10. 2. 5. 9.
උපාලි සුත්තං
අථ ඛො ආයස්මා උපාලි යෙන භගවා තෙනුපසඞ්කමි. උපසඞ්කමිත්වා භගවන්තං අභිවාදෙත්වා එකමන්තං නිසීදි. එකමන්තං නිසින්නො ඛො ආයස්මා උපාලි භගවන්තං එතදවොච: ඉච්ඡාමහං භන්තෙ අරඤ්ඤෙ වනපත්ථානි පන්තානි සෙනාසනානි පටිසෙවිතුන්ති.
දුරභිසම්භවානි ඛො උපාලි අරඤ්ඤෙ වනපත්ථානි පන්තානි සෙනාසනානි, දුක්කරං පවිවෙකං දුරභිරමං එකත්තෙ හරන්ති මඤ්ඤෙ මනො වනානි සමාධිං අලභමානස්ස භික්ඛුනො. යෙ ඛො උපාලි එවං වදෙය්ය: ‘අහං සමාධිං අලභමානො අරඤ්ඤෙ වනපත්ථානි පන්තානි සෙනාසනානි පටිසෙවිස්සා මි’ති. තස්සෙතං පාටිකඞ්ඛං සංසීදිස්සති වා උප්පිලවිස්සතිවා.
සෙය්යථාපි උපාලි මහා උදකරහදො, අථ ආගච්ඡෙය්ය හත්ථිනාගො සත්තරතනො වා අට්ඨරතනො වා. තස්ස එවමස්ස: ‘යන්නූනාහං ඉමං උදකරහදං ඔගාහෙත්වා කණ්ණසන්ධොපිකම්පි ඛිඩ්ඩං කීළෙය්යං, පිට්ඨිසන්ධොපිකම්පි ඛිඩ්ඩං කීළෙය්යං. කණ්ණසන්ධොපිකම්පි ඛිඩ්ඩං කීළිත්වා පිට්ඨිසන්ධොපිකම්පි ඛිඩ්ඩං කීළිත්වා නහාත්වා ච පිවිත්වා ච පච්චුත්තරිත්වා යෙන කාමං පක්ඛමෙය්ය’න්ති. සො උදකරහදං ඔගාහෙත්වා කණ්ණසන්ධොපිකම්පි ඛිඩ්ඩං කීළෙය්ය. පිට්ඨිසන්ධොපිකම්පි ඛිඩ්ඩං කීළෙය්ය. කණ්ණසන්ධොපිකම්පි ඛිඩ්ඩං කීළිත්වා පිට්ඨිසන්ධොපිකම්පි ඛිඩ්ඩං කීළිත්වා නහාත්වා ච පිවිත්වා ච පච්චුත්තරිත්වා යෙන කාමං පක්කමෙය්ය. තං කිස්සහෙතු: මහාහුපාලි අත්තභාවො ගම්භීරෙ ගාධං වින්දති,
අථ ආගච්ඡෙය්ය සසො වා බිළාරො වා. තස්ස එව මස්ස: කො චාහං, කො ච හත්ථිනාගො? යන්නූනාහං ඉමං උදකරහදං ඔගාහෙත්වා කණ්ණසන්ධොපිකම්පි ඛිඩ්ඩං කීළෙය්යං පිට්ඨිසන්ධොපිකම්පි ඛිඩ්ඩං කීළෙය්යං කණ්ණසන්ධොපිකම්පි ඛිඩ්ඩං කීළිත්වා පිට්ඨිසන්ධොපිකම්පි ඛිඩ්ඩං කීළිත්වා නහාත්වා ච පිවිත්වා ච පච්චුත්තරිත්වා යෙන කාමං පක්කමෙය්යන්ති. සොතං උදකරහදං සහසා අප්පටිසඞ්ඛාය පක්ඛන්දෙය්ය.
තස්සෙතං පාටිකඞ්ඛං සංසීදිස්සති වා උප්පිලවිස්සති වා තං කිස්සහෙතු: පරිත්තො හුපාලි අත්තභාවො ගම්භීරෙ ගාධං න වින්දති. එවමෙව ඛො උපාලි යො එවං වදෙය්ය: අහං සමාධිං අලභමානො අරඤ්ඤෙ වනපත්ථානි පත්තානි සෙනාසනානි පටිසෙවිස්සාමී ති. තස්සෙතං පාටිකඞ්ඛං, සංසීදිස්සති වා උප්පිලවිස්සති වා.
සෙය්යථාපි උපාලි දහරො කුමාරො මන්දො උත්තානසෙය්යකො සකෙන මුත්තකරීසෙන කීළති, තං කිං මඤ්ඤසි උපාලි, නන්වායං කෙවලා පරිපූරා බාලඛිඩ්ඩාති? එවං භන්තෙ.
ස ඛො සො උපාලි කුමාරො අපරෙන සමයෙන වුද්ධිමන්වාය ඉන්ද්රියානං පරිපාකමන්වාය යානි තානි කුමාරකානං කීළාපනකානි භවන්ති. සෙය්යථීදං: වඞ්කකං, ඝටිකං, මොක්ඛචිකං, චිඞ්ගුලකං පත්තාළ්හකං, රථකං ධනුකං, තෙහි කීළති. තං කිං මඤ්ඤසි උපාලි. නන්වායං ඛිඩ්ඩා පුරිමාය ඛිඩ්ඩාය අභික්කන්තතරා ච පණීතතරා චාති? එවං භන්තෙ.