28. සුවණ්ණබිබ්බොහනවග්ගො
සුවණ්ණබිබ්බොහනියත්ථෙරඅපදානාදිවණ්ණනා
අට්ඨවීසතිමෙ වග්ගෙ පඨමාපදානං උත්තානමෙව.
දුතියාපදානෙ මනොමයෙන කායෙනාති යථා චිත්තවසෙන පවත්තකායෙනාති අත්ථො.
තතියාපදානෙ මහාසමුද්දං නිස්සායාති මහාසාගරාසන්නෙ ඨිතස්ස පබ්බතස්ස අන්තරෙ පබ්බතලෙණෙති අත්ථො. සිද්ධත්ථො භගවා විවෙකකාමතාය වසති පටිවසතීති අත්ථො. පච්චුග්ගන්ත්වානකාසහන්ති අහං තස්ස භගවතො පටිඋග්ගන්ත්වා සමීපං ගන්ත්වා වන්දනාදිපුඤ්ඤං අකාසින්ති අත්ථො. චඞ්කොටකමදාසහන්ති සිද්ධත්ථස්ස භගවතො අහං පුප්ඵභරිතං චඞ්කොටකං කදම්බං අදාසිං පූජෙසින්ති අත්ථො.
චතුත්ථාපදානෙ අකක්කසචිත්තස්සාථාති අඵරුසචිත්තස්ස, අථ-සද්දො පදපූරණෙ.
පඤ්චමාපදානෙ උදුම්බරෙ වසන්තස්සාති උදුම්බරරුක්ඛමූලෙ රුක්ඛච්ඡායාය වසන්තස්ස තිස්සස්ස භගවතො. නියතෙ පණ්ණසන්ථරෙති නියාමිතෙ පටිබද්ධෙ පණ්ණසන්ථරෙ සාඛාභඞ්ගාසනෙ නිසින්නස්ස. වුත්ථොකාසො මයා දින්නොති විවිත්තොකාසෙ මණ්ඩපද්වාරාදීහි පිහිතොකාසො මයා දින්නො සම්පාදිතොති අත්ථො.
ඡට්ඨාපදානෙ පොත්ථදානං මයා දින්නන්ති පොත්ථවට්ටිං පොත්ථඡල්ලිං තාළෙත්වා කතං සාටකං විසමං ගොඵාසුකෙන ඝංසිත්වා නිම්මිතං සුත්තං ගහෙත්වා කන්තිත්වා තෙන සුත්තෙන නිසීදනත්ථාය වා භූමත්ථරණත්ථාය වා සාටකං වායාපෙත්වා තං සාටකං මයා රතනත්තයස්ස දින්නන්ති අත්ථො.
සත්තමාපදානෙ චන්දභාගානදීතීරෙති චන්දභාගාය නාම නදියා තීරතො, නිස්සක්කෙ භුම්මවචනං . අනුසොතන්ති සොතස්ස අනු හෙට්ඨාගඞ්ගං වජාමි ගච්ඡාමි අහන්ති අත්ථො. සත්ත මාලුවපුප්ඵානි, චිතමාරොපයිං අහන්ති අහං මාලුවපුප්ඵානි සත්ත පත්තානි ගහෙත්වා චිතකෙ වාලුකරාසිම්හි වාලුකාහි ථූපං කත්වා පූජෙසින්ති අත්ථො.
අට්ඨමාපදානෙ මහාසින්ධු සුදස්සනාති සුන්දරදස්සනසුන්දරොදකධවලපුලිනොපසොභිතත්තා සුට්ඨු මනොහරා මහාසින්ධු නාම වාරිනදී අහොසි. තත්ථ තිස්සං සින්ධුවාරිනදියං සප්පභාසං පභාය සහිතං සුදස්සනං සුන්දරරූපං පරමොපසමෙ යුත්තං උත්තමෙ උපසමෙ යුත්තං සමඞ්ගීභූතං වීතරාගං අහං අද්දසන්ති අත්ථො. දිස්වාහං විම්හිතාසයොති “එවරූපං භයානකං හිමවන්තං කථං සම්පත්තො”ති විම්හිතඅජ්ඣාසයො අච්ඡරියබ්භුතචිත්තොති අත්ථො. ආලුවං තස්ස පාදාසින්ති තස්ස අරහතො අහං පසන්නමානසො ආලුවකන්දං පාදාසිං ආදරෙන අදාසින්ති අත්ථො.
නවමදසමාපදානානි උත්තානානෙවාති.
අට්ඨවීසතිමවග්ගවණ්ණනා සමත්තා.
29. පණ්ණදායකවග්ගො
පණ්ණදායකත්ථෙරඅපදානාදිවණ්ණනා
එකූනතිංසතිමෙ වග්ගෙ පඨමාපදානෙ පණ්ණභොජනභොජනොති ඛීරපණ්ණාදිභොජනස්ස භුඤ්ජනත්ථාය පණ්ණසාලාය නිසින්නො අම්හි භවාමීති අත්ථො. උපවිට්ඨඤ්ච මං සන්තන්ති පණ්ණසාලායං උපවිට්ඨං සන්තං විජ්ජමානං මං. උපාගච්ඡි මහාඉසීති මහන්තෙ සීලාදිඛන්ධෙ එසනතො මහාඉසි. ලොකපජ්ජොතො ලොකපදීපො සිද්ධත්ථො භගවා උපගච්ඡි, මම සමීපං අගමාසීති අත්ථො. නිසින්නස්ස පණ්ණසන්ථරෙති උපගන්ත්වා පණ්ණසන්ථරෙ නිසින්නස්ස ඛාදනත්ථාය සෙදිතං පණ්ණං මයා දින්නන්ති සම්බන්ධො.
දුතියාපදානෙ සිනෙරුසමසන්තොසො ධරණීසමසාදිසො සිද්ධත්ථො භගවාති සම්බන්ධො. වුට්ඨහිත්වා සමාධිම්හාති නිරොධසමාපත්තිතො වුට්ඨහිත්වා විසුං හුත්වාති අත්ථො. භික්ඛාය මමුපට්ඨිතොති භික්ඛාචාරවෙලාය “අජ්ජ මම යො කොචි කිඤ්චි දානං දදාති, තස්ස මහප්ඵල”න්ති චින්තෙත්වා නිසින්නස්ස මම සන්තිකං සමීපං උපට්ඨිතො සමීපමාගතොති අත්ථො. හරීතකං…පෙ… ඵාරුසකඵලානි චාති එවං සබ්බං තං ඵලං සබ්බලොකානුකම්පිනො තස්ස සිද්ධත්ථස්ස මහෙසිස්ස මයා විප්පසන්නෙන චෙතසා දින්නන්ති අත්ථො.
තතියාපදානෙ සීහං යථා වනචරන්ති වනෙ චරමානං සීහරාජං ඉව චරමානං සිද්ධත්ථං භගවන්තන්ති සම්බන්ධො. නිසභාජානියං යථාති වසභො, නිසභො, විසභො, ආසභොති චත්තාරො ගවජෙට්ඨකා. තෙසු ගවසතස්ස ජෙට්ඨකො වසභො, ගවසහස්සස්ස ජෙට්ඨකො නිසභො, ගවසතසහස්සස්ස ජෙට්ඨකො විසභො, ගවකොටිසතසහස්සස්ස ජෙට්ඨකො ආසභො. ඉධ පන ආසභො “නිසභො”ති වුත්තො, ආජානීයං අභීතං නිච්චලං උසභරාජං ඉවාති අත්ථො. කකුධං විලසන්තංවාති පුප්ඵපල්ලවෙහි සොභමානං කකුධරුක්ඛං ඉව නරාසභං නරානං ආසභං උත්තමං ආගච්ඡන්තං සිද්ධත්ථං භගවන්තං දිස්වා සද්ධාය සම්පයුත්තත්තා විප්පසන්නෙන චෙතසා පච්චුග්ගමනං අකාසින්ති අත්ථො.
චතුත්ථාපදානාදීනි දසමාවසානානි සුවිඤ්ඤෙය්යානෙවාති.
එකූනතිංසතිමවග්ගවණ්ණනා සමත්තා.
30. චිතකපූජකවග්ගො
චිතකපූජකත්ථෙරඅපදානාදිවණ්ණනා
තිංසතිමෙ වග්ගෙ පඨමාපදානෙ ආහුතිං යිට්ඨුකාමොහන්ති පූජාසක්කාරං කාරෙතුකාමො අහං. නානාපුප්ඵං සමානයින්ති නානා අනෙකවිධං චම්පකසලලාදිපුප්ඵං සං සුට්ඨු ආනයිං, රාසිං අකාසින්ති අත්ථො. සිඛිනො ලොකබන්ධුනොති සකලලොකත්තයබන්ධුස්ස ඤාතකස්ස සිඛිස්ස භගවතො පරිනිබ්බුතස්ස චිතකං ආළාහනචිතකං දාරුරාසිං ජලන්තං ආදිත්තං දිස්වා තඤ්ච මයා රාසීකතං පුප්ඵං ඔකිරිං පූජෙසින්ති අත්ථො.