ඉදානි පච්චනීයං හොති. තත්ථ යථා පටිච්ච වාරාදීසු “අකුසලං ධම්මං පටිච්ච අකුසලො ධම්මො උප්පජ්ජති නහෙතුපච්චයා”තිආදිනා නයෙන ලබ්භමානා පඤ්හා ලබ්භමානානං පච්චයානං වසෙන සරූපතොව විත්ථාරිතා. එවං අවිත්ථාරෙත්වා එකෙන ලක්ඛණෙන සඞ්ඛෙපතො පච්චනීයං දස්සෙතුං ධම්මසඞ්ගාහකෙහි කුසලො ධම්මො කුසලස්ස ධම්මස්ස ආරම්මණපච්චයෙන පච්චයොතිආදිනා නයෙන අනුලොමතො කුසලාදීනං පච්චයා උද්ධටා. තෙ ච ඛො පච්චයා සමූහවසෙන, නො එකෙකපච්චයවසෙනෙව; තස්මා යෙ යත්ථ සමූහතො දස්සිතා, තෙ විභජිත්වා වෙදිතබ්බා. සබ්බෙපි හි ඉමෙ චතුවීසති පච්චයා අට්ඨසු පච්චයෙසු සඞ්ගහං ගච්ඡන්ති. කතරෙසු අට්ඨසු? ආරම්මණෙ, සහජාතෙ, උපනිස්සයෙ, පුරෙජාතෙ, පච්ඡාජාතෙ, කම්මෙ, ආහාරෙ, ඉන්ද්රියෙති. කථං? ඨපෙත්වා හි ඉමෙ අට්ඨ පච්චයෙ සෙසෙසු සොළසසු හෙතුපච්චයො අඤ්ඤමඤ්ඤවිපාකඣානමග්ගසම්පයුත්තපච්චයොති ඉමෙ ඡ පච්චයා එකන්තෙන සහජාතා හුත්වා සහජාතානඤ්ඤෙව පච්චයභාවතො සහජාතපච්චයෙ සඞ්ගහං ගච්ඡන්ති. අනන්තරපච්චයො සමනන්තරආසෙවනනත්ථිවිගතපච්චයොති ඉමෙ පන පඤ්ච උප්පජ්ජිත්වා නිරුද්ධා අත්තනො අනන්තරං උප්පජ්ජමානානඤ්ඤෙව පච්චයභාවතො අනන්තරූපනිස්සයලක්ඛණෙන උපනිස්සයෙ සඞ්ගහං ගච්ඡන්ති. නිස්සයපච්චයො සහජාතපුරෙජාතභෙදතො දුවිධො. තත්ථ සහජාතනිස්සයො සහජාතානඤ්ඤෙව නිස්සයපච්චයභාවතො සහජාතපච්චයෙ සඞ්ගහං ගච්ඡති, පුරෙජාතනිස්සයො පුරෙජාතපච්චයෙ සඞ්ගහං ගච්ඡති.

අධිපතිපච්චයොපි සහජාතාධිපතිආරම්මණාධිපතිවසෙන දුවිධො. තත්ථ සහජාතාධිපති සහජාතානංයෙව අධිපතිපච්චයභාවතො සහජාතපච්චයෙ සඞ්ගහං ගච්ඡති. ආරම්මණාධිපති ආරම්මණූපනිස්සයො හොතියෙවාති ආරම්මණූපනිස්සයලක්ඛණෙන උපනිස්සයපච්චයෙ සඞ්ගහං ගච්ඡති. විප්පයුත්තපච්චයො සහජාතපුරෙජාතපච්ඡාජාතභෙදතො තිවිධො. තත්ථ සහජාතවිප්පයුත්තො සහජාතානඤ්ඤෙව විප්පයුත්තපච්චයභාවතො සහජාතපච්චයෙ සඞ්ගහං ගච්ඡති. පුරෙජාතවිප්පයුත්තො පුරෙ උප්පජ්ජිත්වා පච්ඡා උප්පජ්ජමානානං පච්චයභාවතො පුරෙජාතෙ සඞ්ගහිතො. පච්ඡාජාතවිප්පයුත්තො පච්ඡා උප්පජ්ජිත්වා පුරෙ උප්පන්නානං උපත්ථම්භනවසෙන පච්චයභාවතො පච්ඡාජාතපච්චයෙ සඞ්ගහං ගච්ඡති. අත්ථිපච්චයඅවිගතපච්චයා සහජාතපුරෙජාතපච්ඡාජාතආහාරින්ද්රියානඤ්චෙව අත්ථිඅවිගතෙසු ච එකෙකස්ස වසෙන ඡහි භෙදෙහි ඨිතා. තත්ථ සහජාතඅත්ථිඅවිගතා සහජාතානඤ්ඤෙව අත්ථිඅවිගතපච්චයභාවතො. සහජාතපච්චයෙ සඞ්ගහං ගච්ඡන්ති. පුරෙජාතා පුරෙ උප්පජ්ජිත්වා පච්ඡා උප්පජ්ජමානානං පච්චයභාවතො පුරෙජාතපච්චයෙ සඞ්ගහං ගච්ඡන්ති. පච්ඡාජාතා පච්ඡා උප්පජ්ජිත්වා පුරෙ උප්පන්නානං උපත්ථම්භනවසෙන පච්චයභාවතො පච්ඡාජාතපච්චයෙ සඞ්ගහං ගච්ඡන්ති. ආහාරභූතා කබළීකාරාහාරපච්චයෙ සඞ්ගහං ගච්ඡන්ති. ඉන්ද්රියභූතා රූපජීවිතින්ද්රියපච්චයෙ සඞ්ගහං ගච්ඡන්තීති එවං ඉමෙ සොළස පච්චයා ඉමෙසු අට්ඨසු පච්චයෙසු සඞ්ගහං ගච්ඡන්තීති වෙදිතබ්බා.

ඉමෙසම්පි පන අට්ඨන්නං පච්චයානං අඤ්ඤමඤ්ඤං සඞ්ගහො අත්ථියෙව. ආදිතො නිද්දිට්ඨො හි ආරම්මණපච්චයො අධිපතිඅනධිපතිභෙදෙන දුවිධො. තත්ථ අධිපතිභූතො ආරම්මණූපනිස්සයලක්ඛණෙන උපනිස්සයෙ සඞ්ගහං ගච්ඡති. අනධිපතිභූතො සුද්ධො ආරම්මණපච්චයොව. කම්මපච්චයොපි සහජාතනානාක්ඛණිකවසෙන දුවිධො. තත්ථ සහජාතකම්මං අත්තනා සහජාතානඤ්ඤෙව කම්මපච්චයභාවතො සහජාතෙයෙව සඞ්ගහං ගච්ඡති. නානාක්ඛණිකකම්මං බලවදුබ්බලවසෙන දුවිධං. තත්ථ බලවකම්මං විපාකධම්මානං උපනිස්සයොව හුත්වා පච්චයො හොතීති උපනිස්සයෙ සඞ්ගහං ගච්ඡති. බලවම්පි පන රූපානං දුබ්බලඤ්ච අරූපානං නානාක්ඛණිකකම්මපච්චයෙනෙව පච්චයො. ආහාරපච්චයොපි රූපාරූපතො දුවිධො. තත්ථ අරූපාහාරො අත්තනා සහජාතානඤ්ඤෙව පච්චයො හොතීති සහජාතපච්චයෙ සඞ්ගහං ගච්ඡති. රූපාහාරො සහජාතපුරෙජාතපච්ඡාජාතානං පච්චයො න හොති. අත්තනො පන උප්පාදක්ඛණං අතික්කමිත්වා ඨිතිප්පත්තො ආහාරපච්චයතං සාධෙතීති ආහාරපච්චයොව හොති. ඉන්ද්රියපච්චයොපි රූපාරූපතො දුවිධො. තත්ථ අරූපින්ද්රියපච්චයො අත්තනා සහජාතානඤ්ඤෙව ඉන්ද්රියපච්චයතං සාධෙතීති සහජාතෙයෙව සඞ්ගහං ගච්ඡති. රූපින්ද්රියපච්චයො පන අජ්ඣත්තබහිද්ධාභෙදතො දුවිධො. තත්ථ අජ්ඣත්තං ඉන්ද්රියපච්චයො පුරෙ උප්පජ්ජිත්වා පච්ඡා උප්පජ්ජමානානං සසම්පයුත්තධම්මානං චක්ඛුවිඤ්ඤාණාදීනං ඉන්ද්රියපච්චයො හොතීති පුරෙජාතෙයෙව සඞ්ගහං ගච්ඡති. බාහිරො ඉන්ද්රියපච්චයො නාම රූපජීවිතින්ද්රියං, තං සහජාතානං පච්චයො හොන්තම්පි අනුපාලනමත්තවසෙනෙව හොති, න ජනකවසෙනාති ඉන්ද්රියපච්චයොව හොති. එවං ඉමෙ අට්ඨ පච්චයා අඤ්ඤමඤ්ඤම්පි සඞ්ගහං ගච්ඡන්තීති වෙදිතබ්බා. අයං තාව අට්ඨසු පච්චයෙසු අවසෙසානං සොළසන්නඤ්චෙව තෙසංයෙව ච අට්ඨන්නං අඤ්ඤමඤ්ඤවසෙන සඞ්ගහනයො.

ඉදානි ඉමෙසං අට්ඨන්නං පච්චයානං එකෙකස්මිං චතුවීසතියාපි පච්චයෙසු යෙ යෙ සඞ්ගහං ගච්ඡන්ති, තෙ තෙ වෙදිතබ්බා. තත්ථ අට්ඨන්නං තාව සබ්බපඨමෙ ආරම්මණපච්චයෙ ආරම්මණපච්චයොව සඞ්ගහං ගච්ඡති, න සෙසා තෙවීසති. දුතියෙ සහජාතපච්චයෙ හෙතුපච්චයො සහජාතාධිපතිපච්චයො සහජාතපච්චයො අඤ්ඤමඤ්ඤපච්චයො සහජාතනිස්සයපච්චයො සහජාතකම්මපච්චයො විපාකපච්චයො සහජාතආහාරපච්චයො සහජාතඉන්ද්රියපච්චයො ඣානපච්චයො මග්ගපච්චයො සම්පයුත්තපච්චයො සහජාතවිප්පයුත්තපච්චයො සහජාතත්ථිපච්චයො සහජාතාවිගතපච්චයොති ඉමෙ පන්නරස පච්චයා සඞ්ගහං ගච්ඡන්ති. තතියෙ උපනිස්සයපච්චයෙ අධිපතිභූතො ආරම්මණපච්චයො ආරම්මණභූතො අධිපතිපච්චයො අනන්තරසමනන්තරඋපනිස්සයආසෙවනපච්චයා නානාක්ඛණිකො බලවකම්මපච්චයො නත්ථිපච්චයො විගතපච්චයොති ඉමෙ නව පච්චයා සඞ්ගහං ගච්ඡන්ති. චතුත්ථෙ පුරෙජාතපච්චයෙ පුරෙජාතනිස්සයපච්චයො පුරෙජාතපච්චයො පුරෙජාතින්ද්රියපච්චයො පුරෙජාතවිප්පයුත්තපච්චයො පුරෙජාතත්ථිපච්චයො පුරෙජාතාවිගතපච්චයොති ඉමෙ ඡ පච්චයා සඞ්ගහං ගච්ඡන්ති. පඤ්චමෙ පච්ඡාජාතපච්චයෙ පච්ඡාජාතපච්චයො පච්ඡාජාතවිප්පයුත්තපච්චයො පච්ඡාජාතත්ථිපච්චයො පච්ඡාජාතාවිගතපච්චයොති ඉමෙ චත්තාරො පච්චයා සඞ්ගහං ගච්ඡන්ති. ඡට්ඨෙ කම්මපච්චයෙ නානාක්ඛණිකකම්මපච්චයොව සඞ්ගහිතො. සත්තමෙ ආහාරපච්චයෙ කබළීකාරාහාරවසෙනෙව ආහාරපච්චයො ආහාරත්ථිපච්චයො ආහාරාවිගතපච්චයොති ඉමෙ තයො පච්චයා සඞ්ගහිතා. අට්ඨමෙ ඉන්ද්රියපච්චයෙ රූපජීවිතින්ද්රියපච්චයො ඉන්ද්රියත්ථිපච්චයො ඉන්ද්රියාවිගතපච්චයොති ඉමෙ තයො පච්චයා සඞ්ගහං ගච්ඡන්ති. එවං ඉමෙසං අට්ඨන්නං පච්චයානං එකෙකස්මිං ඉමෙ චිමෙ ච පච්චයා සඞ්ගහං ගතාති ඤත්වා යෙ යත්ථ සඞ්ගහං ගතා, තෙ තස්ස ගණනෙන ගහිතාව හොන්තීති වෙදිතබ්බා.