යො වෙ ධම්මං ධජං කත්වාති ඉදං සත්ථා ජෙතවනෙ විහරන්තො එකං කුහකභික්ඛුං ආරබ්භ කථෙසි. තදා හි සත්ථා තස්ස කුහකභාවෙ ආරොචිතෙ “න, භික්ඛවෙ, ඉදානෙව, පුබ්බෙපෙස කුහකොයෙවා”ති වත්වා අතීතං ආහරි.

අතීතෙ බාරාණසියං බ්රහ්මදත්තෙ රජ්ජං කාරෙන්තෙ බොධිසත්තො මූසිකයොනියං පටිසන්ධිං ගහෙත්වා වුඩ්ඪිමන්වාය මහාසරීරො සූකරච්ඡාපකසදිසො හුත්වා අනෙකසතමූසිකාහි පරිවුතො අරඤ්ඤෙ විහරති. අථෙකො සිඞ්ගාලො ඉතො චිතො ච විචරන්තො තං මූසිකයූථං දිස්වා “ඉමා මූසිකා වඤ්චෙත්වා ඛාදිස්සාමී”ති චින්තෙත්වා මූසිකානං ආසයස්ස අවිදූරෙ සූරියාභිමුඛො වාතං පිවන්තො එකෙන පාදෙන අට්ඨාසි. බොධිසත්තො ගොචරාය චරමානො තං දිස්වා “සීලවා එසො භවිස්සතී”ති තස්ස සන්තිකං ගන්ත්වා “භන්තෙ, ත්වං කො නාමො”ති පුච්ඡි. “ධම්මිකො නාමා”ති. “චත්තාරො පාදෙ භූමියං අඨපෙත්වා කස්මා එකෙනෙව ඨිතොසී”ති. “මයි චත්තාරො පාදෙ පථවියං ඨපෙන්තෙ පථවී වහිතුං න සක්කොති, තස්මා එකෙනෙව තිට්ඨාමී”ති. “මුඛං විවරිත්වා කස්මා ඨිතොසී”ති? “මයං අඤ්ඤං න භක්ඛයාම, වාතමෙව භක්ඛයාමා”ති. “අථ කස්මා සූරියාභිමුඛො තිට්ඨසී”ති? “සූරියං නමස්සාමී”ති. බොධිසත්තො තස්ස වචනං සුත්වා “සීලවා එසො භවිස්සතී”ති තතො පට්ඨාය මූසිකගණෙන සද්ධිං සායං පාතං තස්ස උපට්ඨානං ගච්ඡති.

අථස්ස උපට්ඨානං කත්වා ගමනකාලෙ සිඞ්ගාලො සබ්බපච්ඡිමං මූසිකං ගහෙත්වා මංසං ඛාදිත්වා අජ්ඣොහරිත්වා මුඛං පුඤ්ඡිත්වා තිට්ඨති. අනුපුබ්බෙන මූසිකගණො තනුකො ජාතො. මූසිකා “පුබ්බෙ අම්හාකං අයං ආසයො නප්පහොති, නිරන්තරා තිට්ඨාම. ඉදානි සිථිලා, එවම්පි ආසයො න පූරතෙව, කිං නු ඛො එත”න්ති බොධිසත්තස්ස තං පවත්තිං ආරොචෙසුං. බොධිසත්තො “කෙන නු ඛො කාරණෙන මුසිකා තනුත්තං ගතා”ති චින්තෙන්තො සිඞ්ගාලෙ ආසඞ්කං ඨපෙත්වා “වීමංසිස්සාමි න”න්ති උපට්ඨානකාලෙ සෙසමූසිකා පුරතො කත්වා සයං පච්ඡතො අහොසි. සිඞ්ගාලො තස්ස උපරි පක්ඛන්දි, බොධිසත්තො අත්තනො ගහණත්ථාය තං පක්ඛන්දන්තං දිස්වා නිවත්තිත්වා “භො සිඞ්ගාල, ඉදං තෙ වතසමාදානං න ධම්මසුධම්මතාය, පරෙසං පන විහිංසනත්ථාය ධම්මං ධජං කත්වා චරසී”ති වත්වා ඉමං ගාථමාහ –

තත්ථ යො වෙති ඛත්තියාදීසු යො කොචිදෙව. ධම්මං ධජං කත්වාති දසකුසලකම්මපථධම්මං ධජං කරිත්වා, කූටං කරොන්තො විය උස්සාපෙත්වා දස්සෙන්තොති අත්ථො. විස්සාසයිත්වාති “සීලවා අය”න්ති සඤ්ඤාය සඤ්ජාතවිස්සාසානි කත්වා. බිළාරං නාම තං වතන්ති තං එවං ධම්මං ධජං කත්වා රහො පාපානි කරොන්තස්ස වතං කෙරාටිකවතං නාම හොතීති අත්ථො.

මූසිකරාජා කථෙන්තොව උප්පතිත්වා තස්ස ගීවායං පතිත්වා හනුකස්ස හෙට්ඨා අන්තොගලනාළියං ඩංසිත්වා ගලනාළිං ඵාලෙත්වා ජීවිතක්ඛයං පාපෙසි. මූසිකගණො නිවත්තිත්වා සිඞ්ගාලං “මුරු මුරූ”ති ඛාදිත්වා අගමාසි. පඨමාගතාව කිරස්ස මංසං ලභිංසු, පච්ඡා ආගතා න ලභිංසු. තතො පට්ඨාය මූසිකගණො නිබ්භයො ජාතො.

සත්ථා ඉමං ධම්මදෙසනං ආහරිත්වා ජාතකං සමොධානෙසි – “තදා සිඞ්ගාලො කුහකභික්ඛු අහොසි, මූසිකරාජා පන අහමෙව අහොසි”න්ති.

නායං සිඛා පුඤ්ඤහෙතූති ඉදං සත්ථා ජෙතවනෙ විහරන්තො කුහකඤ්ඤෙව භික්ඛුං ආරබ්භ කථෙසි.

අතීතස්මිඤ්හි බාරාණසියං බ්රහ්මදත්තෙ රජ්ජං කාරෙන්තෙ බොධිසත්තො මූසිකරාජා හුත්වා අරඤ්ඤෙ වසති. අථෙකො සිඞ්ගාලො දවඩාහෙ උට්ඨිතෙ පලායිතුං අසක්කොන්තො එකස්මිං රුක්ඛෙ සීසං ආහච්ච අට්ඨාසි. තස්ස සකලසරීරෙ ලොමානි ඣායිංසු, රුක්ඛං ආහච්ච ඨිතට්ඨානෙ පන මත්ථකෙ චූළා විය ථොකානි ලොමානි අට්ඨංසු. සො එකදිවසං සොණ්ඩියං පානීයං පිවන්තො ඡායං ඔලොකෙන්තො චූළං දිස්වා “උප්පන්නං දානි මෙ භණ්ඩමූල”න්ති අරඤ්ඤෙ විචරන්තො තං මූසිකාදරිං දිස්වා “ඉමා මූසිකා වඤ්චෙත්වා ඛාදිස්සාමී”ති හෙට්ඨා වුත්තනයෙනෙව අවිදූරෙ අට්ඨාසි. අථ නං බොධිසත්තො ගොචරාය චරන්තො දිස්වා “සීලවා අය”න්ති සඤ්ඤාය උපසඞ්කමිත්වා “ත්වං කින්නාමොසී”ති පුච්ඡි. “අහං අග්ගිකභාරද්වාජො නාමා”ති. “අථ කස්මා ආගතොසී”ති? “තුම්හාකං රක්ඛනත්ථායා”ති. “කින්ති කත්වා අම්හෙ රක්ඛිස්සසී”ති? “අහං අඞ්ගුට්ඨගණනං නාම ජානාමි, තුම්හාකං පාතොව නික්ඛමිත්වා ගොචරාය ගමනකාලෙ ‘එත්තකා’ති ගණෙත්වා පච්චාගමනකාලෙපි ගණෙස්සාමි, එවං සායං පාතං ගණෙන්තො රක්ඛිස්සාමී”ති. “තෙන හි රක්ඛ මාතුලා”ති. සො “සාධූ”ති සම්පටිච්ඡිත්වා නික්ඛමනකාලෙ “එකො ද්වෙ තයො”ති ගණෙත්වා පච්චාගමනකාලෙපි තථෙව ගණෙත්වා සබ්බපච්ඡිමං ගහෙත්වා ඛාදති. සෙසං පුරිමසදිසමෙව.