දුතියෙ ඨානානීති කාරණානි. ඨානෙහීති කාරණෙහි. සොචෙය්යන්ති සුචිභාවො. සංවසමානොති එකතො වසමානො. න සන්තතකාරීති න සතතකාරී. න සන්තතවුත්ති සීලෙසූති සතතං සබ්බකාලං සීලජීවිතං න ජීවතීති අත්ථො. සංවොහාරමානොති කථෙන්තො. එකෙන එකො වොහරතීති එකෙන සද්ධිං එකො හුත්වා කථෙති. වොක්කමතීති ඔක්කමති. පුරිමවොහාරා පච්ඡිමවොහාරන්ති පුරිමකථාය පච්ඡිමකථං, පුරිමකථාය ච පච්ඡිමකථා, පච්ඡිමකථාය ච පුරිමකථා න සමෙතීති අත්ථො.

ඤාතිබ්යසනෙනාතිආදීසු ඤාතීනං බ්යසනං ඤාතිබ්යසනං, ඤාතිවිනාසොති අත්ථො. දුතියපදෙපි එසෙව නයො. රොගබ්යසනෙ පන රොගොයෙව ආරොග්යවිනාසනතො බ්යසනං රොගබ්යසනං. අනුපරිවත්තන්තීති අනුබන්ධන්ති. ලාභො චාතිආදීසු එකං අත්තභාවං ලාභො අනුපරිවත්තති, එකං අලාභොති එවං නයො නෙතබ්බො. සාකච්ඡායමානොති පඤ්හපුච්ඡනවිස්සජ්ජනවසෙන සාකච්ඡං කරොන්තො. යථාති යෙනාකාරෙන. උම්මග්ගොති පඤ්හුම්මග්ගො. අභිනීහාරොති පඤ්හාභිසඞ්ඛරණවසෙන චිත්තස්ස අභිනීහාරො. සමුදාහාරොති පඤ්හපුච්ඡනං. සන්තන්ති පච්චනීකසන්තතාය සන්තං කත්වා න කථෙතීති අත්ථො. පණීතන්ති අතප්පකං. අතක්කාවචරන්ති යථා තක්කෙන නයග්ගාහෙන ගහෙතුං සක්කා හොති, එවං න කථෙතීති අත්ථො. නිපුණන්ති සණ්හං. පණ්ඩිතවෙදනීයන්ති පණ්ඩිතෙහි ජානිතබ්බකං. සෙසං සබ්බත්ථ වුත්තානුසාරෙනෙව වෙදිතබ්බං.

තතියෙ උපසඞ්කමීති භුත්තපාතරාසො හුත්වා මාලාගන්ධවිලෙපනං ගහෙත්වා භගවන්තං වන්දිස්සාමීති උපසඞ්කමි. මා අනුස්සවෙනාතිආදීසු අනුස්සවවචනෙන මම කථං මා ගණ්හථාති ඉමිනා නයෙන අත්ථො වෙදිතබ්බො. සාරම්භොති කරණුත්තරියලක්ඛණො සාරම්භො. අලොභාදයො ලොභාදිපටිපක්ඛවසෙන වෙදිතබ්බා. කුසලධම්මූපසම්පදායාති කුසලධම්මානං සම්පාදනත්ථාය, පටිලාභත්ථායාති වුත්තං හොති. ඉමෙ චෙපි, භද්දිය, මහාසාලාති පුරතො ඨිතෙ සාලරුක්ඛෙ දස්සෙන්තො එවමාහ. සෙසමෙත්ථ හෙට්ඨා වුත්තනයත්තා උත්තානත්ථත්තා ච සුවිඤ්ඤෙය්යමෙව. සත්ථරි පන දෙසනං විනිවට්ටෙන්තෙ භද්දියො සොතාපන්නො ජාතොති.

චතුත්ථෙ සාමුගියාති සාමුගනිගමවාසිනො. බ්යග්ඝපජ්ජාති තෙ ආලපන්තො එවමාහ. කොලනගරස්ස හි කොලරුක්ඛෙ හාරෙත්වා කතත්තා කොලනගරන්ති ච බ්යග්ඝපථෙ මාපිතත්තා බ්යග්ඝපජ්ජන්ති ච ද්වෙ නාමානි. එතෙසඤ්ච පුබ්බපුරිසා තත්ථ වසිංසූති බ්යග්ඝපජ්ජවාසිතාය බ්යග්ඝපජ්ජවාසිනො බ්යග්ඝපජ්ජාති වුච්චන්ති. තෙ ආලපන්තො එවමාහ. පාරිසුද්ධිපධානියඞ්ගානීති පාරිසුද්ධිඅත්ථාය පධානියඞ්ගානි පදහිතබ්බවීරියස්ස අඞ්ගානි, කොට්ඨාසාති අත්ථො. සීලපාරිසුද්ධිපධානියඞ්ගන්ති සීලපරිසොධනවීරියස්සෙතං නාමං. තඤ්හි සීලපාරිසුද්ධිපරිපූරණත්ථාය පධානියඞ්ගන්ති සීලපාරිසුද්ධිපධානියඞ්ගං. සෙසෙසුපි එසෙව නයො. තත්ථ තත්ථ පඤ්ඤාය අනුග්ගහෙස්සාමීති තස්මිං තස්මිං ඨානෙ විපස්සනාපඤ්ඤාය අනුග්ගහෙස්සාමි. යො තත්ථ ඡන්දොතිආදීසු යො තස්මිං අනුග්ගණ්හනෙ කත්තුකාමතාඡන්දොති ඉමිනා නයෙන අත්ථො වෙදිතබ්බො. සතිසම්පජඤ්ඤං පනෙත්ථ සතිං උපට්ඨපෙත්වා ඤාණෙන පරිච්ඡින්දිත්වා වීරියපග්ගහනත්ථං වුත්තං. රජනීයෙසු ධම්මෙසු චිත්තං විරාජෙතීති රාගපච්චයෙසු ඉට්ඨාරම්මණෙසු යථා චිත්තං විරජ්ජති, එවං කරොති. විමොචනීයෙසු ධම්මෙසු චිත්තං විමොචෙතීති යෙහි ආරම්මණෙහි චිත්තං විමොචෙතබ්බං, තෙසු යථා විමුච්චති, එවං කරොති. විරාජෙත්වාති එත්ථ මග්ගක්ඛණෙ විරාජෙති නාම, ඵලක්ඛණෙ විරත්තං නාම හොති. දුතියපදෙපි එසෙව නයො. සම්මාවිමුත්තිං ඵුසතීති හෙතුනා නයෙන අරහත්තඵලවිමුත්තිං ඤාණඵස්සෙන ඵුසතීති.