11. සඞ්කවාසුත්තවණ්ණනා
එකාදසමෙ සඞ්කවා නාම කොසලානං නිගමොති සඞ්කවාති එවංනාමකො කොසලරට්ඨෙ නිගමො. ආවාසිකොති භාරහාරො නවෙ ආවාසෙ සමුට්ඨාපෙති, පුරාණෙ පටිජග්ගති. සික්ඛාපදපටිසංයුත්තායාති සික්ඛාසඞ්ඛාතෙහි පදෙහි පටිසංයුත්තාය, තීහි සික්ඛාහි සමන්නාගතායාති අත්ථො. සන්දස්සෙතීති සම්මුඛෙ විය කත්වා දස්සෙති. සමාදපෙතීති ගණ්හාපෙති. සමුත්තෙජෙතීති සමුස්සාහෙති. සම්පහංසෙතීති පටිලද්ධගුණෙහි වණ්ණං කථෙන්තො වොදාපෙති. අධිසල්ලිඛතෙති අතිවිය සල්ලිඛති, අතිවිය සල්ලිඛිතං කත්වා සණ්හං සණ්හං කථෙතීති අත්ථො.
අච්චයොති අපරාධො. මං අච්චගමාති මං අතික්කම්ම අධිභවිත්වා පවත්තො. අහුදෙව අක්ඛන්තීති අහොසියෙව අනධිවාසනා. අහු අප්පච්චයොති අහොසි අතුට්ඨාකාරො. පටිග්ගණ්හාතූති ඛමතු. ආයතිං සංවරායාති අනාගතෙ සංවරත්ථාය, පුන එවරූපස්ස අපරාධස්ස දොසස්ස ඛලිතස්ස වා අකරණත්ථායාති අත්ථො. තග්ඝාති එකංසෙන. යථාධම්මං පටිකරොසීති යථා ධම්මො ඨිතො, තථා කරොසි, ඛමාපෙසීති වුත්තං හොති. තං තෙ මයං පටිග්ගණ්හාමාති තං තව අපරාධං මයං ඛමාම. වුද්ධිහෙසා, කස්සප, අරියස්ස විනයෙති එසා කස්සප බුද්ධස්ස භගවතො සාසනෙ වුද්ධි නාම. කතමා? යායං අච්චයං අච්චයතො දිස්වා යථාධම්මං පටිකරිත්වා ආයතිං සංවරාපජ්ජනා. දෙසනං පන පුග්ගලාධිට්ඨානං කරොන්තො “යො අච්චයං අච්චයතො දිස්වා යථාධම්මං පටිකරොති, ආයතිං සංවරං ආපජ්ජතී”ති ආහ. න සික්ඛාකාමොති තිස්සො සික්ඛා න කාමෙති න පත්ථෙති න පිහෙති. සික්ඛාසමාදානස්සාති සික්ඛාපරිපූරණස්ස. න වණ්ණවාදීති ගුණං න කථෙති. කාලෙනාති යුත්තප්පයුත්තකාලෙන. සෙසමෙත්ථ උත්තානත්ථමෙවාති.
සමණවග්ගො චතුත්ථො.
5. ලොණඵල වග්ගො
1. අච්චායිකසුත්තවණ්ණනා
පඤ්චමස්ස පඨමෙ අච්චායිකානීති අතිපාතිකානි. කරණීයානීති අවස්සකිච්චානි. යඤ්හි න අවස්සං කාතබ්බං, තං කිච්චන්ති වුච්චති. අවස්සං කාතබ්බං කරණීයං නාම. සීඝං සීඝන්ති වෙගෙන වෙගෙන. තස්ස ඛො තන්ති එත්ථ තන්ති නිපාතමත්තං. නත්ථි සා ඉද්ධි වා ආනුභාවො වාති සා වා ඉද්ධි සො වා ආනුභාවො නත්ථි. උත්තරස්වෙති තතියදිවසෙ. උතුපරිණාමිනීති ලද්ධඋතුපරිණාමානි හුත්වා. ජායන්තිපීති තතියදිවසෙ නික්ඛන්තසෙතඞ්කුරානි හොන්ති, සත්තාහෙ පත්තෙ නීලඞ්කුරානි හොන්ති. ගබ්භීනිපි හොන්තීති දියඩ්ඪමාසං පත්වා ගහිතගබ්භානි හොන්ති. පච්චන්තිපීති තයො මාසෙ පත්වා පච්චන්ති. ඉදානි යස්මා බුද්ධානං ගහපතිකෙන වා සස්සෙහි වා අත්ථො නත්ථි, සාසනෙ පන තප්පටිරූපකං පුග්ගලං වා අත්ථං වා දස්සෙතුං තං තං ඔපම්මං ආහරන්ති. තස්මා යමත්ථං දස්සෙතුකාමෙන එතං ආභතං, තං දස්සෙන්තො එවමෙව ඛොතිආදිමාහ. තං අත්ථතො උත්තානමෙව. සික්ඛා පන ඉධාපි මිස්සිකා එව කථිතා.
2. පවිවෙකසුත්තවණ්ණනා
දුතියෙ චීවරපවිවෙකන්ති චීවරං නිස්සාය උප්පජ්ජනකකිලෙසෙහි විවිත්තභාවං. සෙසද්වයෙපි එසෙව නයො. සාණානීති සාණවාකචෙලානි. මසාණානීති මිස්සකචෙලානි. ඡවදුස්සානීති මතසරීරතො ඡඩ්ඩිතවත්ථානි, එරකතිණාදීනි වා ගන්ථෙත්වා කතනිවාසනානි. පංසුකූලානීති පථවියං ඡඩ්ඩිතනන්තකානි. තිරීටානීති රුක්ඛතචවත්ථානි. අජිනානීති අජිනමිගචම්මානි. අජිනක්ඛිපන්ති තදෙව මජ්ඣෙ ඵාලිතං, සහඛුරකන්තිපි වදන්ති. කුසචීරන්ති කුසතිණානි ගන්ථෙත්වා කතචීරං. වාකචීරඵලකචීරෙසුපි එසෙව නයො. කෙසකම්බලන්ති මනුස්සකෙසෙහි කතකම්බලං. වාලකම්බලන්ති අස්සවාලාදීහි කතකම්බලං. උලූකපක්ඛිකන්ති උලූකපත්තානි ගන්ථෙත්වා කතනිවාසනං.
සාකභක්ඛාති අල්ලසාකභක්ඛා. සාමාකභක්ඛාති සාමාකතණ්ඩුලභක්ඛා. නීවාරාදීසු නීවාරා නාම අරඤ්ඤෙ සයං ජාතවීහිජාති. දද්දුලන්ති චම්මකාරෙහි චම්මං ලිඛිත්වා ඡඩ්ඩිතකසටං. හටං වුච්චති සිලෙසොපි සෙවාලොපි කණිකාරාදිරුක්ඛනිය්යාසොපි. කණන්ති කුණ්ඩකං. ආචාමොති භත්තඋක්ඛලිකාය ලග්ගො ඣාමඔදනො. තං ඡඩ්ඩිතට්ඨානෙ ගහෙත්වා ඛාදන්ති, ඔදනකඤ්ජියන්තිපි වදන්ති. පිඤ්ඤාකාදයො පාකටාව. පවත්තඵලභොජීති පතිතඵලභොජී. භුසාගාරන්ති ඛලසාලං.