27. පදුමුක්ඛිපවග්ගො
ආකාසුක්ඛිපියත්ථෙරඅපදානාදිවණ්ණනා
සත්තවීසතිමෙ වග්ගෙ පඨමාපදානෙ ජලජග්ගෙ දුවෙ ගය්හාති ජලෙ උදකෙ ජාතෙ අග්ගෙ උප්පලාදයො ද්වෙ පුප්ඵෙ ගහෙත්වා බුද්ධස්ස සමීපං ගන්ත්වා එකං පුප්ඵං පාදෙසු නික්ඛිපිං පූජෙසිං, එකං පුප්ඵං ආකාසෙ ඛිපින්ති අත්ථො.
දුතියාපදානං පාකටමෙව.
තතියාපදානෙ බොධියා පාදපුත්තමෙති උත්තමෙ බොධිපාදපෙ. අඩ්ඪචන්දං මයා දින්නන්ති තස්මිං බොධිමූලෙ අඩ්ඪචන්දාකාරෙන මයා අනෙකපුප්ඵානි පූජිතානීති අත්ථො. ධරණීරුහපාදපෙති රුක්ඛපබ්බතරතනාදයො ධාරෙතීති ධරණී, පථවී, ධරණියා රුහති පතිට්ඨහතීති ධරණීරුහො, පාදසඞ්ඛාතෙන මූලෙන උදකං පිවති ඛන්ධවිටපාදීසු පත්ථරියතීති පාදපො, ධරණීරුහො ච සො පාදපො චෙති ධරණීරුහපාදපො, තස්මිං ධරණීරුහපාදපෙ පුප්ඵං මයා පූජිතන්ති අත්ථො.
චතුත්ථාපදානං උත්තානත්ථමෙව.
පඤ්චමාපදානෙ හිමවන්තස්සාවිදූරෙති හිමවන්තස්ස ආසන්නෙ. රොමසො නාම පබ්බතොති රුක්ඛලතාගුම්බාභාවා කෙවලං දබ්බතිණාදිසඤ්ඡන්නත්තා රොමසො නාම පබ්බතො අහොසි. තම්හි පබ්බතපාදම්හීති තස්මිං පබ්බතපරියන්තෙ. සමණො භාවිතින්ද්රියොති සමිතපාපො වූපසන්තකිලෙසො සමණො වඩ්ඪිතඉන්ද්රියො, රක්ඛිතචක්ඛුන්ද්රියාදිඉන්ද්රියොති අත්ථො. අථ වා වඩ්ඪිතඉන්ද්රියො වඩ්ඪිතසද්ධින්ද්රියාදිඉන්ද්රියොති අත්ථො. තස්ස සමණස්ස අහං බිළාලිආලුවෙ ගහෙත්වා අදාසින්ති අත්ථො.
ඡට්ඨසත්තමට්ඨමනවමදසමාපදානානි උත්තානත්ථානෙවාති.
සත්තවීසතිමවග්ගවණ්ණනා සමත්තා.
28. සුවණ්ණබිබ්බොහනවග්ගො
සුවණ්ණබිබ්බොහනියත්ථෙරඅපදානාදිවණ්ණනා
අට්ඨවීසතිමෙ වග්ගෙ පඨමාපදානං උත්තානමෙව.
දුතියාපදානෙ මනොමයෙන කායෙනාති යථා චිත්තවසෙන පවත්තකායෙනාති අත්ථො.
තතියාපදානෙ මහාසමුද්දං නිස්සායාති මහාසාගරාසන්නෙ ඨිතස්ස පබ්බතස්ස අන්තරෙ පබ්බතලෙණෙති අත්ථො. සිද්ධත්ථො භගවා විවෙකකාමතාය වසති පටිවසතීති අත්ථො. පච්චුග්ගන්ත්වානකාසහන්ති අහං තස්ස භගවතො පටිඋග්ගන්ත්වා සමීපං ගන්ත්වා වන්දනාදිපුඤ්ඤං අකාසින්ති අත්ථො. චඞ්කොටකමදාසහන්ති සිද්ධත්ථස්ස භගවතො අහං පුප්ඵභරිතං චඞ්කොටකං කදම්බං අදාසිං පූජෙසින්ති අත්ථො.
චතුත්ථාපදානෙ අකක්කසචිත්තස්සාථාති අඵරුසචිත්තස්ස, අථ-සද්දො පදපූරණෙ.
පඤ්චමාපදානෙ උදුම්බරෙ වසන්තස්සාති උදුම්බරරුක්ඛමූලෙ රුක්ඛච්ඡායාය වසන්තස්ස තිස්සස්ස භගවතො. නියතෙ පණ්ණසන්ථරෙති නියාමිතෙ පටිබද්ධෙ පණ්ණසන්ථරෙ සාඛාභඞ්ගාසනෙ නිසින්නස්ස. වුත්ථොකාසො මයා දින්නොති විවිත්තොකාසෙ මණ්ඩපද්වාරාදීහි පිහිතොකාසො මයා දින්නො සම්පාදිතොති අත්ථො.
ඡට්ඨාපදානෙ පොත්ථදානං මයා දින්නන්ති පොත්ථවට්ටිං පොත්ථඡල්ලිං තාළෙත්වා කතං සාටකං විසමං ගොඵාසුකෙන ඝංසිත්වා නිම්මිතං සුත්තං ගහෙත්වා කන්තිත්වා තෙන සුත්තෙන නිසීදනත්ථාය වා භූමත්ථරණත්ථාය වා සාටකං වායාපෙත්වා තං සාටකං මයා රතනත්තයස්ස දින්නන්ති අත්ථො.
සත්තමාපදානෙ චන්දභාගානදීතීරෙති චන්දභාගාය නාම නදියා තීරතො, නිස්සක්කෙ භුම්මවචනං . අනුසොතන්ති සොතස්ස අනු හෙට්ඨාගඞ්ගං වජාමි ගච්ඡාමි අහන්ති අත්ථො. සත්ත මාලුවපුප්ඵානි, චිතමාරොපයිං අහන්ති අහං මාලුවපුප්ඵානි සත්ත පත්තානි ගහෙත්වා චිතකෙ වාලුකරාසිම්හි වාලුකාහි ථූපං කත්වා පූජෙසින්ති අත්ථො.
අට්ඨමාපදානෙ මහාසින්ධු සුදස්සනාති සුන්දරදස්සනසුන්දරොදකධවලපුලිනොපසොභිතත්තා සුට්ඨු මනොහරා මහාසින්ධු නාම වාරිනදී අහොසි. තත්ථ තිස්සං සින්ධුවාරිනදියං සප්පභාසං පභාය සහිතං සුදස්සනං සුන්දරරූපං පරමොපසමෙ යුත්තං උත්තමෙ උපසමෙ යුත්තං සමඞ්ගීභූතං වීතරාගං අහං අද්දසන්ති අත්ථො. දිස්වාහං විම්හිතාසයොති “එවරූපං භයානකං හිමවන්තං කථං සම්පත්තො”ති විම්හිතඅජ්ඣාසයො අච්ඡරියබ්භුතචිත්තොති අත්ථො. ආලුවං තස්ස පාදාසින්ති තස්ස අරහතො අහං පසන්නමානසො ආලුවකන්දං පාදාසිං ආදරෙන අදාසින්ති අත්ථො.