අනුලොමපච්චනීයෙ “හෙතුයා සත්ත, ආරම්මණෙ නවා”ති එවං අනුලොමෙ “නහෙතුයා පන්නරස, නාරම්මණෙ පන්නරසා”ති එවං පච්චනීයෙ ච ලද්ධගණනෙසු පච්චයෙසු යො පච්චයො අනුලොමතො ඨිතො, තස්ස අනුලොමෙ ලද්ධවාරෙහි සද්ධිං යෙ පච්චනීයතො ඨිතස්ස පච්චනීයෙ ලද්ධවාරෙසු සදිසවාරා, තෙසං වසෙන ගණනා වෙදිතබ්බා. අනුලොමස්මිඤ්හි හෙතුපච්චයෙ “හෙතුයා සත්තා”ති සත්ත වාරා ලද්ධා, පච්චනීයෙ නාරම්මණපච්චයෙ “නාරම්මණෙ පන්නරසා”ති පන්නරස ලද්ධා. තෙසු යෙ හෙතුයා සත්ත වුත්තා, තෙහි සද්ධිං නාරම්මණෙ වුත්තෙසු පන්නරසසු “කුසලො කුසලස්ස, අබ්යාකතස්ස, කුසලාබ්යාකතස්ස, අකුසලො අකුසලස්ස, අබ්යාකතස්ස, අකුසලාබ්යාකතස්ස, අබ්යාකතො අබ්යාකතස්සා”ති ඉමෙ සත්ත සදිසා. තෙ සන්ධාය හෙතුපච්චයා නආරම්මණෙ සත්තාති වුත්තං. නඅධිපතියා සත්තාතිආදීසුපි එසෙව නයො.

නසහජාතස්ස පන හෙතුපච්චයස්ස අභාවා නසහජාතෙ එකොපි න ලබ්භති, තස්මා තෙන සද්ධිං යොජනා න කතා. නඅඤ්ඤමඤ්ඤෙ කුසලාදයො තයො රූපාබ්යාකතස්ස ලබ්භන්ති, තෙ සන්ධාය තීණීති වුත්තං. තථා නසම්පයුත්තෙ. නවිප්පයුත්තෙ පන කුසලං කුසලස්ස, අකුසලං අකුසලස්ස, අබ්යාකතං අබ්යාකතස්සාති අරූපධම්මවසෙන තීණි වෙදිතබ්බානි. නනිස්සයනොඅත්ථිනොඅවිගතා නසහජාතො විය න ලබ්භන්තියෙවාති තෙහිපි සද්ධිං යොජනා න කතා. එවමෙත්ථ සත්ත තීණීති ද්වෙයෙව ගණනපරිච්ඡෙදා, තෙසං වසෙන ඌනතරගණනෙන සද්ධිං අතිරෙකගණනස්සපි ගණනං පරිහාපෙත්වා පච්චයඝටනෙසු ගණනා වෙදිතබ්බා.

තත්ථ හෙතුසහජාතනිස්සයඅත්ථිඅවිගතන්ති නාරම්මණෙ සත්තාති කුසලො ධම්මො කුසලස්ස ධම්මස්ස හෙතුපච්චයෙන පච්චයො, සහජාතනිස්සයඅත්ථිඅවිගතපච්චයෙන පච්චයො, නාරම්මණපච්චයෙන පච්චයො. කුසලා හෙතූ සම්පයුත්තකානං ඛන්ධානං හෙතුපච්චයෙන පච්චයො, සහජාතනිස්සයඅත්ථිඅවිගතපච්චයෙන පච්චයො, නාරම්මණපච්චයෙන පච්චයොති ඉමිනා නයෙන සත්ත වාරා උද්ධරිතබ්බා. නාධිපතියා සත්තාතිආදීසුපි එසෙව නයො. දුතියෙ ඝටනෙ අඤ්ඤමඤ්ඤස්ස පවිට්ඨත්තා ඨපෙත්වා නසම්පයුත්තං සෙසෙසු තීණීති වුත්තං. නසම්පයුත්තෙ පන අඤ්ඤමඤ්ඤවිප්පයුත්තං පටිසන්ධිනාමරූපං සන්ධාය එකන්ති වුත්තං. අඤ්ඤමඤ්ඤපච්චයො චෙත්ථ අනුලොමඝටනෙ පවිට්ඨත්තා පච්චනීයතො න ලබ්භති, තස්මා “නඅඤ්ඤමඤ්ඤෙ”ති න වුත්තං. යථා චෙත්ථ, එවං සෙසඝටනෙසුපි පවිට්ඨපච්චයා පච්චනීයතො න ලබ්භන්තීති න වුත්තා. තතියඝටනෙ සම්පයුත්තස්ස පවිට්ඨත්තා සබ්බත්ථ තීණියෙව. චතුත්ථඝටනෙ විප්පයුත්තස්ස පවිට්ඨත්තා තීණි කුසලාදීනි චිත්තසමුට්ඨානරූපස්ස. පඤ්චමෙ විපාකස්ස පවිට්ඨත්තා සබ්බත්ථ එකං අබ්යාකතෙන අබ්යාකතං. ඉතො පරෙසුපි විපාකසම්පයුත්තෙසු එසෙව නයො.

හෙතුසහජාතනිස්සයඉන්ද්රියමග්ගඅත්ථිඅවිගතන්ති නාරම්මණෙ චත්තාරීති කුසලො කුසලස්ස, අබ්යාකතස්ස, කුසලාබ්යාකතස්ස; අබ්යාකතො අබ්යාකතස්සාති ඉමෙසං වසෙන වෙදිතබ්බානි. සෙසෙසුපි එසෙව නයො. නඅඤ්ඤමඤ්ඤෙ ද්වෙති කුසලො අබ්යාකතස්ස, තථා අබ්යාකතො. පරතොපි ද්වීසු එසෙව නයො. ඉමිනා උපායෙන සබ්බඝටනෙසු ලබ්භමානවසෙන ගණනා වෙදිතබ්බා. සබ්බානිපි චෙතානි ඉමස්මිං අනුලොමපච්චනීයෙ සහජාතවසෙන චෙව පකිණ්ණකවසෙන ච පන්නරසාධිකානි චත්තාරි ඝටනසතානි වුත්තානි. තෙසු තස්මිං තස්මිං ඝටනෙ යෙ අනුලොමතො ඨිතා පච්චයා, තෙසං එකොපි පච්චනීයතො න ලබ්භති. හෙතුමූලකෙ චෙත්ථ පඨමෙ ඝටනෙ අනුලොමතො පඤ්චන්නං පච්චයානං ඨිතත්තා පච්චනීයතො එකූනවීසති පච්චයා ආගතා. එවං සෙසෙසුපි අනුලොමතො ඨිතාවසෙසා පච්චනීයතො ආගතා. අනුලොමතො චෙත්ථ බහූසුපි ඨිතෙසු පච්චනීයතො එකෙකොව ආගතොති වෙදිතබ්බො. යථා ච හෙතුමූලකෙ, එවං ආරම්මණාදිමූලකෙසුපි සබ්බමෙතං විධානං යථානුරූපතො වෙදිතබ්බන්ති.