදාය පුන බාරාණසිං ගන්ත්වා නිවාසං කප්පෙසි.

අපරභාගෙ සඞ්ඛසෙට්ඨිස්සපි තාදිසමෙව භයං උප්පජ්ජි. සො අත්තනො පටිසරණං උපධාරෙන්තො “සහායස්ස මෙ මහාඋපකාරො කතො, උපඩ්ඪවිභවො දින්නො. න සො මං දිස්වා පරිච්චජිස්සති, තස්ස සන්තිකං ගමිස්සාමී”ති චින්තෙත්වා භරියං ආදාය පදසාව බාරාණසිං ගන්ත්වා භරියං ආහ “භද්දෙ, තව මයා සද්ධිං අන්තරවීථියා ගමනං නාම න යුත්තං, මයා පෙසිතයානමාරුය්හ මහන්තෙන පරිවාරෙන පච්ඡා ආගමිස්සසි. යාව යානං පෙසෙමි, තාව ඉධෙව හොහී”ති වත්වා තං සාලාය ඨපෙත්වා සයං නගරං පවිසිත්වා සෙට්ඨිස්ස ඝරං ගන්ත්වා “රාජගහනගරතො තුම්හාකං සහායො සඞ්ඛසෙට්ඨි නාම ආගතො”ති ආරොචාපෙසි. සො “ආගච්ඡතූ”ති පක්කොසාපෙත්වා තං දිස්වා නෙව ආසනා වුට්ඨාසි, න පටිසන්ථාරං අකාසි, කෙවලං “කිමත්ථං ආගතොසී”ති පුච්ඡි. “තුම්හාකං දස්සනත්ථං ආගතොම්හී”ති. “නිවාසො තෙ කහං ගහිතො”ති? “න තාව නිවාසට්ඨානං අත්ථි, සෙට්ඨිඝරණිම්පි සාලාය ඨපෙත්වාව ආගතොම්හී”ති. “තුම්හාකං ඉධ නිවාසට්ඨානං නත්ථි, නිවාපං ගහෙත්වා එකස්මිං ඨානෙ පචාපෙත්වා භුඤ්ජිත්වා ගච්ඡථ, පුන අම්හාකං ඝරං මා පවිසථා”ති වත්වා “මය්හං සහායස්ස දුස්සන්තෙ බන්ධිත්වා එකං බහලපලාපතුම්බං දෙහී”ති දාසං ආණාපෙසි. තං දිවසං කිර සො රත්තසාලීනං සකටසහස්සමත්තං ඔඵුනාපෙත්වා කොට්ඨාගාරං පූරාපෙසි, චත්තාලීසකොටිධනං ගහෙත්වා ආගතො අකතඤ්ඤූ මහාචොරො සහායකස්ස තුම්බමත්තෙ පලාපෙ දාපෙසි. දාසො පච්ඡියං එකං පලාපතුම්බං පක්ඛිපිත්වා බොධිසත්තස්ස සන්තිකං අගමාසි.

බොධිසත්තො චින්තෙසි – “අයං අසප්පුරිසො මම සන්තිකා චත්තාලීසකොටිධනං ලභිත්වා ඉදානි පලාපතුම්බං දාපෙසි, ගණ්හාමි නු ඛො, න ගණ්හාමී”ති? අථස්ස එතදහොසි “අයං තාව අකතඤ්ඤූ මිත්තදුබ්භී කතවිනාසකභාවෙන මයා සද්ධිං මිත්තභාවං භින්දි. සචාහං එතෙන දින්නං පලාපතුම්බං ලාමකත්තා න ගණ්හිස්සාමි, අහම්පි මිත්තභාවං භින්දිස්සාමි. අන්ධබාලා පරිත්තකං ලද්ධං අග්ගණ්හන්තා මිත්තභාවං විනාසෙන්ති, අහං පන එතෙන දින්නං පලාපතුම්බං ගහෙත්වා මම වසෙන මිත්තභාවං පතිට්ඨාපෙස්සාමී”ති. සො පලාපතුම්බං දුස්සන්තෙ බන්ධිත්වා පාසාදා ඔරුය්හ සාලං අගමාසි. අථ නං භරියා “කිං තෙ, අය්ය, ලද්ධ”න්ති පුච්ඡි. “භද්දෙ අම්හාකං සහායො පීළියසෙට්ඨි පලාපතුම්බං දත්වා අම්හෙ අජ්ජෙව විස්සජ්ජෙසී”ති. සා “අය්ය, කිමත්ථං අග්ගහෙසි, කිං එතං චත්තාලීසකොටිධනස්ස අනුච්ඡවික”න්ති රොදිතුං ආරභි. බොධිසත්තොපි “භද්දෙ, මා රොදි, අහං තෙන සද්ධිං මිත්තභාවභෙදනභයෙන මම වසෙන මිත්තභාවං පතිට්ඨාපෙතුං ගණ්හිං, ත්වං කිංකාරණා රොදසී”ති වත්වා ඉමං ගාථමාහ –