12. ලොකිය දුකං
ලොකියං ධම්මං පටිච්ච ලොකියො ධම්මො උප්පජ්ජති හෙතුපච්චයා, ලොකියං එකං ඛන්ධං පටිච්ච තයො ඛන්ධා, චිත්තසමුට්ඨානඤ්ච රූපං, ද්වෙ-. පටිසන්ධි-. ඛන්ධෙ පටිච්ච වත්ථු, වත්ථුං පටිච්ච ඛන්ධා, එකං මහාභූතං-. මහාභූතෙ පටිච්ච චිත්ත, කටත්තා, උපාදාරූපං, ලොකුත්තරං ධම්මං පටිච්ච ලොකුත්තරො ධම්මො උප්පජ්ජති හෙතුප-. ලොකුත්තරං එකං ඛන්ධං පටිච්ච තයො ඛන්ධා, ද්වෙ-. ලොකුත්තරං ධම්මං පටිච්ච ලොකියො ධම්මො හෙතු, ලොකුත්තරෙ ඛන්ධෙ පටිච්ච චිත්තසමු-. ලොකුත්තරං ධම්මං ලොකියො ච ලොකුත්තරො ච ධම්මා හෙතු-. ලොකුත්තරං එකං ඛන්ධං පටිච්ච තයො ඛන්ධා, චිත්තසමු-. ද්වෙ-.
ලොකියඤ්ච ලොකුත්තරඤ්ච ධම්මං-. ලොකියො ධම්මො හෙතු-. ලොකුත්තරෙ ඛන්ධෙ ච මහාභූතෙ ච පටිච්ච චිත්තසමු-. (සංඛිත්තං.)
හෙතුයා පඤ්ච, ආරම්මණෙ ද්වෙ, අධිපතියා පඤ්ච, අනන්තරෙ ද්වෙ, සමනන්තරෙ ද්වෙ, සහජාතෙ පඤ්ච, අඤ්ඤමඤ්ඤෙ ද්වෙ, නිස්සයෙ පඤ්ච, උපනිස්සයෙ ද්වෙ, පුරෙජාතෙ ද්වෙ, ආසෙවනෙ ද්වෙ, කම්මෙ පඤ්ච, විපාකෙ පඤ්ච, ආහාරෙ පඤ්ච, ඉන්ද්රියෙ පඤ්ච, ඣානෙ පඤ්ච, මග්ගෙ පඤ්ච, සම්පයුත්තෙ ද්වෙ, විප්පයුත්තෙ පඤ්ච, අත්ථියා පඤ්ච, නත්ථියා ද්වෙ, විගතෙ පඤ්ච, අවිගතෙ පඤ්ච.
අනුලොමං.
ලොකියං ධම්මං පටිච්ච ලොකියො ධම්මො උප්පජ්ජති න හෙතුපච්චයා, අහෙතුකං ලොකියං එකං ඛන්ධං පටිච්ච තයො ඛන්ධා චිත්තසමු-. ද්වෙ-. අහෙතුක පටිසන්ධි-. (යාව අසඤ්ඤසත්තා,) විචිකිච්ඡාසහගතෙ උද්ධච්චසහගතෙ ඛන්ධෙ පටිච්ච විචිකිච්ඡාසහගතො උද්ධච්චසහගතො මොහො. (සංඛිත්තං.)
න හෙතුයා එකං, නාරම්මණෙ තීණි, නාධිපතියා ද්වෙ, නානාන්තරෙ තීණි, සමනන්තරෙ තීණි, න අඤ්ඤමඤ්ඤෙ තීණි, න උපනිස්සයෙ තීණි, න පුරෙජාතෙ චත්තාරි, න පච්ඡාජාතෙ පඤ්ච.
නාසෙවනෙ පඤ්ච, (න ආසෙවනමූලකෙ ලොකුත්තරෙ සුද්ධකෙ අරූපෙ විපාකො තීණි, නියාමෙතබ්බං. අවසෙසා පකතිකායෙව.) න කම්මෙ ද්වෙ, න විපාකෙ පඤ්ච, නාහාරෙ එකං, න ඉන්ද්රියෙ එකං, න ඣානෙ එකං, න මග්ගෙ එකං, න සම්පයුත්තෙ තීණි, න විප්පයුත්තෙ ද්වෙ, නො නත්ථියා තීණි, නො විගතෙ තීණි.
පච්චනීයං.
හෙතුපච්චයා නාරම්මණෙ තීණි, නාධිපතියා ද්වෙ, න (අනන්තර පදාදි පච්චනීය සදිසා). න විපාකෙ පඤ්ච, න සම්පයුත්තෙ තීණි, න විප්පයුත්තෙ ද්වෙ, නො නත්ථියා තීණි, නො විගතෙ තීණි.
අනුලොමපච්චනීයං.
න හෙතුපච්චයා ආරම්මණෙ එකං, අනන්තරෙ එකං, (සංඛිත්තං) අවිගතෙ එකං.
පච්චනීයානුලොමං.
(සහජාතවාරො පටිච්චවාර සදිසො.)
ලොකියං ධම්මං පච්චයා ලොකියො ධම්මො-. හෙතු-. ලොකියං එකං ඛන්ධං පච්චයා-. (සංඛිත්තං.) එකං මහාභූතං-. මහාභූතෙ පච්චයා චිත්තසමු-. කටත්තා-. උපාදා-. වත්ථුං පච්චයා ලොකියා ඛන්ධා-. ලොකියං ධම්මං-. ලොකුත්තරො හෙතු-. වත්ථුං පච්චයා ලොකුත්තරා ඛන්ධා-. ලොකියං ධම්මං-. ලොකියො ච ලොකුත්තරො ච ධම්මා-. හෙතු-. වත්ථුං පච්චයා ලොකුත්තරා ඛන්ධා-. මහාභූතෙ පච්චයා චිත්තසමු-. ලොකුත්තරං ධම්මං-. ලොකුත්තරො හෙතු-. තීණි.
ලොකියඤ්ච ලොකුත්තරඤ්ච ධම්මං-. ලොකියො ධම්මො-. හෙතු-. ලොකුත්තරෙ ඛන්ධෙ ච මහාභූතෙ ච පච්චයා චිත්තසමු-. ලොකියඤ්ච ලොකුත්තරඤ්ච ධම්මං-. ලොකුත්තරො හෙතු-. ලොකුත්තරං එකං ඛන්ධඤ්ච වත්ථුං ච පච්චයා තයො ඛන්ධා-. ද්වෙ. ලොකියඤ්ච ලොකුත්තරඤ්ච ධම්මං-. ලොකියො ච ලොකුත්තරො ච -. හෙතු-. ලොකුත්තරං එකං ඛන්ධඤ්ච වත්ථුං ච පච්චයා තයො ඛන්ධා-. ද්වෙ. ලොකුත්තරෙ ඛන්ධෙ ච මහාභූතෙ ච පච්චයා චිත්තසමු-. (සංඛිත්තං.)
හෙතුයා නව, ආරම්මණෙ චත්තාරි, අධිපතියා නව, අනන්තරෙ චත්තාරි, සමනන්තරෙ චත්තාරි, සහජාතෙ නව, අඤ්ඤමඤ්ඤෙ චත්තාරි, නිස්සයෙ නව, උපනිස්සයෙ චත්තාරි, පුරෙජාතෙ චත්තාරි, ආසෙවනෙ චත්තාරි, කම්මෙ නව, විපාකෙ නව, (සංඛිත්තං) මග්ගෙ