වායමෙථෙව පුරිසොති ඉදං සත්ථා ජෙතවනෙ විහරන්තො එකං වත්තසම්පන්නං භික්ඛුං ආරබ්භ කථෙසි. සො කිර සාවත්ථිවාසී කුලපුත්තො සාසනෙ උරං දත්වා පබ්බජිතො වත්තසම්පන්නො අහොසි, ආචරියුපජ්ඣායවත්තානි පානීයපරිභොජනීයඋපොසථාගාරජන්තාඝරාදිවත්තානි ච සාධුකං කරොති, චුද්දසසු මහාවත්තෙසු අසීතිඛන්ධකවත්තෙසු ච පරිපූරකාරීයෙව හොති, විහාරං සම්මජ්ජති, පරිවෙණං විතක්කමාළකං විහාරමග්ගං සම්මජ්ජති, මනුස්සානං පානීයං දෙති. මනුස්සා තස්ස වත්තසම්පත්තියං පසීදිත්වා පඤ්චසතමත්තානි ධුවභත්තානි අදංසු, මහාලාභසක්කාරො උප්පජ්ජි. තං නිස්සාය බහූනං ඵාසුවිහාරො ජාතො. අථෙකදිවසං ධම්මසභායං භික්ඛූ කථං සමුට්ඨාපෙසුං “ආවුසො, අසුකො නාම භික්ඛු අත්තනො වත්තසම්පත්තියා මහන්තං ලාභසක්කාරං නිබ්බත්තෙසි, එතං එකං නිස්සාය බහූනං ඵාසුවිහාරො ජාතො”ති. සත්ථා ආගන්ත්වා “කාය නුත්ථ, භික්ඛවෙ , එතරහි කථාය සන්නිසින්නා”ති පුච්ඡිත්වා “ඉමාය නාමා”ති වුත්තෙ “න, භික්ඛවෙ, ඉදානෙව, පුබ්බෙපායං භික්ඛු වත්තසම්පන්නො, පුබ්බෙපෙතං එකං නිස්සාය පඤ්ච ඉසිසතානි ඵලාඵලත්ථාය අරඤ්ඤං අගන්ත්වා එතෙනෙව ආනීතඵලාඵලෙහි යාපෙසු”න්ති වත්වා අතීතං ආහරි.

අතීතෙ බාරාණසියං බ්රහ්මදත්තෙ රජ්ජං කාරෙන්තෙ බොධිසත්තො උදිච්චබ්රාහ්මණකුලෙ නිබ්බත්තිත්වා වයප්පත්තො ඉසිපබ්බජ්ජං පබ්බජිත්වා පඤ්චසතඉසිපරිවාරො පබ්බතපාදෙ විහාසි. තදා හිමවන්තෙ චණ්ඩො නිදාඝො අහොසි, තත්ථ තත්ථ පානීයානි ඡිජ්ජිංසු, තිරච්ඡානා පානීයං අලභමානා කිලමන්ති. අථ තෙසු තාපසෙසු එකො තාපසො තෙසං පිපාසදුක්ඛං දිස්වා එකං රුක්ඛං ඡින්දිත්වා දොණිං කත්වා පානීයං උස්සිඤ්චිත්වා දොණිං පූරෙත්වා තෙසං පානීයං අදාසි. බහූසු සන්නිපතිත්වා පානීයං පිවන්තෙසු තාපසස්ස ඵලාඵලත්ථාය ගමනොකාසො නාහොසි. සො නිරාහාරොපි පානීයං දෙතියෙව. මිගගණා චින්තෙසුං “අයං අම්හාකං පානීයං දෙන්තො ඵලාඵලත්ථාය ගන්තුං ඔකාසං න ලභති, නිරාහාරතාය අතිවිය කිලමති, හන්දමයං කතිකං කරොමා”ති. තෙ කතිකං අකංසු “ඉතො පට්ඨාය පානීයං පිවනත්ථාය ආගච්ඡන්තෙන අත්තනො බලානුරූපෙන ඵලාඵලං ගහෙත්වාව ආගන්තබ්බ”න්ති. තෙ තතො පට්ඨාය එකෙකො තිරච්ඡානො අත්තනො අත්තනො බලානුරූපෙන මධුරමධුරානි අම්බජම්බුපනසාදීනිගහෙත්වාව ආගච්ඡති. එකස්ස අත්ථාය ආභතං ඵලාඵලං අඩ්ඪතෙය්යසකටභාරප්පමාණං අහොසි. පඤ්චසතතාපසා තදෙව පරිභුඤ්ජන්ති. අතිරෙකං ඡඩ්ඩියිත්ථ.

බොධිසත්තො තං දිස්වා “එකං නාම වත්තසම්පන්නං නිස්සාය එත්තකානං තාපසානං ඵලාඵලත්ථාය අගන්ත්වා යාපනං උප්පන්නං, වීරියං නාම කාතබ්බමෙවා”ති වත්වා ඉමං ගාථමාහ –

තත්රායං සඞ්ඛෙපත්ථො – පණ්ඩිතො අත්තනො වත්තපූරණාදිකෙ කම්මස්මිං වායමෙථෙව, න උක්කණ්ඨෙය්ය. කිංකාරණා? වායාමස්ස නිප්ඵලතාය අභාවතො. ඉති මහාසත්තො “වායාමො නාමෙස සඵලොව හොතී”ති ඉසිගණං ආලපන්තො “වායාමස්ස ඵලං පස්සා”ති ආහ. කීදිසං? භුත්තා අම්බා අනීතිහං. තත්ථ අම්බාති දෙසනාමත්තං, තෙහි පන නානප්පකාරානි ඵලාඵලානි ආභතානි. තෙසු සම්පන්නතරානං උස්සන්නතරානං වා වසෙන “අම්බා”ති වුත්තං. යෙ ඉමෙහි පඤ්චහි ඉසිසතෙහි සයං අරඤ්ඤං අගන්ත්වා එකස්ස අත්ථාය ආනීතා අම්බා භුත්තා, ඉදං වායාමස්ස ඵලං. තඤ්ච ඛො පන අනීතිහං, “ඉති ආහ ඉති ආහා”ති එවං ඉතිහීතිහෙන ගහෙතබ්බං න හොති, පච්චක්ඛමෙව තං ඵලං පස්සාති. එවං මහාසත්තො ඉසිගණස්ස ඔවාදං අදාසි.